सन्ति अत्राष्टाशीतिसहस्राणि ऋषयः, येषां वीर्यं ऊर्ध्वं गच्छति। ते संसर्गात् तथा संसारेण सह मैथुनात् विरताः सन्ति। पुनः, कामरहितेन योगेन तथा शब्दादिषु दोषदर्शनात् तेषां संयमः सञ्जातः। यदा प्रलयकाले शेषिताः तिष्ठन्ति, तदा तेषां मध्ये अमृतत्वं प्रकाशते। अन्ये पुण्यपापविशिष्टाः सन्ति—गर्भहत्या अश्वमेधश्च तेषां कर्मणां कारणम्। ऋषिभ्यः उर्ध्वं ध्रुवः स्मृतः, यः तत्र निवसति। तत्र धर्मध्रुवादयः लोकधारकाः स्थिताः। अहं सर्वेषां भविष्यकृत्यानि क्रमशः वर्णयिष्यामि। सूर्यचन्द्रमसोः गमनं, सर्वग्रहाणां च यथाक्रमं कथयिष्यामि। सर्वाणि एतानि, क्रमशः वा, निर्भ्रान्तानि। वयं एतद् ज्ञातुम् इच्छामः, ब्रूहि अस्माकं, हे महात्मन्। यत् प्रत्यक्षतः दृष्टं अपि जनान् मोहयति— ध्रुवः उत्तानपादस्य पुत्रः आकाशे स्थिरः तिष्ठति। तं सर्वतारा तस्य गमनानुगमनं चक्रवत् परिक्रामन्ति। सूर्यः, चन्द्रः, तारा, ग्रहाः च नक्षत्रैः सह चलन्ति। तेषां संयोगवियोगाः, गमनानि, कालक्रमेण—सर्वाणि ध्रुवात् प्रवर्तन्ते। विषुवत्समया, ग्रहवर्णाः, सर्वे ध्रुवात् उत्पन्नाः। शुभाशुभफलानि सर्वाणि प्राणिनां ध्रुवात् एव जातानि। सः तेजस्वी दीप्तिमान् सूर्यः कालाग्निरूपः। सूर्यः स्वदीप्तिरश्मिभिः सर्वं व्याप्य वायुसंयुक्तः तिष्ठति। सर्वं जलं सूर्यः आदत्ते, तत् चन्द्रे स्थाप्यते। चन्द्रात् निर्गतं जलं ओषधिषु स्थितम्। एवं जलं पुनः पुनः उच्चैः नीयते, पुनः पतति। एषा माया लोकधारणाय निर्मिता। सर्वेश्वरः, लोकस्रष्टा, सहस्राक्षः, प्रजापतिः—सर्वं जलं चन्द्रात् तथा आकाशात् उत्पन्नं। ऊष्मा सूर्यतः प्रवर्तते, शीतलता चन्द्रात् आगच्छति। गङ्गा नदी शुद्धा निर्मला च चन्द्रेण धार्यते। यानि जलानि सर्वेषां प्राणिनां शरीरेषु सन्ति—तानि जलानि वाष्परूपेण सर्वतः अनासक्त्या निर्गच्छन्ति। सूर्यः सर्वेषां प्राणिनां जलं रश्मिभिः आदत्ते। तत् जलं अमृतवत् ओषधिषु जीवनं ददाति। सूर्यः तद् जलं तप्तश्वेतरश्मिभिः मेघेभ्यः ददाति। सर्वप्राणिनां हिताय तानि जलानि वातेन मिश्रितानि सर्वत्र प्रसारितानि। विद्युत्, वातजन्यः शब्दः, अग्निसंभूतं च तडित्—यतः जलानि तेषु न पतन्ति, तद् जलस्थानं बुधाः जानन्ति। अग्निजाताः, ब्रह्मजाताः, पक्षिजाताः च मेघाः त्रिविधाः सन्ति। अग्निजाताः स्थैर्यात् उत्पन्नाः, तेषु धूमः जायते। महिषाः, वराहाः, मदोन्मत्तगजाकाराः च मेघाः—एते जीमूताः कथ्यन्ते, तेषां जीवोऽस्मिन्संसारे उत्पद्यते।