यदा सूर्यः दक्षिणायनात् निवर्त्य विषुवत्स्थाने तिष्ठति, तदा तस्य विषुवति गमनस्य मितिं योजनेषु शृणु। विषुवति तस्य गमनमापि पुनः एकोनाशीतिः लक्षयोजनानि सन्ति। ततः षष्ठस्य द्वीपस्य, शाकद्वीपस्य, उत्तरदिशं प्रति गच्छन्, तस्य आरम्भस्थानात् दूरी एकः कोटिर्योजनानाम् मीयते। तस्मिन्नेव दूरी पञ्चाशदष्ट योजनानि अधिकानि सन्ति। मूलं च षष्ठं च अजवीथ्याः त्रयः सूर्यस्य मार्गाः अपि तत्र सन्ति। द्वयोः किरणयोः मध्ये यः प्रदेशः, तं पुनः अहं जनान् प्रति कथयामि। अन्ये तत्र त्र्यधिकत्रिशत् त्रयस्त्रिंशत् योजनानि गणनीयानि सन्ति। किरणरेखयोः दक्षिणे च उत्तरदिशि च यः अन्तरः, तत्र प्रत्येकमन्तरं सप्तत्येकं योजनं न्यूनं स्मर्यते। रेखाकिरणयोः बहिः अन्तः च यः प्रदेशः, सः एव स्मृतः। बहिः च दक्षिणपार्श्वे च सदा क्रमशः गण्यते। अग्निः अपि तावत् दक्षिणपार्श्वे गतिमान् भवति। तत्र सप्तदशसहस्रयोजनानि समस्तानि सन्ति। तेषु एकविंशति योजनानि अधिकानि सन्ति। तदा वृत्तस्य व्यासः आक्षिप्तः क्रमेण निर्दिष्टः। यथा कुम्भकारस्य चक्रं शीघ्रं सीमनि प्रत्यावर्तते, तथा सूर्यः अल्पकाले विस्तीर्णां पृथिवीं व्याप्नोति। सूर्यः प्रतिदिनं त्रयोदशार्ध नक्षत्राणि यथावत् गच्छति। यथा कुम्भकारचक्रस्य मध्ये गमनं शनैः भवति, तथा दीर्घकाले पृथिव्यां अल्पं प्रदेशं गच्छति। एवं सूर्यः शनैः शनैः गच्छति। रात्रौ द्वादशक्षणेषु तारेषु गच्छति। यथा कुम्भस्य मध्ये मृत्तिका परिवर्तते, तथा ध्रुवः अपि तत्रैव परिवर्तते। द्वयोः काष्ठयोः मध्ये वृत्तानि परिवर्तन्ति। ध्रुवः अपि एवं ज्ञेयः, सः तत्रैव परिवर्तते। दिवा रात्रौ सूर्यस्य गमनं कदाचित् शनैः कदाचित् शीघ्रम्। रात्रौ अपि सूर्यस्य गमनं शीघ्रं पुनः। रात्रौ सूर्यस्य गमनं शनैः, तथा तस्य गमनं। तथापि, सः स्वमार्गं व्याप्नन् समं विषमं च गच्छति। अगस्त्यः तेषां उपरि शीघ्रं गच्छति। सर्पस्य दक्षिणमार्गे लोकालोकस्य उत्तरपार्श्वे च। यावत् सूर्यतेजः पृष्ठे प्रकाशते, तावत् अग्रे अपि दीप्तिं ददाति। पर्वतः दशसहस्रयोजनानि उन्नतः। तत्र तारा, चन्द्रः, सूर्यः, ग्रहाः, नक्षत्राणि च। एषा जगतो मर्यादा, तस्योपरि न प्रकाशः। लोकालोकः सूर्यं परितः संस्थितः, तस्मात् स्थापितः। ऋषिभिः प्रातः रात्रिः च ज्ञायते, प्रातःकालानन्तरं दिनं कथ्यते। प्रजापतेः आज्ञया एते दुष्टाः प्राणीः शापबद्धाः सन्ति।