सः विविधमणिभिः शोभितः, नानापुष्पमाल्याभरणैः च सुशोभितः, नानाविलेपनैः च अलङ्कृतः, देवतानां शत्रूनां भीषणः, नागैः यज्ञोपवीतस्वरूपैः भूषितः स्थितः। तस्य हासः तदा सर्वं जगत् व्याप्य पूर्णमभवत्। ततः महादेवः उवाच—“त्वं मम प्रियः, देवश्रेष्ठ। पुरातने काले मम अङ्गात् एव द्वौ जन्म प्राप्तवन्तौ। मम वामभुजः विष्णुः, सदा युद्धे अजितः।” ततः हर्षपूर्णहृदयौ तौ भगवतः पादयोः प्रणम्य ऊचतुः—“देव, देवेश, त्वयि सदा भक्तिः नः अस्तु।” एवं उक्त्वा भगवत् तत्रैव अन्तर्धानम् अगच्छत्। एषा शिवाख्या परमार्थविद्या, सूक्ष्मा च परमज्ञानरूपा। “महादेव, नमस्ते; महेश्वर, नमस्ते। शङ्कराय महात्मने नमः।” एवं शरणं प्राप्य, सर्वकामान् अवाप्नोति, सर्वपापैः विमुक्तः भवति। मम सर्वं महेश्वरस्य महाशक्तिं उक्तम्। अथ तत्र श्रोतुम् इच्छन्ति—“महादेवस्य महत्त्वं कथय। सः अद्भुतरूपं धारयामास, येन महर्षयः मोहिताः अभवन्। तं प्रसादाय पूजयामासुः, परन्तु तेन तुष्टः न अभवत्। सर्वं वद, त्वं बुद्धिमतां श्रेष्ठः।” तदा देवेशेन भक्तानां कृपया निर्मितः देवदारुवनः, नानावृक्षलतासमाकीर्णः रमणीयः अभवत्। तत्र केचित् शैवालानि भोजनरूपेण उपयुज्य, केचित् जलमध्ये वसन्ति। अन्ये दन्तैः मुसलानि इव उपयुज्य, केचित् शिलाभिः चूर्णयन्ति। महात्मनः तत्र तपस्यां निमग्नाः कालं यायुः। तत्र सः, श्वेतभस्मेन लिप्ताङ्गः, नग्नः, विचित्रचिह्नयुक्तः, हस्ते ज्वलद्वर्तिं धारयन्, रक्तपिङ्गलोक्षः, मुखं कृष्णशुक्लवर्णैः अलङ्कृतः, कदाचित् रत्यनृत्यं कदाचित् पुनः पुनः उच्चैः शब्दं कृत्वा, आश्रमं आगत्य पुनः पुनः भिक्षां याचमानः, वृषभस्य गर्जनं, गर्दभस्य उच्चस्वनं च कृतवान्। तदा ऋषयः कोपग्रस्ताः अभवन्। “यत् हस्तैः गीतं कृतवान्, अतः त्वं गर्दभः भविष्यसि।” यथा इच्छितम्, सर्वे ऋषयः एकत्र क्रुद्धाः अभवन्। तेषां सर्वाणि तपांसि बाधितानि, शङ्कर। तेषां तेजः न प्रकाशमाणम् अभवत्, शङ्कर। यज्ञः, यः महाफलदः अभवत्, नष्टः अभवत्। सः दशधा रूपं धारयन् सदा दुःखितः अभवत्। क्रुद्धेन गौतमेन मुनिना भूतले पतितः। ऋषिणां शापेन नहुषः सर्पः अभवत्। अत्र धर्मः स्वयं महात्मना माण्डव्येन शप्तः। विरूपाक्षं, देवदेवं, महेश्वरं विना, अन्यः कोऽपि न तत्र स्थितः।