कैलासस्य आग्नेयदिशि शिवस्य सत्त्वौषधिसम्पन्नः पर्वतः स्थितः। तत्रैव लोहित इति महापर्वतः विद्यते, यस्य शिखराणि सुवर्णमयानि सूर्यसमप्रभाणि च। तस्मात् पुण्या महती लौहित्या नाम नदी प्रवहति। तस्मिन् पर्वते दक्षः यक्षः मणिधरः निवसति। कैलासस्य दक्षिणे तु तीक्ष्णसत्त्वौषधिसम्पन्नः पर्वतः दृश्यते। तत्र सर्वधातुमयः महापर्वतः विद्यते, यो विद्युत्प्रभया दीप्तिमान्। तस्मात् पवित्रा सरयूः लोकेषु ख्यात्या उत्पद्यते। तत्रैव कुबेरस्य परिचारकः वशी नाम, प्रहेतेः पुत्रः, निवसति। स तु तीक्ष्णैः गन्धर्वैः शतशः भीमयक्षैः च परिवृतः तिष्ठति। तत्रैव अरुणः नाम प्रधानः पर्वतः सुवर्णमयो दिव्यः च विराजते। सः शुद्धशतकुम्भमयैः रम्यशिलाभिः परिवृतः अस्ति। तत्रैव महती दिव्या दुर्गपर्वतः मुञ्जशीतलच्छन्ना विराजते। तस्य अधः शैलोदा नाम सरः उत्पद्यते। सा सरः सीता-सागरयोः मध्ये प्रविष्टा अस्ति। कैलासस्य वामभागे च उत्तरदिशि च शिवस्य औषधिसम्पन्नः पर्वतः अस्ति। तत्र हिरण्यशृङ्गः नाम विशालः रत्नमयः दिव्यः पर्वतः स्थितः। तत्रैव बिन्दुसरः नाम रम्यः सरः अस्ति, यत्र भगीरथः राजा निवसति स्म। ये पितरः गङ्गाजले निमग्नाः, ते स्वर्गं यान्ति। सा गङ्गा सोमपादात् उत्पन्ना सप्तधा विभक्ता जाता। तत्र यज्ञान् कृत्वा इन्द्रः सर्वैः देवैः सह सिद्धिं प्राप्तवान्। तत्रैव रात्रौ त्रिपथगा देवता दीप्तिमती दृश्यते। सा भगवतः शरीरम् उत्तमं पतित्वा योगमायया निगृहीता। ताभ्यां बिन्दुसरः सरः निर्मितः, तस्मात् बिन्दुसरः इति ख्यातिं प्राप्तः। तत्र शंकरस्य विलम्बं चिन्तयन् सः राजा मनसा विचारयामास। तस्य कृष्णं चिकीर्षितं क्रूरं च देव्या अभिलषितं ज्ञात्वा, शंकरः तस्याः दर्पं विज्ञाय तया अपि कोपितः अभवत्। तस्मिन्नेव क्षणे, तं राजानम् पुरतः स्थितं दृष्ट्वा, सः उवाच— "अहं तेन पूर्वमेव तुष्टः, नदीकारणात्।" ब्रह्मणः वचनं शृत्वा— "हेमयुतां नदीं धारय," इति— सा नदी भगीरथस्य तपसा तुष्टा अभवत्। ततो गङ्गा त्रयः पूर्वदिशं, त्रयः पश्चिमदिशं प्रवहन्ति स्म। नलिनी, ह्लादिनी, पावनी नामकाः पूर्वदिशं प्रवहन्ति। सप्तमी तु दक्षिणदिशं भगीरथम् अनुगच्छति स्म। एता सप्त गङ्गाः हिमाह्वनाम्नि देशे वृष्टिं वहन्ति, विविधेषु प्रदेशेषु प्रवहन्त्यः, यत्र बहवः म्लेच्छाः वसन्ति। शिलीन्ध्राः, कुन्तलाः, चीनाः, बर्बराः, यवनाः, आध्रकाः च तत्र निवसन्ति। सिम्हवन्तं त्रिधा विभाग्य, सीता पश्चिमसागरं गतवती। भद्राः, तुषाराः, लाम्यकाः, बाह्लवाः, पारटाः, खशाः च तत्र दृश्यन्ते। दरदाः, कश्मीरैः सहिताः, गान्धाराः, रौरसाः, कुहाः च तत्र वसन्ति। सैन्धवाः, रन्ध्रकरकाः, चमठाः, अभीराः, रोहकाः च अपि तेषु देशेषु निवसन्ति।