कालस्य विभागाः भूमेर्विभागानुसारेण प्रवर्तन्त इति कथ्यन्ते। तत्र द्वीपेषु प्लक्षादिषु तथा शाकसमीपस्थेषु जनाः सुशोभनाः, सुश्रितवस्त्रधारिणः, रोगरहिताः, बलवन्तश्च भवन्ति। तत्र सर्वे वृक्षाः दिव्यौषधिफलसम्पन्नाः, सर्वाणि च औषधीयानि वनस्पतयः सन्ति। द्विजोत्तम, तत्र तस्य प्रदेशस्य मध्ये जम्बुवृक्षः प्रमुखतया गण्यते। स एव तत्र मध्ये पूज्यते। तस्मात् प्लक्षद्वीपसमो विस्तारतोऽपि शाल्मलद्वीपः। अधुना शाल्मलद्वीपस्य संक्षिप्तं विभागं शृणु। शाल्मलद्वीपस्य चतुर्दिक् सागरः इक्षुरसोपमजलसम्पन्नः। तत्रापि सप्त रत्नसम्भूतपर्वतान् विज्ञेयः। प्रथमः पर्वतः सूर्यसङ्काशः कुमुद इति प्रसिद्धः। द्वितीयः पर्वतः उत्तमाख्यः, तृतीयः बलाहकः, चतुर्थः द्रोणः यत्र महौषधिः दृश्यते। पञ्चमः पर्वतः कङ्कः, षष्ठः महिषः मेघसदृशः, सप्तमः ककुद्मान् इति कथ्यते। प्रजापतेः प्रवृत्त्या, स एव यथाविधि सन्ततिसृष्टये तेषां विभागान् अष्टौ सर्पवत् शुभांश्च देशान् वक्ष्ये। बलाहकस्य जीमूतः, द्रोणस्य हरितः स्मृतः। ककुदस्य सुप्रदः नाम, एवं सप्त सप्तधा विभक्ताः। ज्योतिः, शान्तिः, तुष्टा, चन्द्रः, शुक्रः, विमोचनी—एतेषां समीपे शतशः सहस्रशश्चान्ये निवसन्ति। एवं शाल्मलीव्यवस्थां ते वर्णितवान्। शाल्मली तु विस्तीर्णतरुकायायुक्ता, तेनैव नाम्ना प्रसिद्धा। विस्तारतः शाल्मली द्वीपः तुल्यः, परन्तु सर्वतः न। शृणु यथाश्रुतं यथोचितं वक्ष्यामि। सुरोदकसागरः सर्वतः कुशद्वीपेन परिवृतः। तत्रापि सप्त पर्वताः, तान् शृणु। तस्य द्वीपस्य प्रथमः पर्वतः, द्वितीयः हेमपर्वतः। चतुर्थः पुष्पवान्, पञ्चमः कुशेशय इति। मन्दा नाम जलानि, मन्दरः पर्वतः, दारणाद्याः पर्वताः। प्रथमं प्रदेशः उद्भिद्, द्वितीयः वेणुमण्डलः। पञ्चमः धृतिमान्, षष्ठः प्रभाकर इति प्रसिद्धः। एतेषु देवाः, गन्धर्वाः, जनाः, लोकनाथाश्च वसन्ति। तत्र न चौराः, न च विदेशजनाः दृश्यन्ते। तत्रापि सप्त नद्यः शुद्धाः, निष्पापाः, शुभदाः च। अन्याश्च शतसहस्रशोऽज्ञाताः नद्यः सन्ति। कुशद्वीपः बहिः सर्पिर्मयेन सागरेण परिवृतः। एवं कुशद्वीपव्यवस्थां ते सम्यक् वर्णितवान्।