मेघाः निःस्वनाः, विशालरूपधारिणः, वायोः इच्छावशाः भवन्ति। ते पर्वतानां शृङ्गेषु शिलासु च वर्षन्ति, ततो जलधाराः स्रवन्ति। ब्रह्मणः श्वासात् उत्पन्नाः ये मेघाः ब्रह्मजा इति कथ्यन्ते। तेषां नित्यम् गर्जनैः, पृथिवी स्वाङ्गसमुद्भवा धृता भवति। एतेषु एव वर्षाकालः प्रतिष्ठितः, यतः सर्वभूतानां प्राणः उत्पद्यते। ताभ्यः एकयोजनदूरात् अपि साध्या विरहिता भवन्ति। ये मेघाः पुष्करावर्त्तका इति प्रसिद्धाः, ते पक्षयोः उत्पत्तिम् आप्नुवन्ति। तेषां कामाः वृद्धाः, कल्याणमिच्छन्ति ये प्राणिनः, तेषां हेतोः एते मेघाः पुष्करावर्त्तकाः इत्येव नाम्ना प्रसिद्धाः। ते एव कल्पान्ते वर्षजनकाः, प्रलयाग्नेः नियन्तारः सन्ति। नानारूपवर्णधारिणः, ते पृथिव्याः उपरि सम्पूर्णां दिशं व्याप्नुवन्ति। यत् किञ्चिद् तदा भग्नात् आद्याण्डात् उत्पन्नम्, तत् सर्वम् अण्डकोशाः इति कथ्यन्ते, सर्वे मेघाः नाम्ना प्रसिद्धाः। तेषु परजन्यः श्रेष्ठतमः, चतुर्दिग्गजाः च प्रमुखाः। एक एव वंशः, एक एव मूलम्, यः आपः इति कथ्यते। अन्ये हिमवर्षं च वर्षन्ति, धान्यानां वृद्धये। सा भाग्यवती या दिव्यगङ्गां वहति, या आकाशे विचरति, तस्याः जलानि दिशां गजाः, विस्तीर्णसूण्डाः, आकृषन्ति। दक्षिणे तु हिमकूट इति पर्वतः प्रसिद्धः। तत्र पुण्ड्रा नाम नगरी विशालरूपा कथ्यते। तदा वायुः हिमवन्तं पर्वतं वहति। हिमवत् अतिक्रम्य, शेषवर्षा परं यान्ति। द्वयोः वर्षयोः कालः, द्वयोः धान्ययोः वृद्धये निर्दिष्टः। स एव सूर्यः वर्षजनकः इति निश्चितम्। स सूर्यः ध्रुवेण स्थापितः, वर्षाकाले मार्गेण गच्छति। सूर्याद् उत्पन्नः एकः ग्रहः, सर्वनक्षत्रमण्डलम् विचरति। अथ सूर्यस्य रथस्य व्यवस्था शृणु। स भाग्यवान् सूर्यः सुवर्णपीतकयुक्तेन हरितवर्णयुक्तेन युग्येन भूषितः। स तेजस्विनि चक्रेण, स्वेन रथे, अग्रे गच्छति। ईषादण्डः द्विगुणः रथस्य पृष्ठात्, स च असङ्गतः, सुवर्णमयः, दिव्यः, वातवेगयुक्ताश्वयुक्तः। अयं रथः वरुणस्य रथस्य सदृशः। एते सूर्यरथस्य अवयवाः। दिवसः रथचक्रस्य नाभिः इति कथ्यते। अयं रथस्य आसनम्, उत्तरायणदक्षिणायने च धुरे। अक्षः शफः इति, युग्मः धुरी, क्षणः निबन्धः इति कथ्यते। रात्रिः आच्छादनम्, धर्मः पताकास्तम्भः, ध्वजः उच्चैः प्रतिष्ठितः। छन्दांसि सप्ताश्वरूपेण वामपार्श्वे युक्तानि। पङ्क्तिः बृहती उष्णिक् च सप्तमः छन्दः। सहचक्रेण अक्षः परिवर्तते, सहाक्षेण च ध्रुवः परिवर्तते।