तत्र पयोदः सरः नीलवर्णः दीप्तिमान् पद्मैः शोभितः स्थितः। श्वेतप्रदेशात् पवित्रा सरयू नदी, मनससरोवरात् उत्पन्ना, प्रवहति। कुरुक्षेत्रे स्थितं सरः प्रसिद्धम्, पद्मैः, मत्स्यैः, पक्षिभिः च पूर्णम्। अन्यानि सरांसि अपि तत्र विख्यातानि, तानि अपि पद्ममत्स्यपक्षिभिः समृद्धानि। तस्मात् शान्ते मधुरे द्वे नदी उत्पन्ने। अत्र प्रस्रवणानि जलानि च उद्भवन्ति, पुण्याः नद्यः प्रवहन्ति। पूर्वदिशं प्रति महान् पर्वतशृङ्गः लवणसमुद्रे निमग्नः। उत्तरदिशं प्रति उत्तिष्ठन्तः पर्वताः उत्तरान्तं गत्वा महासमुद्रे पतन्ति। पश्चिमदिशं प्रति गच्छन्तः पर्वताः लवणसमुद्रे प्रविष्टाः। दक्षिणदिशं प्रति विस्तीर्णाः पर्वताः दक्षिणसमुद्रं प्रति व्याप्य स्थिताः। तत्र सम्वर्तकः नामाग्निः तं जलं दहति। द्वादश पर्वताः लवणसमुद्रे प्रविष्टाः। यद् चन्द्रे दृश्यते श्वेतं शशाङ्काकृतिं, तत् अत्रापि उदयकाले दृश्यते, यथा अन्यत्रापि उदयकाले दृश्यते। स्वास्थ्यं, आयुः, मापनानि धर्मकामार्थैः निश्चितानि। एवं भूमिः अखिलं विश्वं सर्वाणि जीवानि धारयति। अथ शृणु द्विजश्रेष्ठ, यथार्थं वक्ष्यामि। तस्य परिधिः सर्वतः द्विगुणः। तत्र प्रदेशाः पुण्याः, जनाः च दीर्घकालं न म्रियन्ते। तत्र अपि सप्त पुण्यपर्वताः रत्नैः शोभिताः। प्लक्षद्वीपे च अन्येषु द्वीपेषु, पञ्चसु प्रत्येकं सप्त पर्वताः। अधुना प्लक्षद्वीपे सप्त महाद्वीपानां वर्णनं करिष्यामि। तत्र गुमेदः नाम प्रदेशः प्रसिद्धः। तत्र अश्विनौ अमृतार्थं याः औषधयः अन्वेषयतुः, ताः संहृताः। तस्मिन् पर्वते नारदः पर्वतः च प्राचीनकाले जातौ। तत्रैव पूर्वे चण्डमृत्युं दुन्दुभिं च देवैः हतौ। पञ्चमः सोमकः नाम, यत्र देवाः अमृतं प्राप्तवन्तः। षष्ठः सुमना नाम, सप्तमः वृषभः नाम। सप्तमः वैभ्राजः, दीप्तिमान् महाकाचमणिपर्वतः। अधुना तेषां प्रदेशानां नामानि क्रमशः वक्ष्यामि। चन्द्रस्य शिशिरः, नारदस्य सुखोदयः। वृषभस्य क्षेमकः, वैभ्राजस्य ध्रुवः। तत्र ते विचरन्ति रमन्ति च, तैः सह दृश्यन्ते। अधुना सप्त गङ्गानां तपसा समृद्धानां नामानि वक्ष्यामि। सप्त नद्यः अमृताः पुण्याः, नदीनां श्रेष्ठाः। ताः जलसमृद्धाः शीघ्रवाहिन्यः, यत्र इन्द्रः वर्षं करोति। ताः शुभाः शान्ताः निर्भयाः हृष्टाः शीतलाः हितकारिण्यः। तत्र जनाः वर्णाश्रमधर्मे स्थिताः। तत्र न च अवरोहः न च आरोहः चक्रः अस्ति। तत्र कालः सदा तृतीयायुगसमः।