तत्र तु तवष्टा, विष्णुः, जामदग्न्यः, विश्वामित्रश्च तद्वद् विद्यमानाः। गन्धर्वो धृतराष्ट्रः सूर्यवर्चाः चापि तत्रैव संस्थितौ। यज्ञापेतं चान्यश्च विष्यातः श्रेष्ठो राक्षसः, एवं तत्र सन्निहितः। तपश्च तपस्या च ऋषी सूर्ये निवसतः प्रकीर्तितौ। सविता हि अहोरात्रस्य प्रवर्त्तनं करोति, द्विजोत्तम। एते द्वादश सप्त च गणाः स्वस्वं विभागं धारयन्ति। ऋषयः स्वयंकृतैः स्तोत्रैः सूर्यं स्तुवन्ति। ये ग्रामणी, यक्षाः, भूतगणाश्च, ते हविसंग्रहे समागताः सन्ति। वालखिल्या ऋषयः संध्यायां चोदयं च सूर्यं परिवेष्टन्ति। धर्मेण, न्यायेन, सत्येन, बलवत्ता च तेषां प्रवृत्तिः। एवं द्वौ द्वौ मासौ एते सूर्ये निवसन्ति। एवं ग्रामण्याः, यक्षाः, यातुधानश्रेष्ठाश्च तत्रैव वर्तन्ते। इति प्रकीर्तितं यत् ते प्राणिनां अशुभकर्माणि अपाकरोन्ति। ये च शुभकर्मिणां दुरितं हन्ति, तत्र तत्र च। ते वर्षं, उष्णं, प्रमोदं च प्राणिनां जनयन्ति। एषां तु स्थानं मन्वन्तरेषु स्वस्थानगौरवयुक्तानां सदा भवति। सर्वे गणाः चतुर्दशसु मन्वन्तरेषु अत्रैव सन्ति। अयं सूर्यः ऋतूनां अनुसारं परिवर्तमानेषु किरणेषु देवपितृमानुष्यान् पोषयन् विचरति। शुक्लपक्षे पूर्णदिने देवाः क्रमशः तद् पिबन्ति; कृष्णपक्षे तु। तद् अमृतं पितरः पिबन्ति, देवाः सौम्याश्च, काव्याश्च तद्वद्। मर्त्याः वर्षेण ओषधिभिश्च वृद्धाः, अन्नपानेन क्षुधां जयन्ति। सूर्यः सततम् अन्नं ददाति मर्त्येभ्यः, तान् उष्णेन च गोभिश्च धारयति। मोक्षकाले सविता पुनः सर्वं चलाचलमुपधारयति। ततः स तान् विमुञ्चति; स हरिः शीघ्राश्वैः समाहृतः। तैः शुभैः निर्मलैः अश्वैः वैदिकः प्रवाहः सम्पद्यते। सप्तभिः अश्वैः सप्त द्वीपान् सप्त सागरांश्च सञ्चरति। ये कामरूपिणः मनोजवाः, त्वरया वामपार्श्वे युक्ताः, ते अश्वाः वर्षे त्रिंशदधिकत्रिसहस्रं चक्राणि परिवर्तयन्ति। कल्पादौ एवं युक्ताः ते तम् वहन्ति महाप्रलयं यावत्। स महानृषिभिः उत्तमसुसम्पादितैः स्तोत्रैः स्तूयमानः। स दिवसपतिः पक्षिणां वाहनैः दिव्यैश्च अश्वैः चालयन् गच्छति। दश अश्वाः तस्य युक्ताः, पञ्च दक्षिणे पञ्च च वामे, एवं स चरति। तस्य किरणाः सूर्यस्येव, तद्वद् वृद्धिं च हानिं च प्राप्नुवन्ति। तस्य रथः अश्वैः सारथिना च जलात् उत्पन्नः। दश सूक्ष्माः दिव्याः अक्षयाः मनोजवाश्च अश्वाः तत्र तस्य युक्ताः। तस्मिन् संयुक्तरथे श्वेतः चक्षुःश्रवाः, यजुः, चण्डः, मनः, वृषः, वाजी, नरः, हयश्च। एवं एते दश सोमस्य अश्वाः, एतेषां नामभिः प्रसिद्धाः। सोमः देवैः पितृभिश्च परिवृतः प्रवर्तते। सः प्रतिपक्षान्ते दिव्यानां प्रवृत्तौ सदा पूर्यते। एवं भगवत् सूर्यचन्द्रमसोः गाथा पावनी, ऋषिभिः कीर्तिता, सर्वेषां प्राणिनां हिताय प्रवर्तते।