ਸਰ੍ਵਭੂਤਪਿਸ਼ਾਚਾਸ਼੍ਚ ਨਾਗਾਸ਼੍ਚ ਸਹ ਮਾਨੁषੈਃ
ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਭੂਤ-ਪਿਸਾਚ, ਅਤੇ ਸੱਪ ਮਨੁੱਖਾਂ ਸਮੇਤ,
ਮਰੁਤੋ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਾਨੋ ਰੁਦ੍ਰਾ ਦੇਵਾਸ੍ਤਥਾਸ਼੍ਵਿਨੌ
ਮਰੁਤ, ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾਨ, ਰੁਦਰ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਵੀ,
ਆਦਿਤ੍ਯਾ ऋਭਵੋ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਸਾਧ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪਿਤਰਸ੍ਤਥਾ
ਆਦਿਤ, ਰਭੂ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ, ਸਾਧਿਆ ਅਤੇ ਪਿਤਰ,
ਏਤੇ ਵੈਮਾਨਿਕਾ ਦੇਵਾਸ੍ਤਾਰਾਗ੍ਰਹਨਿਵਾਸਿਨਃ
ਇਹ ਵੈਮਾਨਿਕ ਦੇਵਤੇ ਤਾਰੇ ਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ,
ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾਨ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਵ੍ਯਤੀਤਾ ਭੁਵਂ ਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਸ਼ੁਕਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ, ਜੋ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ,
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਕ੍ਰਮਸ਼ਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵ੍ਯਾਹਾਰਸਂਭਵਾਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਹੋਏ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ,
ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸਪ੍ਤਸੂਰ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਅਰ੍ਚਿਭਿਰ੍ਨਿਰ੍ਦਹਨ੍ਤਿ ਵੈ
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਸੂਰਜਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ,
ਭृਗੁਃ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਃ ਪੁਲਹਃ ਕ੍ਰਤੁਰਿਤ੍ਯੇਵਮਾਦਯਃ
ਭ੍ਰਿਗੁ, ਪੁਲਸਤਿਆ, ਪੁਲਹ, ਕ੍ਰਤੁ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੁਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ,
ਨਿਃਸਤ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਮਮਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਹ੍ਯੂਰ੍ਦ੍ਵਰੇਤਸਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਨਿਰਸਾਰ ਤੇ ਨਿਰਮਮ ਹਨ, ਉਪਰ ਵਹਿੰਦੇ ਬੀਜ ਵਾਲੇ ਹਨ,
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਾਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਵਰਣ ਮਨੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਯੋਗਂ ਤਪਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਸਮਾਧਾਯ ਤਦਾਤ੍ਮਨਿ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਯੋਗ, ਤਪ ਅਤੇ ਪਵਿਤਰਤਾ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,
ਸਤ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਪ੍ਤਮੋ ਲੋਕੋ ਹ੍ਯਪੁਨਰ੍ਮਾਰ੍ਗਗਾਮਿਨਾਮ੍
ਸੱਤਵਾਂ ਲੋਕ, ਸਤਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਮੁੜ ਕੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ,
ਪਰ੍ਯਾਸਪਰਿਮਾਣੇਨ ਭੂਰ੍ਲੋਕਃ ਸਮਭਿਸ੍ਮृਤਃ
ਭੂਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੇ ਮਾਪ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਸੂਰ੍ਯਧ੍ਰੁਵਾਨ੍ਤਰਂ ਯਚ੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੋ ਦਿਵਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਸੂਰਜ ਤੇ ਧ੍ਰੂ ਤਾਰੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਲੋਕ, ਅਸਮਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾਃ ਸਪ੍ਤਲੋਕਾਸ੍ਤੁ ਤੇषਾਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਿਦ੍ਧਯਃ
ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਧੀਆਂ ਦੱਸਾਂਗਾ,
ਭੁਵਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਚ ਯੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸੋਮਪਾ ਆਜ੍ਯਪਾਸ਼੍ਚ ਤੇ
ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੋਮਾ ਤੇ ਘੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ,
ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਮਾਨਸੀ ਤੇषਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਵੈ ਪਞ੍ਚਲਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਧੀਆਂ ਮਾਨਸਿਕ ਹਨ, ਪੰਜ ਲਕੜੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮਝਣ ਯੋਗ ਹਨ,
ਏਤੇ ਦੇਵਾ ਯਜਨ੍ਤੇ ਵੈ ਯਜ੍ਞੈਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਪ੍ਰਥਮਾਨਨ੍ਤਰੋਦ੍ਦਿष੍ਟਾ ਅਨ੍ਤਰਾਃ ਸਾਂਪ੍ਰਤੈਃ ਪੁਨਃ
ਪਹਿਲਿਆਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਮੁੜ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਨਿਵृਤ੍ਤਾਧਿਕਾਰਾਣਾਂ ਸਿਦ੍ਧਸ੍ਤੇषਾਂ ਤੁ ਮਾਨਸੀ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਮੁਕ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਨ ਦੀ ਹੈ।
ਸਮਾਸੇਨ ਮਯਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਭੂਯਸ੍ਤਂ ਵਰ੍ਤ੍ਤਯਾਮਿ ਵਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਮਰੀਚਿਃ ਕਸ਼੍ਯਪੋ ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗਿਰਾ ਭृਗੁਃ
ਮਰੀਚੀ, ਕਸ਼ਯਪ, ਦਕਸ਼, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਅੰਗਿਰਾ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਗੁ—
ਪੂਰ੍ਵਂ ਤੇ ਸਂਪ੍ਰਸੂਯਨ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਾਨਸਾ ਇਹ
ਇਹ ਸਭ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਮਨੋਂ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਕਲ੍ਪਦਾਹੇषੁ ਤੁ ਸਦਾ ਤਥਾ ਕਾਲੇषੁ ਤੇषੁ ਵੈ
ਕਲਪ ਦੇ ਨਾਸ ਵੇਲੇ ਅਤੇ ਉਹ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ ਸਦਾ, ਇਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਖਾਃ ਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤਕਾਗ੍ਨੇਰ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਸਵਾਸਨਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇੱਛਾਵਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਵਰਤਕ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਹਰ੍ਲੋਕੇषੁ ਦੀਪ੍ਤੇषੁ ਜਨਮੇਵਾਸ਼੍ਰਯਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਮਹਰਲੋਕ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਤੇ ਤੁਲ੍ਯਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਾ ਸ੍ਤੁਲ੍ਯਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਧਰਾਸ੍ਤਥਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ,
ਵ੍ਯੁष੍ਟਾਯਾਂ ਤੁ ਰਜਨ੍ਯਾਂ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਵ੍ਯਕ੍ਤਯੋਨਿਤਃ
ਜਦ ਰਾਤ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ, ਤੋਂ
ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵਾਦਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਰੀਚ੍ਯਨ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਸਾਧਕਾਃ
ਸਵਾਯੰਭੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਰੀਚੀ ਤੱਕ, ਸਾਰੇ ਸਿੱਧ ਹੋਏ ਜੀਵ,
ਯਾਮਾਦਯਃ ਕ੍ਰਮੇਣੈਵ ਕਨਿष੍ਠਾਦ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ
ਯਾਮ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਹਨ।