ये ये गर्वयुक्ताः सन्तः पूर्वं गताः, ते च ये अधुना वर्तमानाः, सर्वे समाः एव दृश्यन्ते। अतः अहम् अद्य वर्तमानदैवतसंयुक्तां पृथिव्याः भूमेः स्वरूपं वर्णयिष्यामि। सर्वा पृथ्वी एकसप्ततिशतकोटियोजनविस्तीर्णा स्मृता। तस्याः अर्धविस्तारः योजने अग्रतः निर्दिष्टः। तथैव, नवतिनवसहस्रयोजनानि शतसहस्रात् न्यूनानि सन्ति। योजने अग्रतः एकादशकोटियोजनानि गणितानि। एवं पृथिव्याः अन्तराले परिधिः यथोक्तं विवृता। पृथिव्या विभागः विस्तारश्च यावत् तस्याः भ्रमणपथः प्रवर्तते, तावत् सन्निवेशितः। सप्तद्वीपानां स्थानं अपि अत्र निर्दिष्टम्। तेषां प्रत्येकस्य उपरि लोकाः चक्राकाररूपेण छत्रवत् व्यवस्थिताः। एषा एवाण्डस्य कोशस्य मापने यथोक्तं व्याख्यातम्। भूर्लोकः, भुवर्लोकः, तृतीयः स्वर्गः—एते स्वयमेव प्रतिष्ठिताः। एते सप्त लोकाः छत्राकाररूपेण व्यवस्थिताः। तेषां बहिः, तद्दशांशाधिकेन तुल्येन तत्त्वेन परितः परिवेष्टिताः। एतदण्डस्य सर्वतो घनः समुद्रः प्रतिष्ठितः। तस्मात् घनसमुद्रात् परतः तद् तेजसा धार्यते। तत् स्थिरमस्ति, श्रीवायुनाः प्रतिष्ठया समाश्रितम्। सर्वं च आदितत्त्वैः आच्छादितम्, आदिः च महता आच्छाद्यते। अधुना अहम् अनुक्रमेण प्राचीनानां लोकपालानां नामानि वक्ष्यामि। मेरुशिखरे पूर्वदिशि, मनसस्य शिखरे च, तथैव दक्षिणदिशि, पश्चिमदिशि च, मनसशिखरे एव, वरुणः, यः जलचराधिपतिः, सुखे नाम नगरे निवसति। सा नगरी महेन्द्रपुर्याः तुल्या; सोमस्यापि विभावरी नाम नगरी अस्ति। एते धर्मसंस्थापनाय लोकपालनाय च प्रतिष्ठिताः। अधुना सूर्यस्य विभागेषु गतिं शृणु। स सदा ज्योतिचक्रं गृहित्वा परिवर्तते। वैवस्वतक्षेत्रे संयमः दृश्यते, तत्रैव प्रातः सूर्यस्योदयः। सुखाय वा, अथवा वरुणस्य प्रदेशे, तत्रापि उदयः दृश्यते। यदा दक्षिणपूर्वेषु अपराह्णः स्यात्, तदा ये जनाः उत्तरदिग्भागे निवसन्ति, तेषां रात्रिः भवति। एवं उत्तरलोके कः प्रकाशते? प्रातः, सोमपुर्यां वा, तत्र दीप्तमान् उदेति। सोमपुर्यां प्रातः सूर्यस्य मध्याह्नः भवति। रात्रौ, संयमक्षेत्रे, वा वरुणप्रदेशे, तत्र स अस्तं गच्छति। सूर्यः नक्षत्रेषु भ्रमन् सदा गच्छति। स प्रातः सायं च पुनः पुनः स्वमार्गे प्रतिनिवर्तते। मध्याह्ने तेनैवांशुभिः सूर्यः दहति। ततः पश्चात्, क्षीयमाणगवां सह अस्तमानं प्रति प्रस्थितः। यावत् पूर्वदिशि दहति, तावत् पृष्ठतः पार्श्वयोः च दहति।