सप्तर्षिभ्यः उपरि ध्रुवः प्रतिष्ठितः अस्ति। तस्योपरि ताराग्रहयोः मध्ये अन्तरिक्षस्थानानि यथाक्रमं विन्यस्तानि सन्ति। एतानि च नक्षत्राणि राशिभिः सह सदा नियतक्रमेण सञ्चरन्ति। तेषां संयोगवियोगौ जनाः एकस्मिन्नेव काले पश्यन्ति। विज्ञाः तेषां संयोगं विमूढतया विना सम्यग् अवगच्छन्ति। द्वीपानां सागराणां पर्वतानां च यथा विभागः, एवं तेषां ग्रहाणां नक्षत्राणां च स्थितिः। एतेषु नक्षत्रेषु सर्वे ग्रहाः उदयन्ति। विशाखायां प्रथमः ग्रहः जायते। शीतांशुः चन्द्रमाः कृत्तिकायां जायते। नक्षत्रग्रहाणां श्रेष्ठः तिष्ये उदयति। पूर्वफाल्गुन्यां लोकराजगुरुः जायते। पूर्वाषाढायामपि जन्म इति श्रूयते। सौम्यग्रहः बुधः धनिष्ठायां पञ्चवर्णप्रभया विराजते। आर्श्लेषायां महाग्रहः सर्वविनाशकः जायते। राहुः तु तमोमयः कृष्णमण्डलस्वरूपः स्वभावतः। एतानि नक्षत्रग्रहाणि, भर्गवादीनि च, ज्ञातव्याः। तेषां दोषप्रभावात् तेषां ग्रहविभागः जायते। नक्षत्रग्रहेषु शुक्रः प्रमुखः, धूमकेतुषु धूम्रस्वरूपः। नक्षत्रेषु श्रविष्ठा श्रेष्ठा, अयनानां मध्ये उत्तरायणम्। ऋतुषु हेमन्तः, मासेषु माघः प्रधानः। दिनरात्रिविभागेषु दिनं श्रेष्ठम्। क्षणनिमेषौ समयः, हे कालविदां श्रेष्ठ। सूर्यस्य विशेषगतिना चक्रवत् परिवर्तते। सः चतुर्विधस्य भूतगणस्य प्रवर्तकः च समाप्तिकर्ता च। एवं नक्षत्रग्रहाणां व्यवस्था निश्चितसंकल्पेन प्रतिष्ठिता अस्ति। उत्तरश्रवणेन च एषा ध्रुवे संक्षिप्ता स्थिता च। पूर्वं कल्पारम्भे विद्वांसः एताम् व्यवस्थां न्यवेदयन्। एषा विश्वरूपस्य मुख्यस्य अद्भुतपरिणामः। नक्षत्रग्रहाणां आगमनगमनं मानवाः स्वचक्षुषा पश्यन्ति। बुद्ध्या सम्यग् निरीक्ष्य, इदं पण्डितैः विश्वासनीयम्। पञ्च कारणानि, हे ब्राह्मणाः, नक्षत्रग्रहसमूहविवेचने ज्ञेयानि। अथ, भगवतः सूर्यस्य मध्याह्ने प्रार्थना उक्ता। सर्वे ते संयतचित्ताः कृताञ्जलयः तस्थुः। सदा पुण्यवतः सः उवाच—"नमस्ते नीलकण्ठाय" इति। ते वलखिल्याः विहङ्गमित्रा इति प्रसिद्धाः। तैः वातराशिं पर्णभोजनं पृच्छितवन्तः। एषा रहस्यम् अमलानां धर्मज्ञेषु पुण्यदा। "एतद् सर्वं श्रोतुम् इच्छामः, हे प्रभञ्जन, तव कृपया," इति ऊचुः। "विशेषतः तव वचोभिः श्रोतुम् इच्छामः, हे देव।" यदा वायुः वर्णस्थानं प्रविशति, तदा वाक्क्रियायाः आरम्भः भवति।