सर्वेषु आध्यात्मिकेषु, लौकिकेषु, दैवेषु कार्येषु, सदा एव, किमर्थं त्वं भीतेन गृहीता, मृगाः सिंहेन आक्रान्ताः इव? यथावत् सर्वं शीघ्रं वक्तव्यं, इति उक्तम्। ततः ऋषिभिः, देवैः, तथा दैत्यदानवाधिपैः सह, एकत्र मिलित्वा वाक्यं प्रोक्तम्। तत्र एकः वस्तु: नागः वा कृष्णभ्रमरः वा, वर्षायाम् मेघः इव तिमिरयुक्तः, दृष्टः। सः कालान्ते मृत्युः इव, युगान्ते सूर्यप्रभाम् उज्ज्वलयन्, उदितः। तस्य विषं उत्क्षिप्तम्, कालाग्निप्रभया दीप्तम्। तं दृष्ट्वा, शोभनरक्ताङ्गं, जनार्दनः कृष्णताम् प्राप्तः। देवदानवैर् उक्तानि भीषणवचनानि श्रुत्वा, "सर्वे देवाः तपोधनाः मुनयः शृण्वन्तु!" इति घोषितम्। एष विषः कालकूटः नाम्ना प्रसिद्धः, कालाग्निसदृशः। तस्य विषस्य, विष्णुर्वा, अहं वा, सर्वे वा देवश्रेष्ठाः, न सहनक्षमः। एवं उक्त्वा, पद्मजः स्वयम्भूः, यो गर्भात् न जातः, वेदविदां श्रेष्ठः ब्रह्मा, स्तोत्रं आरभत। सः पिनाकधारिणे, वज्रधारिणे, देवशत्रुनाशकाय, चन्द्रसूर्याग्निनेत्राय नमः। सांख्याय, योगाय, भूतगणाय नमः। देवाधिदेवाय, रुद्राय, शीघ्राय नमः। कपालधारिणे, विकृताय, शुभाय, वरदाय नमः। पुरातनाय, शुद्धाय, मुक्ताय, बलाय नमः। अग्राय, उग्राय, बुद्धाय, बहुनेत्राय नमः। नित्याय, अनित्याय, नित्य-अनित्याय नमः। संज्ञेयाय, असंज्ञेयाय, संज्ञेय-असंज्ञेयाय नमः। उमाप्रियाय, शर्वाय, नन्दिमुखचिह्नाय नमः। बहुरूपाय, मुण्डाय, दण्डधारिणे, कवचधारिणे नमः। धन्विने, सारथये, नियन्त्रे, ब्रह्मचरिणे नमः। एवं स्तुत्वा, ब्रह्मा, सुन्दरवदनाय प्रणम्य, "त्वं सूक्ष्मः, योगपरमाद् अचिन्त्यः, न हि प्रभो रुद्र, साक्षात् रूपं धारयसि।" इति उक्तम्। "मया वेदसमुत्थैः विविधैः स्तोत्रैः स्तुतः असि।" इति च ब्रह्मा, "भूतभविष्यद्वर्तमानाधिपते, लोकनाथ, विश्वस्वामिन्," इति नमस्कृत्य, तं वचनं श्रुत्वा, ब्रह्मा, कमललोचनः प्रत्युवाच। "यदा देवदानवैः समुद्रम् मथ्यमानः, कमललोचन, तदा भीषणं विषम् उत्पन्नम्, प्रलयाग्निसदृशं दीप्तम्। तद् जगद्भ्यः हिताय, महादेव, त्वया पातव्यं। त्वाम् विना, महादेव, तस्य विषस्य शक्तिं कोऽपि न सहते।" इति उक्तम्। "एवमस्तु," इत्य् उक्त्वा, सुन्दरवदनः तानि वचनानि स्वीकृत्य, "मया भीषणतमं विषं पीतम्, देवाः भयग्रस्ताः अभवन्।" तद् दृष्ट्वा, कमलदलसदृशं, नागः कण्ठे लीनः इव, तदा ब्रह्मा, जगत्पितामहः, महाबलः, वचनं प्रोक्तवान्। तस्य वचनं श्रुत्वा, मया, हे पार्वती, गिरिसुते, इति कथितम्।