यत्र भारता जनाः निवसन्ति, सा भूमिः भारता इति प्रसिद्धा। शब्दस्य व्युत्पत्त्या तस्य भूमेः नाम भारता इति स्मृतम्। मनुष्याणां कर्म पृथिव्यां केवलं तत्र एव विधानम्, अन्यत्र न किञ्चित्। ताः भूमयः समुद्रेण पृथक् कृताः, परस्परं दुर्गमाः च। नागद्वीपः, सौम्यः, गान्धर्वः, वारुणः इत्येतानि तत्र द्वीपानि नाम्ना विख्यातानि। एषा द्वीपः दक्षिणात् उत्तरम् योजनेन सहस्रं विस्तीर्णः, पूर्वाद् पश्चिमं नवसहस्रयोजनविस्तारः। पूर्वे किराताः अन्ते स्थिताः, पश्चिमे यवनाः स्मृताः। तत्र जनाः पूजायाम्, युद्धे, व्यापारः च निरताः, स्वकार्येषु दृढाः। धर्मे, अर्थे, कामे च योगेन, प्रत्येकः वर्णः स्वधर्मानुसारं कर्म करोति। अत्र मानवकर्म स्वर्गमोक्षार्थं प्रवर्तते। यः सर्वं विजयी भवति, सः सम्राट् इति कथ्यते। यः स्वं राज्यं पालयति, सः स्वामीति प्रसिद्धः; एतत् विस्तरेण पुनः कथयिष्यामि। महेन्द्रः, मलयः, साह्यः, शुक्तिमान्, ऋक्षः इत्येतानि पर्वतानि। तेषु सहस्रशः अन्ये पर्वताः च समीपस्थाः सन्ति। सन्दरः मुख्यः पर्वतः, तथैव वैहारः, दुर्दुरः च। वातन्धमः, नागगिरिः, पाण्डुरः पर्वतः च। पुष्पगिरिः, उज्जयन्तः, रैवतकः पर्वतः च। अन्ये अपि पर्वताः अज्ञाताः, लघ्वः, अल्पजीवाः च। एतेषु पर्वतेषु उत्पन्नाः नद्यः पीयन्ते—गङ्गा, सिन्धु, सरस्वती। इरावती, वितस्ता, विपाशा, देविका, कूहू। कौशकी, त्रिदिवा, निष्टीवी, गेढकी। वेदा, स्मृति, वेदवती, वृत्रघ्नी, सिन्धु, रेवा। पाशा, चर्मण्वती, नूपा, विदिशा, वेत्रवती। शोणः, महानदा, नर्मदा, सुरसा, क्रिया। तमसा, पिप्पला, श्येना, करमोदा, पिशाचिका। सनेरु, शुक्तिमती, मन्कुटि, त्रिदिव, क्रतु। तापी, पयोष्णी, निर्विन्ध्या, श्रीपा, निषधनदी। तोया, महागौरी, दुर्गा, वन्नशिला। गोदावरी, भीमरथी, कृष्णवेना, बञ्जुला। साह्यपर्वतस्य पादात् दक्षिणाभिमुख्यः नद्यः प्रवहन्ति। मलयपर्वतसम्भूताः सर्वाः पुण्यनद्यः शीतल-शुद्धवारिणः सन्ति। लङ्गुलिनी, वंशधारा, महेन्द्रस्य कन्याः स्मृताः। कृपा, पलाशिनी च शुक्तिमत्याः उत्पन्नाः। सर्वाः एताः जगन्मातरः, लोकपापविनाशिन्यः च। एतेषु प्रदेशेषु कुरवः, पाञ्चालाः, शाल्वाः, मद्रेयाः, जङ्गलाः वसन्ति। मत्स्याः, कुषलाः, सौशलाः, कुन्तलाः, काशी-कोसलाः च। एते मध्यदेशस्य मुख्याः जनाः पूर्वोक्ताः। पृथिव्यां अपि तद् प्रदेशः रमणीयः। रामस्य प्रियः, दिव्यः, दिव्यवृक्ष-औषधिसम्पन्नः च।