पुनः, सूर्यस्यास्तमने सति, दिवा तस्य रश्मिषु प्रविशति। एवं क्रमेण, दक्षिणोत्तरभागयोः पृथिव्याः, रजनी नाम तमः सूर्यतेजोऽभावात् स्मृता। एवं सूर्यः यदा पुष्करमध्येन गच्छति, तदा तत्र मुहूर्ते योजनानां संख्या ज्ञातव्या। पञ्चाशत् सहस्राणि तत्र सन्ति, तथा चान्यानि सहस्राणि। एवं गत्या, यदा सः दक्षिणबिन्दुं प्राप्नोति, तदा पुनः पुष्करमध्येन दक्षिणायनकाले भ्रमति। अधुना सूर्यस्य दक्षिणबिन्दौ गतिर्निगद्यते। तत्रापि एकशतचत्वारिंशत्सहस्राणि पञ्च सहस्राणि च सन्ति। यदा सूर्यः दक्षिणात् निवर्त्य विषुवत्स्थाने तिष्ठति, तदा तत्रापि तस्य कक्षाया योजनमाप ज्ञातव्यम्। तत्रापि पुनः अष्टाशीतिसहस्राणि सन्ति। उत्तरदिशं प्रति षष्ठे द्वीपे शाकद्वीपे गच्छन्, द्विजश्रेष्ठ, तत्रारम्भस्थानात् दशलक्षयोजनपरिमाणं मार्गं यान्ति। तस्मिन्नेव अष्टपञ्चाशद्योजनानि अधिकानि। मूलं तथा षष्ठं, अजयविथ्याः त्रयः सन्ध्यापथाश्च। द्विरश्म्योः मध्ये यः देशः, तं पुनः जनानां वक्ष्यामि। अन्ये त्रयस्त्रिंशद्योजनानि तत्र सन्ति। रश्म्योर्यः अन्तरालं दक्षिणोत्तरयोः, तत्र प्रत्येकमन्तरं एकसप्ततिः न्यूनम्। तदन्तरं बाह्याभ्यन्तरयोः रेखारश्म्योः देशः स्मृतः। बहिः, तथा दक्षिणदिशि, सदा क्रमशः। अग्निः अपि दक्षिणदिशि तावत् एव गच्छति। तत्र सप्तदशसहस्रयोजनानि सन्ति, तेषु एकविंशतिः योजनानि अधिकानि। तत्र वर्तुलस्य व्यासः तिर्यग्विधाय निर्दिष्टः। यथा कुम्भकारचक्रं शीघ्रं परितः परिवर्तते, तथा सूर्यः अपि क्षिप्रं विस्तीर्णां पृथिवीं व्याप्नोति। सः प्रतिदिनं त्रयोदशार्धनक्षत्राणि याति। यथा कुम्भकारचक्रस्य मध्ये गमनं शनैः भवति, एवं दीर्घकालेन लघुं भूमौ गच्छति। तथैव सः शनैः शनैः गच्छति। रात्रौ द्वादशक्षणेषु नक्षत्राणि याति। यथा च कर्दमपिण्डः मध्ये भ्रमति, तथा ध्रुवः अपि। द्व्यष्टिकयोः मध्ये वर्तुलानि भ्रमन्ति। ध्रुवः अपि तत्रैव परिभ्रमति इति विज्ञेयः। अहोरात्रे सूर्यस्य गतिः कदाचित् शीघ्रा, कदाचित् मन्द्रा। तथा रात्रौ पुनः सूर्यगतिर्वेगवती। रात्रौ सूर्यस्य गतिर्मन्द्रा, तथैव तस्य चालना।