पञ्चमे तले, यः सदा 'कर्कटशिलासमूहः' इति प्रसिद्धः, तत्र सुपर्वन् नगरी, पुलोमनस्य नगरी, महिषस्य नगरी च स्थिताः। तत्र सुरमायाः पुत्रः शतशीर्षः, हर्षपूर्णः, निवसति। एवं नागदानवराक्षसानां सहस्रशः नगर्यः तत्र सन्ति। सप्तमे तु प्रदेशे, 'पाताल' इति प्रसिद्धे, पश्चिमे सीमायां, असुरैः विषधरैः च देवद्वेषिभिः सन्तुष्टैः पूर्णः। तत्र दितिपुत्रैः कृताः महान्तः नगर्यः, तथा दैत्यदानवैः कृताः महानगर्यः च दृश्यन्ते। पातालस्य अन्ते, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, बहुयोजनपर्यन्तम् विस्तीर्णे, एकः महान् अस्ति—यः शुद्धशङ्खवर्णः, नीलवस्त्रधारी, महाबलवान्। तस्य सुवर्णशृङ्गौ, शुद्धमुखं, दीप्तिमान् च। ज्वलज्जिह्वामालया, अग्निशिखासमूहेन, सः दीप्यते। सहस्राक्षः, द्विगुणाक्षसमूहः, च सः प्रकाशितः। मालया, यः मल्लिका-चन्द्रप्रभासमः, तस्य नेत्राणि शोभन्ते। उत्तुङ्गं विस्तीर्णं च शरीरं धृत्वा, शयाने उपविष्टे च सः दृश्यते। महाः नागाः, विशालः कुण्डलः, महान् बुद्धिः, महात्मानः च तस्य सन्निधौ। सः सर्वनागानां राजा—शेषः अनन्तः च—महासौन्दर्ययुक्तः। एवं सप्त अधोभागाः 'रसातल' इति कथिताः। तस्य परं, एकः अदृश्यः प्रदेशः अस्ति, यः सिद्धैः अपि दुर्गमः। पृथिवी, आपः, अग्निः, वायु, आकाशः च, हे द्विजश्रेष्ठ, तत्र सन्ति। अधुनाः, सूर्यचन्द्रयोः गतिः वर्ण्यते। तयोः तेजसा प्रकाशेन च, तौ स्वगत्या सहोन्नतौ। पृथिव्याः अर्धं भागः अन्यत्र बाह्यत्वेन गणितः। स्वर्गः च पृथिव्याः परिधिसमानः इति मतः। सूर्यः प्रकाशस्य स्रोतः, पृथिव्याः उद्गमः इति स्मृतः। 'मही' इति शब्दः अस्मिन प्रदेशे पृथिवीतत्त्वं दर्शयति। सूर्यस्य पथस्य योजनसंख्या अधुनाः ज्ञातव्या। तस्य व्यासः त्रिगुणः, परिधिः तदनुसारं मीयते। पृथिव्याः योजनसंख्या च अधुनाः कथ्यते। एवं विस्तारः पुराणे निर्दिष्टः। ये अहंकारयुक्ताः मृताः, ते वर्तमानैः तुल्याः। अतः, अधुनातनदेवतासु पृथिव्याः स्वरूपं वर्ण्यते। समग्रः पृथिवी एकशतपञ्चाशत्कोटियोजनविस्तीर्णा स्मृतिः। तस्य अर्धं योजनाग्रात् गणितम्। तथैव, नव्युत्तमशतान्यूनानि योजनानि निर्दिष्टानि। योजनाग्रात् एकादशकोटियोजनानि गणितानि। एवं पृथिव्याः अन्तरवृत्तपरिधिः वर्णितः। पृथिव्याः व्यवस्था तस्य पथपर्यन्तं विस्तीर्णा। सप्तद्वीपानां स्थितिः अपि अत्र वर्णिता। तेषां उपरि, लोकाः वृत्ताकारमण्डलरूपेण छत्रवत् व्यवस्थिताः।