तस्मिन्नेव काले वातः हेमवन्तं पर्वतं वहति स्म। तं हिमवन्तं अतिक्रम्य शेषवृष्टिः अपि पारं गच्छति। द्वाभ्यां संवत्सराभ्यां द्विधा धान्यस्य वृद्धिः कथ्यते। वस्तुतः एक एव सूर्यः वृष्टेः कर्ता इति निगद्यते। स सूर्यः ध्रुवेण प्रतिष्ठितः वृष्टिकाले स्वपथेन गच्छति। तस्मात् सूर्यादेकः ग्रहः उद्भूतः तारा-मण्डलं सर्वं विचरति। अथ शृणु सूर्यस्य रथस्य विन्यासं। स भगवाञ् सूर्यः सुवर्ण-हरित-युगलेन भूषितः तिष्ठति। स च रश्मिमान् रथेन सह तेजस्विना चक्रेण अग्रे सरति। तस्य रथस्य वेदिका-द्विगुणः ईषादाṇ्डः अस्ति। स च न निर्भरः, सुवर्णमयः, दिव्यः, वातवेग-युक्त-हयैः युक्तः च। अयं रथः स्वरूपेण वरुणस्य रथेन सदृशः। एते हि सूर्यरथस्य अवयवाः। अहः सूर्यस्य एकचक्ररथस्य नाभिः इति कथ्यते। एष एव रथस्य आसनं, द्वे शृङ्गे अयनानि। अक्षः धुरीति, युगं शृङ्गमिति, क्षणः निबद्धः इति। रात्रिः आवरणं, धर्मः पताकाः, ध्वजः चोन्नतः। सप्तहयस्वरूपाः छन्दांसि युगं वामभागे वहन्ति। पङ्क्तिः, बृहती, उष्णिक् च सप्तमी छन्दः अभिहिता। अन्यचक्रेण सह भ्रमणशीलः अक्षः परिभ्रमति, सहस्राक्षेण ध्रुवः अपि परिभ्रमति। एवं संकल्पबलात् तस्य रथस्य विन्यासः। एतेन तेजस्वी भगवान् तरणिः गगने शीघ्रं गच्छति। ध्रुवे तौ द्वौ रश्मी परिभ्रमतः, यथा चक्रयुगलम्। रथस्य अक्षस्य अन्ते दक्षिणे पार्श्वे एव सन्ति। तौ रश्मी ध्रुवं परिभ्रमन्तं अनुवर्तेते। यथा स्थाणु-निबद्धः रज्जुः सर्वदिक् भ्रमति, एवं दक्षिणं प्रति परिभ्रममाणः वृतानि जायन्ते। ध्रुवेण धार्यमाणौ तौ रश्मी सूर्यं नेतः। तयोः मध्ये सूर्यः वृतानि निर्माय गच्छति। ध्रुवेण विमुक्तः पुनस्ताभ्यां रश्मिभ्यां वेगेन वृतानि अतिक्रम्य शीघ्रं गच्छति। गन्धर्वैः, अप्सरोगणैः, प्रमुखैः, नागैः, राक्षसैः च सह, धाता, अर्यमन्, पुलस्त्यः, पुलहः, प्रजापतिः, रथकृत्, रथौजा, यक्षाः च कीर्त्यन्ते। रक्षः, हेति, प्रहेति, यातुधानाः अपि स्मर्यन्ते। मित्रः, वरुणः, महर्षिः अत्रिः च नाम्ना निर्दिष्टाः। द्वौ राक्षसौ, पौषेयास्त्रं च ज्ञायते। रथचित्रः, अपरश्च, नागसाक्षकः इति प्रसिद्धः। पुनः अन्ये देवाः अपि अत्र सूर्ये निवसन्ति। एलापत्रः, नागः च, शङ्खपालः च तत्र सन्ति।