सूर्यादुत्तीर्य शशिनः कला-कालेषु गच्छति तद्रश्मिः। स्वर्गस्य प्रभां नुदतीति तस्मात् सः स्वरभानुरिति कथ्यते। तत्र योजनोत्तरदण्डात् प्रमानं वृत्तेषु च संस्थानासु गृह्यते। भौमशनि-ग्रहौ च बृहस्पतेः पादोनौ स्मृतौ। ये तु तारा-नक्षत्ररूपिणः, ते सर्वे शरीरीणः सन्ति। यः तत्त्ववित्, स जानीयात् यदधिकं तारा-गणं शशिना संयुज्यते। पञ्चशतं, चत्वारि, त्रयः, द्वौ च योजनेषु निश्चितानि। तत्र अर्धं च योजनस्यांशशः प्रमानं, तदन्यत् न ज्ञायते। भौमशनि-ग्रहश्च तदन्ये वक्रग्रहाश्च मन्दगतयः बोध्याः। सूर्यः, चन्द्रः, बुधः, शुक्रश्च शीघ्रगतयः स्मृताः। नियमेन नक्षत्रेषु तेषां गतिर्निर्णिता। यदा चन्द्रः उत्तरायणपथे स्थितः, तदा कलाकालेषु तस्य गतिः दृश्यते। ततो दक्षिणायनपथं प्रविश्य, निश्चितेन मार्गेण गच्छति। स यथाकालं न दृश्यते शीघ्रं चास्तं गच्छति। नियमेन दक्षिणपथे तस्य दर्शनं, कदाचित् अदर्शनं च। विषुवत्समये च तस्यास्तमयनं चोदयश्च समकालमेव भवतः। पौर्णमासी च अमावास्या च प्रकाशवर्त्मानुगामिनी बोध्ये। तस्मिन् काले सूर्यः सर्वग्रहाणां अधः गच्छति। तारा-मण्डलस्य सर्वं वर्तुलं चन्द्रस्योपरि भ्रमति। शुक्रस्योपरि वक्रग्रहगतिः, वक्रग्रहादूर्ध्वं बृहस्पतिः। सप्तर्षीणामूर्ध्वे ध्रुवः प्रतिष्ठितः। तारा-ग्रहयोः मध्ये अन्तरालानि क्रमशः स्थाप्यन्ते। ते सर्वे राशिभिः संयुक्ताः, क्रमशः निश्चितगत्याः। जनाः तेषां संयोग-वियोगौ एकस्मिन्नेव काले पश्यन्ति। तेषां संयोगः पण्डितैः सुस्पष्टं विज्ञायते। द्वीप-समुद्र-पर्वतानामपि तादृशमेव विधानम्। एतेषां तारा-ग्रहाणां मध्ये सर्वे ग्रहाः उदयन्ति। विशाखायां प्रथमः ग्रहः जायते। कृत्यां शीतांशुः चन्द्रमा उत्पद्यते। श्रेष्ठं तारा-ग्रहाणां तिष्ये जायते। पूर्व-फाल्गुन्यां जगद्गुरुः जन्म लभते। पूर्वाषाढायां जन्मोक्तम्। धनिष्ठायां सौम्यः बुधः पञ्चप्रभया विराजते। आश्लेषायां महाग्रहः सर्वविनाशकः जायते। राहुः तु तमसो मूर्तिः, स्वभावतः कृष्णवर्तुलः। एते तारा-ग्रहाः, भार्गवादयः च विज्ञेयाः। तेषां दोषेण तद्ग्रहविभागानुसारं व्याप्यन्ते। तारा-ग्रहेषु शुक्रः श्रेष्ठः, धूमकेतुषु धूम्रः। नक्षत्रेषु श्रविष्ठा प्रमुखा, अयनयोः उत्तरायणम्। ऋतुषु हेमन्तः, मासेषु माघः श्रेष्ठः।