शुभ्रशतकुम्भधातुनिर्मितशिलासु रमणीयासु तेन प्रदेशेन परिवेष्टितं तद् दृश्यते। तत्रैव महद् दिव्यं दुर्गगिरिम्, मुञ्जग्रहस्निग्धं हिमनिविष्टं च, उत्तुङ्गं विराजते। तस्य मूलात् शैलोदाख्यं सरः समुत्पन्नं, या सरित् सीतायाः तटयोः मध्ये लवणसागरस्य च प्रविष्टा। कैलासस्य वामभागे चोत्तरे च भगवान् शिवस्य गिरिः औषधिभिर् समृद्धः स्थितः। तत्रैव हिरण्यशृङ्ग इति नाम महद् दिव्यं रत्नमयं पर्वतम् अस्ति। तत्रैव रमणीयं बिन्दुसराख्यं सरः, यत्र भगीरथो राजा निवसति स्म। ये पितरः गङ्गाजले निमग्नाः, ते स्वर्गं यान्ति। सा गङ्गा सोमपादात् उत्पन्ना, सप्तधा विभाज्यते। तत्रैव यत्र सर्वे देवाः सह इन्द्रेण यज्ञान् कृत्वा सिद्धिं प्राप्नुवन्ति। रात्रौ तत्र त्रिपथगा देवी प्रकाशितरूपा दृश्यते। सा भगवतः भवस्य उत्तमाङ्गे पतिता, योगमायया निगृहीता। तयोः कृते बिन्दुसराख्यं सरः निर्मितम्, तेन बिन्दुसरः प्रसिद्धः अभवत्। तत्र शंकरस्य विलम्बं चिन्तयन् स राजा मनसा विचिन्तयामास। स तस्य गूढं भावं च, देव्या दुष्टं कार्यं च विज्ञाय, तस्याः गर्वं जानन् शंकरः नदीं प्रति कोपितः अभवत्। तस्मिन्न् एव क्षणे, समक्षं स्थितं राजानं दृष्ट्वा, स उवाच—‘एषः मया पूर्वमेव तस्य नदीकारणाय तुष्टः।’ ब्रह्मणः वाक्यं श्रुत्वा—‘हे नदी, सुवर्णवतीं वह’—सा गङ्गा भगीरथस्य तिव्रतपसा तुष्टा। तत्र त्रयः पूर्वदिशं प्रवहन्ति, त्रयः च पश्चिमदिशं गच्छन्ति। नलिनी, ह्लादिनी, पावनी च पूर्वदिशं प्रवहन्ति। सप्तमी तु तासां दक्षिणदिशं भगीरथं अनुगच्छन्ति। एता सप्त गङ्गाः हिमाह्वयाख्यां भूमिं धारयन्त्यः वर्षं वहन्ति। नानादेशान्, यत्र बाह्यजनाः अधिकं निवसन्ति, प्लावयन्ति। शिलीन्ध्राः, कुन्तलाः, चीनाः, बर्बराः, यवनाः, आध्रकाः च तत्र निवसन्ति। सिता सिम्हवन्तं त्रिधा विभज्य पश्चिमसागरं प्रति गच्छति। भद्राः, तुषाराः, लाम्याकाः, बाह्लवाः, पारटाः, खशाः च तत्र दृश्यन्ते। दारदाः, कश्मीरैः सहिताः, गान्धाराः, रौरसाः, कुहाः च तत्र वसन्ति। सैन्धवाः, रन्ध्रकरकाः, चमठाः, अभीराः, रोहकाः च तत्र सन्ति। गन्धर्वाः, किन्नराः, यक्षाः, राक्षसाः, विद्याधराः, नागाश्च तत्र निवसन्ति। तथा किराताः, पुलिन्दाः, कुरवः, भरताः च। सुम्ह, उत्तर, वङ्ग, ताम्रलिप्ताख्याः प्रदेशाः अपि तत्र सन्ति। सा गङ्गा विंध्यात् प्रतिहता भूत्वा लवणसागरं प्रविशति। सा सन्निकृष्टान् देशान्, निषधत्रिगर्तप्रदेशांश्च सिञ्चति। केकराः, औष्ठकर्णाः, किराताश्च तत्र निवसन्ति। समुद्रपरिसरः अपि, ये च पूर्वदिशं गताः, तया प्लाविताः। शुभमार्गाः, पावयप्रदेशः, इन्द्रद्युम्नस्य सरश्च तत्र दृश्यते। मध्ये सा जानकीं, ततः कूथं, प्रवराणं च गच्छति। अनन्तरं नलिनी शीघ्रं पूर्वदिशं प्रति प्रस्थितवती। एवं सा दिव्या गङ्गा, सप्तधा विभक्ता, पुण्यप्रदेशान् प्लावयन्ती, देवर्षिपितृगणानां कल्याणाय, भूमेः सौभाग्याय च प्रवहति।