एवं ब्रह्माण्डस्याण्डकवचस्य परिमाणं यथोक्तं निरूपितम्। तत्र भूर्लोकः, भुवर्लोकः, तृतीयः स्वर्गलोकोऽपि स्वयमेव प्रतिष्ठिताः। एते सप्त लोकाः छत्राकारविन्यासेन व्यवस्थिताः। तेषां बहिः सर्वतः दशांशाधिकेन प्रमाणेन तत्त्वानि परिवेष्टयन्ति। तद्ब्रह्माण्डस्य सर्वतः घनः समुद्रः स्थितः। तमतिक्रम्य घनसमुद्रस्य परतः साङ्ग concentrated तेजसा धार्यते। तदपि श्रीवायुनैव स्थिरतया धार्यते। सर्वं ह्येतदादिभूतैः परिसंवृतं, तदपि महता परिसंवृतम्। अथ तेषां लोकपालानां प्राचीनानां क्रमशः वर्णयिष्यामि। मेरुशृङ्गस्य पूर्वदिग्भागे, तथैव मानसशिखरे, तत्र स्थिताः। पुनः मेरोः दक्षिणभागे मानसशिखरे, तथा पश्चिमभागेऽपि मानसशिखरे। तत्रापि वरुणः, जलचराधिपतिः, सुखनाम्नि पुरी निवसति। सा पुरी महेन्द्रस्य पुरीसमाना; सोमस्यापि विभावरी नाम पुरी। एताः पुरी धर्मरक्षणाय, लोकसंरक्षणाय च स्थापिताः। अथ सूर्यस्य विभागेषु गमनं शृणु। स सदा ज्योतिचक्रं गृहित्वा परिवर्तते। वैवस्वतक्षेत्रे नियम आचर्यते, तत्र प्रातः सूर्योदयः दृश्यते। सुखाय, वा वरुणप्रदेशे, तत्रापि सूर्योदयः दृश्यते। यदा दक्षिणपूर्वदिग्विभागे मध्याह्नः प्रतिष्ठितः, तदा उत्तरदेशवासिनां जनानां रात्रिः भवति। एवं चोत्तरलोकेषु, कः प्रकाशते? प्रातः, सोमपुर्यां वा, तेजस्वी सूर्य उदेति। सोमपुर्यां प्रातः सूर्यस्य मध्याह्नः भवति। निशीथे, नियमक्षेत्रे, वा वरुणप्रदेशे, स अस्तं गच्छति। एवं स सूर्यः संचरन् नक्षत्राणि व्याप्नोति। उदयास्तमययोः स पुनः पुनरावर्तते। तस्यैव किरणैः मध्याह्ने सूर्यः दहति। ततः पश्चात् क्षीयमाणगवां सह अस्तं प्रति गच्छति। यावत् पूर्वे दहति, तावत् पृष्ठतः पार्श्वयोः च दहति। यत्र स लीयते, तदेव तस्यास्तमयं कथ्यते। अन्धकारस्य दूरत्वात्, भूमिरेखया च छादितत्वात्, ग्रहाणां, ताराणां, चन्द्रस्य, सूर्यस्य च दर्शनं भवति। अग्नेः दीप्तच्छाया, पृथिव्याः कृष्णच्छाया। तस्य लोहितता, निर्जलत्वात्, रक्तत्वात्, अल्पोष्णत्वाच्च दृश्यते। स शतसहस्रयोजनमिते उन्नते दृश्यते। अग्निर्गिरिमाविशति, दूरात् स्फुरति च। सूर्यः अग्निना संयुक्तः दिवसमपि तेनोष्णयति। तयोः परस्परसंयोगेन दिनरात्रौ दीप्तिमन्तौ भवतः। एवं सूर्ये उदिते रात्रिः जलानि प्रविशति।