विश्वकर्मा पुनः पुनः कल्पादौ तान् विभागयति स्म। स च भू-आदि चतुर्लोकान् पुनः पुनः व्यवस्थितवान्। तत्र स्वयम्भूः ब्रह्मा, विविधसृष्टिं कर्तुमिच्छन्, सृष्ट्यनुसन्धानसमये चिन्तयन्, तदा निश्चितया बुद्ध्या सृष्टिः समुत्पन्ना। तत्र तमः, मोहः, महामोहः, तमिस्रं, च अन्धतमिस्रं नामाज्ञानं च प्रादुरभूत्। पञ्चधा सा सृष्टिः तेषां ध्यानिनां गर्वयुक्तानां च विद्यमाना। तत्र न बहिः प्रकाशः न च अन्तः, न च चेतना विद्यते। तस्मात् गुह्यात्मानः प्राणिनः, प्रधानवृक्षाः, इत्युक्ताः। तेषां मनांसि न विवेक्तुं समर्थानि, ते तद् एव स्वजननस्य कारणं मन्यन्ते। यतः सा सृष्टिः तिर्यग्गामिनी, तस्मात् तिर्यक्स्रवः इति स्मृता। ये उत्पादयन्ति च गृह्णन्ति च, ते अविद्यायां स्वात्मानं विज्ञातारमिव मन्यन्ते। तत्र एकादशेन्द्रियाणि, नवधा च आत्मरूपाणि। एते सर्वे अन्तः प्रकाशन्ते, बहिः पुनः आच्छादिताः। तिर्यक्स्रवः ये, ते आत्मसंयताः त्रिविधचेतसः स्मृताः। स ब्रह्मा तादृशीं इच्छासंभूतां सृष्टिं दृष्ट्वा, तृतीयं ऊर्ध्वस्रवः, यः परितः प्रतिष्ठितः। ते सुखसंपन्नाः, हर्षयुक्ताश्च, बहिः च अन्तः च आच्छन्नाः। तेषां नवधा रूपाणि, तानि प्राज्ञानि तृप्तात्मानः स्मृतानि। यदा ऊर्ध्वस्रवः देवेषु सृष्टाः, तदा भगवान् पुनः अन्यां प्रभाववतीं सृष्टिमिच्छितवान्। तदा भौतिकी सृष्टिः, या ऋजुस्रवा, प्रादुरभूत्। तत्र ते प्रकाशपूर्णाः, तमसा अस्पृष्टाः, रजसा प्रवर्तिताः। ते मनुष्याः, साधकाः च, बहिः च अन्तः च दीप्तिमन्तः। येषां सिद्धात्मनः मनुष्याः, धर्मिष्ठैः गन्धर्वैः सहिताः। तेषां विपरीतगत्या शक्त्या च, श्रेष्ठाः सिद्धाः अपि। एषा षष्ठी सृष्टिः, या भूतादिभ्यः प्रवृत्ता। प्रथमं महतः सृष्टिः ब्रह्मणः सृष्टिरिति ज्ञेया। तृतीयं वैकारिकं, इन्द्रियसृष्टिः इति कथ्यते। चतुर्थं मुख्यसृष्टिः, स्थावराः मुख्याः प्राणी इति मन्यन्ते। एवं, या ऊर्ध्वस्रवसाम् सृष्टिः, सा षष्ठी, या देवतानां। अष्टमी सृष्टिः अनुग्रहः, या सात्त्विकी च तामसी च। प्राकृतं च वैक्रितं च, कौमार्यपि नवमी स्मृता। ये मन्दबुद्धयः, ते ब्राह्मणसमूहः इति निश्चितम्। तथापि, स चतुर्धा रूपेण सर्वेषु भूतेषु पूर्णः स्थितः। स्थावराणां मध्ये विपर्यासः, पशुयोनिषु च तेषां शक्त्या। ततः ब्रह्मा मनसः उत्पन्नान्, स्वतुल्यान्, सृष्टवान्। तेषां नामानि विज्ञाय, त्रयः तत्र निवृत्ताः। तेषां वैराग्यं दृष्ट्वा, ब्रह्मा अन्यान् साधकान् सृष्टवान्। अद्य मे शृणु अकर्तृभावं स्थितानां च स्थितिम्। स्वर्गः, दिशः, समुद्राः, नद्यः, वृक्षाः च अपि।