नमः आत्मनं, यः त्रिविधं रूपं रजस, तमस, सत्वं च प्रकटयति। जनेश्वरं, गुणातीतं, तथापि गुणानां सारं, अभूतं च, नमः। सदा अतीतानां, भविष्यतां च, वर्तमानं च स्वामी, सत्यं रक्षकं च। स्वराज्यं, धर्मं च, चतुर्विधं गुणं च, सज्जनैः सेवा युक्तं। पुनः, भगवान्, कर्मार्थं उन्नतं सृष्टिं कृतवान्, तस्मिन् उन्नतं तत्त्वं सृष्ट्वा, अचलानि च चलानि च सर्व प्राणिनः सृष्टवान्। प्राचीनकथाः ज्ञातुं इच्छन्, अहं सर्वव्यापकं भगवान् आश्रयामि। तं धन्यं भगवान्, वसिष्ठं स्तौति। सः अपने पौत्रं पराशरं, शक्तिसुतं, उपदिशति। तं दिव्यं पुराणं, वेदसमानं, उपदिशति। द्रव्यं च यः दैविकं, शाश्वतं ब्रह्मणं दवैपायनाय प्रदास्यति। जगतां सत्यतत्त्वानां स्थापनार्थं, सः पंचानां अद्भुतं ददाति। जैमिनिं, सुमन्तुं च, वैशम्पायनं च, तस्य कृते प्रदत्तं। सुतं च, अद्भुतकर्माणं, नम्रं, धर्मात्मनं, शुद्धचारित्रं च। तव, हे ऋषि, यः विद्वान्, परमधर्मज्ञः, सः प्रश्नं पृच्छति। परिपूर्णभक्त्या, प्रदक्षिणां कृत्वा, यज्ञे सवितृसहिते, यत्र यज्ञकर्तारः च ऋषयः शुद्धाः सन्ति। सः विधिना, शास्त्रानुसारं च, महतीं प्रज्ञां प्राप्य, गच्छति। एषः दृष्ट्वा, ते अत्यन्तं हृष्टाः, हृदयेषु सन्तोषं प्राप्य। सर्वेषां ऋषिणां नमस्कारं कृत्वा, राज्ञः आज्ञां समीपं गत्वा, सभा-संमत्या, सुन्दरं सम्यक् व्याप्तं आसनं उपविशति। सुखेन परिपूर्णः, यथासंयमितः, विनम्रता च ध्यानं च स्थिरः, उच्चतमं हर्षे समागतः, ते सूतपुत्रं वदन्ति। "वयं पश्यामः, हे विद्वान्, तव सर्वश्रेष्ठं धर्मात्मनं ऋषिं। त्वं, हे सूत, तस्मिन् ऋषौ च महात्मने व्यासे भक्तः। तव मनः दृढं, हे प्रभो, करुणायाः हेतुं सत्योपदेशं दातुं। यदा यदा वयं पृच्छामः, हे विद्वन्, तव सर्वं कथयितुं योग्यः।" "वयं श्रुत्वा, धर्मयुक्तं च उद्देश्येन, यत् त्वं व्यासात् श्रुतं, तद् श्रुतुमिच्छामः। सः, परमज्ञः, विनम्रता च उत्तरं ददाति, उच्चतमं उपदेशं। यतः तव श्रवणस्य इष्टं, एषः निश्चितं सत्यं। यत् यद्वयं ज्ञातुं इच्छामः, एषः शिक्ष्यते।" पुनः ते सूतं सम्बोधन्ति, तेषां नेत्रे अश्रुपूरितानि। "अतः, सम्पूर्णं जगतां उत्पत्तिं दर्शय।" एवं सम्यक् पृष्टः, महात्मा रोमहर्षणः, यः दवैपायनस्य प्रसन्नः, द्विजश्रेष्ठं एषां कथा वदति। "अहं इदानीं पुराणं वदामि, यद् मातरिश्वनः उच्यते।" सृष्टिः, प्रलयः, वंशवृत्तान्तः, मनुसांख्याः च— प्रक्रियाः, प्रथमा भागः, च कथा-सङ्ग्रहः च यथा, एते चतुर्विधाः भागाः मया संक्षेपेण वर्णिताः। पुराणं प्रथमतः ब्रह्मणा सर्वेषां शास्त्राणां मध्ये श्रुतं।