वालखिल्याः, महात्मानः, तपस्विनः, सिद्धाश्च, दृढव्रताः, तत्र सन्निहिताः आसन्। उमा, सीता, सिनीवाली, कुहू, तथा गायत्री अपि भगवतः प्रभोः प्रसूतयः सन्ति। तव एव, देवदेव, संध्या रात्रिश्च जाता इति ज्ञायते। वज्रिणे पिनाकिने च ते नमः; सुवर्णवस्त्रधारिणे देवाय नमः। हिरण्यबीजाय देवाय नमः; सुवर्णवस्त्रधारिणे पुनः नमः। हिरण्यबीजाय देवाय नमः; सहस्रचक्षुषे अद्भुतदृशे देवाय नमः। सुवर्णवीराय देवाय नमः; सुवर्णदायिने देवाय नमः। पिनाकधारिणे देवाय नमः; नीलकण्ठाय शंकराय नमः। देवदेव, जगदुत्पत्तये, कोटिसूर्यसमप्रभाय नमः। सहस्रमुखाय, नभः पिबन्निव, तस्य स्वरूपं दृश्यते। विविधरत्नाभरणैः भूषितं, नानामाल्यलेपनैः अलङ्कृतं तं पश्यन्ति। नागोपवीती, सुरारिपूणां भीषणः, स भगवान् दृश्यते। तदा तस्य हासः समग्रं जगत् व्याप्य स्थितः। अनन्तरं महादेवः उवाच—"त्वया अहं तुष्टः, देवश्रेष्ठ।" तौ द्वौ पुरा मम अङ्गात् जातौ इति तेन उक्तम्। "मम वामभुजः विष्णुः, यो युद्धे कदापि न पराजितः।" इत्युक्त्वा, तौ हृष्टचित्तौ भगवतः पादयोः प्रणेमतुः। "त्वयि, देवदेव, नः भक्ति: सदा अस्तु" इति तौ प्रार्थयामासतुः। एवं उक्त्वा, भगवाँस्तत्रैव अन्तर्धानं जगाम। एषा शिवाख्या परा विद्या सूक्ष्मा इति कथिता। "महादेवाय नमः, महेश्वराय नमः" इति पुनः पुनः प्रणामाः कृताः। शंकराय महात्मने नमस्कृत्य, सर्वकामानवाप्नोति, सर्वपापैः प्रमुच्यते। एवं मया महेश्वरस्य महिमानं सर्वं कथितम्। ततः तेषां महादेवस्य महिमानं श्रोतुम् उत्कण्ठा जाता। स भगवान् विचित्रं रूपं धारयामास, येन महर्षयः मोहिताः अभवन्। ते तं सम्पूज्य तस्य प्रसादं प्रार्थयामासुः, किन्तु स तैः न तुष्टः। "एतत् सर्वं वद," इति मुनयः पृष्टवन्तः, "भवत्-प्रभोः कृपया भक्तानां कृते कृतम्।" तत्र देवदारुवनं रम्यं, नानावृक्षलतान्वितं, भगवता निर्मितम्। केचित् शैवालं भक्षयन्ति, केचित् जलमध्ये वसन्ति। अन्ये दन्तान् मुसलानिव प्रयुञ्जते, केचिद् अश्मना चूर्णयन्ति। महात्मानः तत्र घोरं तपः कुर्वन्ति। भगवतः शरीरं धूसरभस्मलेपनं, नग्नं, विचित्रचिह्नयुक्तं दृष्टम्। तस्य हस्ते ज्वलनदीपः, नेत्रे रक्त-पीते, मुखं कृष्ण-श्वेतवर्णाभ्यां शोभितम्। कदाचित् रत्यासक्तः नृत्यति, कदाचित् पुनः पुनः क्रन्दति। स आश्रमं पुनः पुनः आगत्य, पुनः पुनः भिक्षां याचते। वृषरावं घोषयन्, गर्दभवत् शब्दं कृतवान्। ततः मुनयः कोपेन आविष्टाः, क्रोधदूषिताः अभवन्।