स्वस्थानेषु प्रतिष्ठिताः एते देशानां मूर्तयः इति कथ्यन्ते। यः प्रजापतिः स्मर्यते, स एव संवत्सरः इति परिगण्यते। ऋतुः एव ऋतून् जनयति; एवं ऋतुतः ऋतवः उत्पद्यन्ते। द्विपदां, चतुष्पदां, पक्षिणां, सर्वेषां च भूतानां—ऋतुकालीनता, ऋतुस्वभावः, पितृणां च कर्तव्यम् एवमुक्तम्। सर्वाणि भूतानि तस्मात्, ऋतुकालात् एव जातानि। प्रतिमन्वन्तरेषु, एते कालस्य अधिपतयः अत्र एव प्रतिष्ठिताः सन्ति। देशानां अधिपतयः अपि स्वसंबन्धेन अत्र एव तिष्ठन्ति। स्वधा च पितरः च द्वे कन्ये, लोकेषु विश्रुते, उत्पादितवत्यौ। तौ उभे ब्रह्मवादिन्यौ, उभे योगिन्यौ च आस्ताम्। अग्निष्वात्तानां मध्ये, मेना नाम मनसः जाता। मेरवे ताः धरणीति नाम्ना कन्याम् उत्पादयामासुः, या तस्य भार्या अभवत्। अग्निष्वात्तैः मेना हिमवत्से पत्नीत्वेन दत्ता। तस्यां मेनायां हिमवतः पुत्रः मैनाकः जातः। मैनाकस्य पुत्रः क्रौचः, यस्मात् क्रञ्चद्वीपः प्रसिद्धः। सा च मन्दरं पुत्रं, त्रयश्च कन्याः ख्यातयः अपि अजनि। धातुः भार्या आयति, विधातुः भार्या नियति इति प्रसिद्धा। समुद्रात् वेला एकां निर्दोषां कन्यां अजनि। सवर्णायां प्राचीनबर्हेः दश पुत्राः अभवन्। तेषु, स्वायम्भुवस्य पुत्रः दक्षः तेषां मध्ये जातः। एवं श्रुत्वा, शांशपायनिः सूतम् अपृच्छत्—चाक्षुषान्तरपूर्वकं यत् अभवत्, तत् वद। शांशपायनिं प्रति सः त्रीअम्बकशापस्य कारणम् आख्यात्। स्वगृहात् ताः कन्याः आनयित्वा, पिता गृह एव ताः पूजयामास। तासां ज्येष्ठा सती नाम, त्रीअम्बकस्य पत्नीत्वं प्राप। महेश्वरः कदापि दक्षं प्रति नम्रता न दर्शितवान्। तत् ज्ञात्वा, सती सर्वाः च अन्याः पित्र्गृहे एव अवस्थिताः। पिता सतीं विना अन्याभ्यः पूजां कृतवान्, या न अनुमता। हीनां पूजां अपि कृत्वा, हे प्रभो, मम अपेक्षया—अहं ज्येष्ठा, विशिष्टा च, त्वया पूजनीया। किन्तु मम अपि अपत्यानि, यद्यपि अल्पवयस्कानि, श्रेष्ठानि, पूज्यतमानि च। ते ब्रह्मनिष्ठाः, महातपस्विनः, प्रमुखयोगिनः, धर्मिष्ठाश्च। वसिष्ठः, अत्रिः, पुलस्त्यः, अंगिराः, पुलहः, क्रतुः च। शर्वः सदा मया सह स्पर्धते, नित्यं च अवमानं करोति—इति दक्षः मोहितचित्तः उक्तवान्। एवं उक्त्वा, देवी क्रुद्धा पितरं प्रति इदं वाक्यम् अब्रवीत्—तस्मात्, पितः, एतत् शरीरं, तव पुत्रीं, त्यजामि। देवी एतदुक्त्वा, स्वयम्भुवे प्रणम्य, पुनः अवदत्—अत्र मम जन्म नासीत्, धर्मतः एव मम जन्म जातम्। सा तत्रैव उपविश्य, मनः समाधौ स्थापयामास।