द्विजश्रेष्ठः चतुर्थं निरुक्तं चकार। धीराः तबलाकः गजः च—एते ब्राह्मणश्रेष्ठाः आसन्। तस्य त्रयः शिष्याः महागुणसम्पन्नाः अभवन्। तृतीयः तु आर्जवः नाम, ते सर्वे तपस्याम् अविचलिताः दृढव्रताः च आसन्। एवं तैः बहुविधाः मन्त्रसमूहाः प्रवेदिताः, तैः एव सम्प्रदायेन प्रकटिताः। सः शुभानि षडशीतिः षड् यजुर्वेदसंहितासमुच्चयान् प्राकाशयत्। तेषु एकः परित्यक्तः—याज्ञवल्क्यः महातपस्वी। तेषु सर्वेषु त्रिविधाः विभागाः वर्णिताः। उत्तरदेशीयाः, मध्यदेशीयाः, पूर्वदेशीयाः च—तेषां भेदाः सन्ति। मध्यदेशे परम्परायाः प्रवर्त्ता आसुरीः स्मृतः। एवं एते चरकाः द्विजश्रेष्ठाः संहितायाः व्याख्यातारः इति कीर्तिताः। किं कृतम्, किमर्थं च एते चरकत्वं प्राप्नुवन् इति? मेरोः शिखरं प्राप्त्वा ते मन्त्रयामासुः। ब्रह्महत्यां करिष्यति—एषा अस्माभिः निश्चितं संकल्पितम्। सप्तरात्रेभ्यः परं ते यत्र संकल्पः कृतः, तत्र जग्मुः। तदा वैशम्पायनः शिष्यान् समाहूय उवाच—यूयं सर्वे संगच्छध्वं, यथाभिलषितं हितं वदत। मम स्वस्य तपसा समर्थ्य सः बलात् उद्धार्यते। स उवाच—यद् यद् अधीतं, तत् सर्वं मम प्रत्यर्पयत। ते रक्तलेपितं यत् एवं उगलितवन्तः, हे ब्रह्मविदां श्रेष्ठाः, तत् ब्रह्म सूर्ये समुत्पन्नं तत्र गत्वा स्थितम्। तेन तृप्तः सूर्यः तानि ब्रह्मराताय ददौ। ब्राह्मणाः तानि यजुर्वेदमन्त्रान् स्वस्वपद्धत्याः पठन्ति। येन ब्रह्महत्याकर्म कृतम्, ते आचरणानुसारतः चरकाः इति प्रसिद्धाः। एवं चरकाः वर्णिताः; अधुना वाजिनां वर्णनं शृणुत। मध्यंदिनः पुत्रः, वैध्यः च अधबुद्धकः च। आवटी, पुण्ड्रः, वैणोयः, सपाराशरः च। यजुर्वेदस्य विभागकर्तारः शतएकं ज्ञेयाः। सुमन्तुः पुनः स्वस्य पुत्रं उपादिशत्। सः शीघ्रं सहस्रसंहिताः अधीतवान्, पुण्यकर्मसु च विशारदः। शतकृतुः (इन्द्रः) अकार्यकाले पठन्तः तान् निपातितवान्। तदा तं क्रुद्धं दृष्ट्वा शक्रः अन्यं वरं ददौ—उभौ महाबुद्धी सहस्रसंहिताः पठेताम्। एवं उक्त्वा वासवः सुविख्यातं सुकर्माणं सम्बोधितवान्। तस्य प्राज्ञः शिष्यः पौष्यञ्जिः द्विजश्रेष्ठः आसीत्। पौष्यञ्जिः सहस्रार्धसंहिताः उपादिशत्। कौशिल्यः पञ्चसंहितासमुच्चयान् अधीतवान्। पौष्यञ्जेः चत्वारः शिष्याः आसन्—तेषां विभागान् शृणु। सकोटिपुत्रः, सुसहा, सुनाम, वित्तलौगाक्षिणः—एतेषां शाखाः। त्रयः कुशुमस्य शिष्याः, पराशरः तु तस्य स्वपुत्रः आसीत्।