सूर्यः स्वैः किरणैः समस्तभूतानि जलं आकर्षति। तत् जलं सोमरूपमिव सञ्जातं, सर्वाणि ओषधीनि जीवनं ददाति। सूर्यः तद् जलं तेजोमण्डलैः पाण्डुरैश्च किरणैः मेघेभ्यः प्रयच्छति। तानि जलानि, वातेन संयुतानि, सर्वेषां भूतानां हितार्थं सर्वत्र प्रसार्यन्ते। तत्र गर्जनं, वातवह्निः शब्दः, अग्निसम्भूता विद्युत् च दृश्यन्ते। यतः तस्माद् जलानि तेषां न पतन्ति, तस्मात् पण्डिताः तान् जलाश्रयान् वेदितुम् अर्हन्ति। त्रिविधाः मेघाः सन्ति—अग्निजाताः, ब्रह्मजाताः, पक्षिजाताश्च, प्रत्येकः स्वलक्षणेन। अग्निजाताः मेघाः शमथः सम्भूताः, तेषु धूमो जायते। महिषरूपिणः, वराहरूपिणः, मदोन्मत्तगजरूपिणश्च मेघाः जिमूताः इति कथ्यन्ते; तेषां वर्षेण भूतानां प्राणः उद्भवति। मूकाः मेघाः, विशालस्वरूपिणः, वातस्य इच्छायाः वशे वर्तन्ते। ते पर्वतानां शिखरेषु शृङ्गेषु च वर्षन्ति, स्रवन्ति च। ये मेघाः ब्रह्मणः श्वासात् उत्पन्नाः, ते ब्रह्मजाः इति कथ्यन्ते। तेषां सततगर्जनैः पृथिवी स्वाङ्गात् उद्भूता तिष्ठति। तेषु एव वर्षाकालः प्रतिष्ठितः, तस्मात् भूतानां प्राणः जायते। तेषां समीपे अपि योजनमात्रं दूरे सन्तः साध्याः पृथक् स्थिताः। ये मेघाः पक्षेभ्यः उत्पन्नाः, ते पुष्करावर्त्तकाः इति प्रसिद्धाः। येषां कामाः वर्धिताः, शुभमिच्छन्ति, तेषां कृते पुष्करावर्त्तकाः इत्येव नाम प्राप्तम्। ते वर्षान्ते वर्षकत्रारः, प्रलयाग्नेः नियन्तारश्च। विविधरूपवर्णधारिणः मेघाः पृथिव्याः पृष्ठं पूरयन्ति। यद् यद् तदा भग्नात् आद्याण्डात् उदभवत्, तानि सर्वाणि अण्डकवचानि नाम मेघाः इति कथ्यन्ते। तेषु परजन्यः श्रेष्ठः, चतुर्दिक्पालहस्तिनश्च। एक एव वंशः, एक एव मूलं, जलमेव तद् उच्यते। अन्ये तु हिमवर्षं वर्षन्ति, धान्यवृद्धये च वर्षां ददति। स गङ्गां दिव्यां वहन्, आकाशे गच्छन्, स भाग्यशाली मेघः। तस्याः वहन्त्याः जलं, दिक्पालहस्तिनः, विस्तीर्णसूण्डैः आपाति कुर्वन्ति। दक्षिणे हेमकूटः पर्वतः स्थितः। तत्र पुंड्रनामा पुरी विस्तीर्णा इति कथ्यते। तदा वातः हेमवन्तं पर्वतं वहति। हिमवतं अतिक्रम्य, शेषं वर्षं परं गच्छति। द्वौ वर्षौ द्विधान्यवृद्धये निर्दिष्टौ। सूर्य एव वर्षकत्रा इति निश्चितम्। सूर्यः ध्रुवेण प्रतिष्ठितः, वर्षाकाले मार्गेण गच्छति। सूर्याद् उद्भूतः एकः ग्रहः, सर्वनक्षत्रमण्डलं व्याप्नोति। अद्य सूर्यस्य रथव्यवस्थां श्रृणु। स एव भगवाञ्छुभ्रपीतयुक्तयोक्तः शोभते। सूर्यः प्रभामण्डलरथेन गच्छति। तस्य रथस्य वेदिकायाः द्विगुणः ईषादण्डः अस्ति।