अग्निष्वात्तानां मध्ये मेना मनसः उत्पन्ना अभवत्। मेरु के लिए तैः धरणी नाम्ना पत्नी सृष्टा। अग्निष्वात्तैः मेना हिमवतः पत्नी रूपेण दत्ता। सा मेना हिमवत्स्य पत्नी, मैनाकं पुत्रं समजनयत्। मैनाकस्य पुत्रः क्रौचः, यस्मात् क्रञ्चद्वीपः प्रसिद्धः। सा मेना मन्दरं पुत्रं च त्रयः सुप्रसिद्धाः कन्याः अपि ससूत। धातोः पत्नी आयति, विधात्रुः पत्नी नियति इति कथ्यते। समुद्रात् वेला एकाम् दोषरहितां कन्यां ससूत। सावर्णायाम् प्राचीनबर्हिणः दश पुत्राः अभवन्। तेषु स्वायम्भुवस्य पुत्रः दक्षः तेषां पुत्रः रूपेण जातः। एवं श्रुत्वा शांशपायनिः सूतम् पप्रच्छ। यद् चाक्षुषकल्पस्य पूर्वं अभवत्, तत् अस्मान् उक्त्वा ब्रूहि। शांशपायनिं प्रति सूतः त्र्यम्बकस्य शापस्य कारणं व्याचष्ट। स्वगृहात् तान् आनयित्वा पितृः स्वगृहे तान् सन्मानं अकरोत्। तेषु ज्येष्ठा सती नाम्ना त्र्यम्बकस्य पत्नी अभवत्। महेश्वरः कदापि दक्षं प्रति नम्रता न दर्शयामास। तत् ज्ञात्वा सती सर्वाः च अन्याः पितृगृहे स्थिताः। पितृः सतीं पूजाम् अकरोत्, अन्याभ्यः वर्ज्य, यत् न अनुमोदितम्। अधमां पूजां कृत्वा अपि, भगवन्, मम अपि—अहं ज्येष्ठा विशिष्टा च; त्वया मम सन्मानः कर्तव्यः। किन्तु मम पुत्राः, यद्यपि कनीयांसः, श्रेष्ठाः विशिष्टाः पूजार्हाः च। ते ब्रह्मनिष्ठाः महातपस्विनः श्रेष्ठयोगिनः धर्मिष्ठः च। वसिष्ठः, अत्रिः, पुलस्त्यः, अङ्गिराः, पुलहः, क्रतुः—शर्वः सदा मम स्पर्धते, निरन्तरं अवमानं कुर्यात्। इति दक्षः मोहितचित्तः वदति स्म। एवं संबोधिताः देवी कुपिता पितरं प्रति इदं वचनम् उवाच। अतः पितः, अहं एतत् शरीरं, तव पुत्री, त्यजामि। देवी एतद् वचनं उच्य स्वायम्भुवं नमस्कृत्य अब्रवीत्। अहं तत्र न जातास्मि; धर्मतः जातास्मि। तत्र उपविष्टा सा मनः समाधौ स्थापयामास। सर्वाङ्गेभ्यः निर्गता अग्निना भस्मीकृता। भगवान् दक्षं ऋषीं च कुपितः अभवत्। परमेश्वरस्य आज्ञया अहं तं सदा धारयिष्यामि। तस्य आज्ञया अहं तान् इह सदा धारयामि। अहं तैः सह न भविष्यामि; अतः ते पृथक् दास्यन्ति। अन्ये सर्वे स्वस्वपत्न्यः पुत्रैः सह स्तुत्याः। द्वितीयकाले मम यज्ञे गर्भजाः न जाताः प्राणीः उत्पत्स्यन्ति। सर्वेषां विषये एवमुक्त्वा सा पुनः दक्षं शप्तवती। प्राचीनबर्हिषः पौत्रः पुत्रः तासां कन्याभ्यः जातः। यदा वैवस्वतकल्पः आगमिष्यति, तदा शाखिनवंशस्य कन्यायाः त्वं जन्म लप्स्यसि।