वेदः अल्पविद्यायुक्तं जनं दृष्ट्वा भयभीतः सञ्जातोऽभवत्, मन्यते स्म—"अयं मामवज्ञानं करिष्यति, मां हनिष्यति च"। यः कश्चन एषां विभागानां ज्ञानं प्राप्नोति, स मोहं न प्राप्नोति, इच्छितां गतिं च लभते। यस्य व्युत्पत्तिं वेद, स सर्वपापेभ्यः प्रमुच्यते। सृष्ट्यन्तेऽपि स मार्गं निर्मिमीत, प्रलयेऽपि पुनरागमनं नास्ति। कस्मिंश्चिद् काले, दिव्यकर्माणः ऋषयः कुर्वन्तः यज्ञमासन्, तत्रैव कथं ब्रह्मविदां श्रेष्ठः सूतः पुराणकथां प्रव्याहरत्? इति पृष्टे, सूतः शुभवचनानि प्रत्युवाच। यावद् यज्ञस्य कालः, यथा च तेन आचरितम्, तद् अत्युत्कृष्टं पुण्यमयं सहस्रवर्षपर्यन्तं यज्ञं बभूव। तत्र इडा पत्नीरूपेण स्थितवती, शामीत्रो धीरः तत्रासीत्। देवाः तत्र सहस्रवर्षाणि सोमपानं कृतवन्तः। तेनैव कर्मणा नैमिषं प्रख्यातं मुनिभिः पूजितं चाभवत्। तत्रैव रोहिण्या कन्या जाताऽभवत्, गोमती च क्षणेन प्रादुरभूत्। रुन्धत्याः कन्यायाः तेजस्वी पुत्र उत्पन्नः। तत्रैव विश्वामित्रवसिष्ठयोः वैरं समजायत। वसिष्ठस्य पराजयः, तस्य प्रज्ञा निवारिता। नैमिषस्यैव जन्मात्, तस्य जनाः नैमिष्याः इति कथ्यन्ते। यदा बलवान् पुरूरवा भूमिं पालयामास, तदा स रत्नसंपत्त्या कदापि न तुष्टः, लोभेन रहितः सन्, यथाश्रुतम्। स उर्वश्याः सह यज्ञं निर्वर्त्य, गङ्गायाः गर्भात् तेजसा दीप्तः पुत्रः जातः। स महात्मभ्यः सुवर्णमयम् वेदीं निर्माय, तदनन्तरं दिव्यतेजसां यज्ञे प्रविवेश। तदद्भुतं सुवर्णमयं वेदीं दृष्ट्वा, नैमिष्याः नृपं प्रति महद् कोपं जगृहुः। तदा देवप्रेरिताः तपस्विनः राजानं प्रति तस्थुः। ततः राजा उर्वश्याः सुतैः पृथिव्यां युद्धमकरोत्। धर्मनिष्ठः स नृपः तेषां मध्ये स्नानकाले स्थित्वा धर्मं न मुञ्चन् आसीत्। तदनन्तरं ब्राह्मणवेदिनः तं नृपं शमयित्वा यथान्यायं वर्तितुम् आरब्धाः। तस्यां सत्रवाटिकायां महात्मानः ब्रह्मचर्ये स्थिताः। प्रियसखैः वैखानसैः वालखिल्यैः मरीचिभिः च सह। पितृभिः, देवैः, अप्सरसोभिः, सिद्धैः, गन्धर्वैः, नागैः, चारणैः च सह। स्तोत्रैः, शस्त्रैः, गृहैः, देवपितृपितामहयज्ञैः च तान् पूजयामास। पूजाकाले च अन्येषु च कर्मसु तान् स्मरामास। मुनयः शुभवचनानि, नानावर्णाक्षरयुक्तानि, उच्चैरुक्त्वा, विवादवाक्यैः प्रतिपक्षान् विजिग्युः। तत्र किञ्चित् न नष्टम्, ब्रह्मराक्षसाः प्रविष्टवन्तः। न तपः, न दारिद्र्यं तत्र जातम्। एवं तेषां मुनिनां सत्रवाटी द्वादशवर्षाणि समृद्ध्या ववृधे। तत्र याजकाः ज्येष्ठाद्याः पृथक् पृथक् ज्योतिष्टोमयज्ञान् अकुर्वन्।