कालकूटनाम विषं तदा कालाग्निसदृशं प्रसिद्धं जातम्। तस्मिन्नेव विषये, विष्णुर्वा अहं वा, वा सर्वे देवश्रेष्ठाः, न कश्चन तस्य प्रभावं सहितुं शक्तः। एवं उक्त्वा, पद्मसम्भवः स्वयंभूः यो योनिजन्मनः रहितः, वेदविदां श्रेष्ठः ब्रह्मा, स्तोतुं प्रचक्रमे। स पिनाकधारिणे, वज्रधारिणे च नमः। सुरारिपुं संहरात्रे, यस्य नेत्राणि चन्द्रसूर्याग्निसमानि, तस्मै नमः। सांख्याय, योगाय, भूतगणाय च नमः। देवसम्भवाय, रुद्राय, देवदेवाय, शीघ्राय नमः। कपालधारिणे, विकृताय, शिवाय, वरदाय नमः। पुरातनाय, शुद्धाय, मुक्ताय, बलवते च नमः। श्रेष्ठाय, उग्राय, प्राज्ञाय, बहुचक्षुषे नमः। शाश्वताय, अशाश्वताय, शाश्वताशाश्वताय नमः। संज्ञेयाय, असंज्ञेयाय, संज्ञेयासंज्ञेयाय नमः। उमाप्रियाय, शर्वाय, नन्दिवक्त्रलाञ्छिताय नमः। बहुरूपाय, मुण्डिने, दण्डिनि, कवचिने नमः। धन्विने, सारथे, नियन्त्रे, ब्रह्मचारिणे च नमः। एवं स्तुत्वा, ब्रह्मा सुमुखं प्रणम्य, पुनः उवाच— "त्वं सूक्ष्मः, योगपरमात्मना दुर्निरीक्ष्यः, न हि प्रभो, रुद्र, प्रकटं रूपं धारयसि। वेदवेदाङ्गसमुत्थैः विविधैः स्तवैः त्वं स्तुतः। भूतभविष्यद्वर्तमानेश्वर, लोकनाथ, विश्वेश्वर!" एवं वचः शृत्वा, ब्रह्मा कमलनयनः प्रत्युवाच— "यदा सुरासुरैः सागरमथनं कृतं, तदा भीषणं विषं उत्पन्नं, प्रलयाग्निसदृशं दीप्तिमान्। तद् विषं, महादेव, लोकानां हितार्थं त्वया पीयताम्। त्वामृते, महादेव, नान्यः कश्चन तस्य वेगं सहितुं शक्तः।" एवं वचः स्वीकृत्य, "एवं भवतु" इति प्रतिज्ञाय, अहं, सुमुखि, तद् भीषणतमं विषं, येन देवाः भयाकुलाः, अपिबम्। तत् विषं कमलदलसदृशं, गले सर्प इव लीनमिव दृष्ट्वा, लोकपितामहः ब्रह्मा महाबलः पुनः उवाच। तस्य वचनं श्रुत्वा, अहं, हे पार्वति, यक्षगन्धर्वभूतपिशाचनागराक्षसानां मध्ये तद् विषं स्थापयामास। देवासुरसंघः तद् दृश्य, तस्य संस्थापनं विलोक्य, महदाश्चर्यं जग्मुः। ते संहत्य कृताञ्जलयः, गजेन्द्रमदगमनं त्वां दृष्ट्वा, ऊचुः— "आहो, भवतः बलं, विक्रमः, तेजः च विस्मयकारि; नूनं, प्रभो, योगबलं रूपं च अद्भुतम्। त्वमेव विष्णुः, त्वं चतुर्मुखः ब्रह्मा, त्वं मृत्युः, त्वं वरदः। त्वमेव अग्निः, त्वं वायुः, त्वमेव पृथिवी, त्वं आपः।" इति उक्त्वा, सर्वे देवा दिव्यरथैः वातवेगेन प्रेरिताः, महद् मेरुपर्वतम् अगच्छन्। एषा कथा परमगुह्या, पुण्येषु पुण्यतमा, महती च। स्वयंभुवा उक्ता, पापं नाशयति। अस्याः फलं विस्तीर्णं महदहम् अधुना वक्ष्यामि।