ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਾਂ ਸਪ੍ਤਾਨਾਂ ਸਂਤਾਨਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਸ਼੍ਚ ਤੇ
ਤੁਸੀਂ ਸੱਤ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਸੁਣ ਚੁੱਕੇ ਹੋ।
ਯਥਾ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਸ੍ਤੇषਾਂ ਵੈ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਨਾਂ ਤਥਾ ਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਲਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਮੁੱਕ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤੇਨ ਕ੍ਰਮਯੋਗੇਨ ਐਲੇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕ੍ਵਨ੍ਵਯਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਅਇਲ ਅਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਦੀਆਂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀਆਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਨੁਯਾਨ੍ਤਿ ਯੁਗਾਖ੍ਯਾਂ ਤੁ ਯਾਵਨ੍ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਇਹ ਵੰਸ਼ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨਵੰਤਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਕृਤੇਯਂ ਸਂਕੁਲਾ ਸਰ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੈਰ੍ਵਸੁਧਾਧਿਪੈਃ
ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਕਸ਼ਤਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਐਲਸ੍ਯੇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਨਨ੍ਦਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਅਇਲ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਅਤੇ ਨੰਦ ਦੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਏਲਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਯੇ ਖ੍ਯਾਤਾਸ੍ਤਥੈਵੇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕਵੋ ਨृਪਾਃ
ਇਲਾ ਦੇ ਪਰਸਿੱਧ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਾਵਦੇਵ ਤੁ ਭੋਜਾਨਾਂ ਵਿਸ੍ਤਰੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਭੋਜਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦਾ ਫੈਲਾਅ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤੇष੍ਵਤੀਤਾਃ ਸਮਾਨਾ ਯੇ ਬ੍ਰੁਵਤਸ੍ਤਾਨ੍ਨਿਬੋਧਤ
ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਪੂਰਨ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਧृਤ ਰਾष੍ਟ੍ਰਸ਼੍ਚੈਕਸ਼ਤਮਸ਼ੀਤਿਰ੍ਜਨਮੇਜਯਾਃ
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਇਕ ਸੌ ਅੱਸੀ ਜਨਮੇਜਯ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਤਤਃ ਸ਼ਤਂ ਤੁ ਪੌਲਾਨਾਂ ਸ਼੍ਵੇਤਕਾਸ਼੍ਯ ਕੁਸ਼ਾਦਯਃ
ਫਿਰ ਇਕ ਸੌ ਪੌਲ ਰਾਜੇ, ਸ਼ਵੇਤਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ ਆਦਿਕ ਹੋਏ ਹਨ।
ਈਜਿਰੇ ਚਾਸ਼੍ਵਮੇਧੈਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਯੁਤਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕੀਤੇ, ਹਰ ਇਕ ਨੇ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ।
ਮਨੋਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ੍ਯਾਸ੍ਮਿਨ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨੇਂऽਤਰੇ ਤੁ ਯੇ
ਮਨੂ ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਇਸ ਚਲਦੇ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਇਆ।
ਨ ਸ਼ਕ੍ਯੇਵਿਸ੍ਤਰਸ੍ਤਾਸਾਂ ਸਂਤਤੀਨਾਂ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਸਥਾਰਤਾ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ, ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਦ੍ਯੁਗਾਖ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਗਤਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤੇਨ੍ਤਰੇ
ਵੈਵਸਵਤ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਅਠਾਈ ਯੁਗ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਯਸ਼੍ਚੈਵ ਭਵਿष੍ਯਾਃ ਸਹ ਰਾਜਭਿਃ
ਅਤੇ ਤਿੰਨਤਾਲੀ ਹੋਰ ਯੁਗ, ਆਪਣੇ ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਏਤਦ੍ਵਃ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਸਵ੍ਯਾਸਯੋਗਤਃ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਤੇ ਯਯਾਤਿਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪਞ੍ਚ ਵਂਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ਾਂ ਹਿਤਾਃ
ਇਹ ਯਯਾਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਵੰਸ਼ ਹਨ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਭਲਾਈ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਲਭਤੇ ਚ ਵਰਾਨ੍ਪਞ੍ਚ ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਨਿਹ ਲੌਕਿਕਾਨ੍
ਇਹ ਪੰਜ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੰਜ ਦੁਲਭ ਸੰਸਾਰੀ ਵਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਧਾਰਣਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣਾਚ੍ਚੈਵ ਪਞ੍ਚਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਇਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੰਜ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਇਹ ਵਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ ਚ ਕਿਂ ਭੂਯੋ ਵਰ੍ਣਯਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਹੁਣ ਹੋਰ ਮੈਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕੀ ਦੱਸਾਂ?
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਵਾਯੁਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇ ਮਧ੍ਯਮਭਾਗੇ ਤृਤੀਯ ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਵਂਸ਼ਾਨੁਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਚਤੁਃਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਯੂ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਮਹਾਂਪੁਰਾਣ 'ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ' ਦੇ ਮੱਧ ਭਾਗ ਦੇ ਤੀਜੇ ਉਪੋਧਾਤ ਪਾਦ ਵਿੱਚ 'ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਣਨਾ' ਨਾਮਕ ਚੌਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਃ ਪਾਦਂ ਵੈ ऋषਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਫਿਰ ਉਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਚੌਥੇ ਪਾਦ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ਪਾਦਂ ਸਂਹਾਰਂ ਪਾਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਯ
ਚੌਥੇ ਪਾਦ, ਜੋ ਸੰਹਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਸਪ੍ਤਰ੍षੀਣਾਮਥੈਤੇषਾਂ ਸਾਂਪ੍ਰਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਮਨੋਃ
ਹੁਣ, ਇਸ ਮਨੁਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਬਾਰੇ—
ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ ਚ ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਬ੍ਰਵੀਹਿ ਨਃ
ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸੋ।
ਪਾਦਂ ਤ੍ਵਿਮਂ ਸਸਂਹਾਰਂ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਹੇ ਉਤਮ ਮੁਨਿਓ, ਇਹ ਚੌਥਾ ਪਾਦ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਹਾਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ—
ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ ਚ ਨਿਸਰ੍ਗਂ ਸ਼ृਣੁਤ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਹੇ ਦੁਜਾਤਿਓ, ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੁਣੋ।
ਪ੍ਰਲਯਂ ਚੈਵ ਲੋਕਾਨਾਂ ਬ੍ਰੁਵਤੋ ਮੇ ਨਿਬੋਧਤ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਾਚ੍ਛृਣੁਤਾ ਨਾਗਤਾਨਿ ਮੇ
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁਵੰਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣੋ।