ਵਿਚੇष੍ਟਮਾਨਾਂ ਰੁਦਤੀਂ ਦੈਵਾਤ੍ਸਂਮੂਢਚੇਤਨਃ
ਉਹ, ਰੋਦੀ ਤੇ ਇधर-ਉਧਰ ਫਿਰਦੀ, ਕਿਸਮਤ ਕਰਕੇ ਮਨ ਵਿਚ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਪਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਗੋਧਰ੍ਮ ਵੈ ਬਲਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨੁषਾਂ ਸ ਹ੍ਯਭ੍ਯਮਨ੍ਯਤ
ਉਸ ਨੇ ਗਾਂਆਂ ਦਾ ਧਰਮ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਬਣਾਕੇ, ਆਪਣੀ ਪੁੱਤਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਿਆ।
ਭਵਿष੍ਯਮਰ੍ਥਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਤ੍ਵਵਮਤ੍ਯ ਤਮ੍
ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਗਮ੍ਯਾਗਮ੍ਯਂ ਨ ਜਾਨੀषੇ ਗੋਧਰ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਨ੍ਸ੍ਰੁषਾਮ੍
'ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਕੀ ਮਿਲਣਯੋਗ ਹੈ ਜਾਂ ਕੀ ਨਹੀਂ; ਗਾਂਆਂ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿਚੋਂ ਪੁੱਤਰੀ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।'
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮਨ੍ਧੋ ਵृਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਭਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯੋ ਦੁਰਨੁष੍ਠਿਤਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਤੇ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਤਃ ਕ੍ਰੂਰੇ ਤਸ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧਿਰਜਾਯਤ
ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਕ ਕਠੋਰ ਸੋਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।
ਕੋष੍ਟੇ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਗਙ੍ਗਾਂਭਸਿ ਸਮੁਤ੍ਸृਜਤ੍
ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਕ ਕੋਠੜੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤਂ ਸਸ੍ਤ੍ਰੀਕੋ ਬਲਿਰ੍ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍
ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਬਲੀ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਸਾਰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ।
ਤਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਬਲਿਰ੍ਵੈਰੋਚਨਸ੍ਤਦਾ
ਫਿਰ, ਵੈਰੋਚਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਲੀ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰੀਤਃ ਸ ਵੈ ਵਰੇਣਾਥ ਚ੍ਛਨ੍ਦਯਾਮਾਸ ਵੈ ਬਲਿਮ੍
ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਬਲੀ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਚੁਣਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿੱਤੀ।
ਸਂਤਾਨਾਰ੍ਥਂ ਮਹਾਭਾਗ ਭਾਰ੍ਯਾਯਾਂ ਮਮ ਮਾਨਦ
ਹੇ ਮਹਾਨ, ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮਾਣ ਤੇ ਆਦਰ ਦੇ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁਤੇਨਰ੍षਿਸ੍ਤਥਾਸ੍ਤ੍ਵਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ਹਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਉਸਨੇ 'ਇਹ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਅਨ੍ਧਂ ਵृਦ੍ਧਂ ਚ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨ ਸਾ ਦੇਵੀ ਜਗਾਮ ਹ
ਉਸਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ।
ਕਕ੍ਸ਼ੀਵਚ੍ਚਕ੍ਸ਼ੁषੌ ਤਸ੍ਯਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਯੋਨ੍ਯਾਮृषਿਰ੍ਵਸ਼ੀ
ਸ਼ੂਦਰ ਜਣਨੀ ਵਿੱਚ, ਵਸ਼ੀ ਰਿਸ਼ੀ ਕਕਸ਼ੀਵਾਨ ਤੇ ਚਕਸ਼ੁਸ਼ਾ ਬਣੇ।
ਕਕ੍ਸ਼ੀਵਚ੍ਚਕ੍ਸ਼ੁषੌ ਤੌ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਬਲਿਸ੍ਤਦਾ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨੇ ਕਕਸ਼ੀਵਾਨ ਤੇ ਚਕਸ਼ੁਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਸਿਦ੍ਧੌ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਧਰ੍ਮਾਣੌ ਬੁਦ੍ਧੌ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਤਮਾਵਪਿ
ਦੋਵੇਂ ਸਿੱਧ ਹੋਏ, ਸਿੱਧਾ ਧਰਮ ਜਾਣਦੇ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਨੇਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਤਸ੍ਤਂ ਤੁ ਮਮੈਤਾਵਿਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸਨੇ 'ਨਹੀਂ' ਕਿਹਾ ਤੇ ਫਿਰ ਦੱਸਿਆ, 'ਇਹ ਦੋ ਮੇਰੇ ਹਨ।'
ਅਨ੍ਧਂ ਵृਦ੍ਧਂ ਚ ਮਾਂ ਮਤ੍ਵਾ ਸੁਦੇष੍ਣਾ ਮਹਿषੀ ਤਵ
ਮੈਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਸਮਝ ਕੇ, ਸੁਦੇਸ਼ਨਾ, ਤੇਰੀ ਰਾਣੀ,
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸਾਦਯਾਮਾਸ ਪੁਨਸ੍ਤਮृषਿਸਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਪੁਨਸ਼੍ਚੈਨਾਮਲਙ੍ਕृਤ੍ਯ ऋषਯੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਾਦਯਤ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਫਿਰ, ਉਸਨੂੰ ਸਜਾ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ।
ਦਧ੍ਨਾ ਲਵਣਮਿਸ਼੍ਰੇਣ ਸ੍ਵਭ੍ਯਕ੍ਤਂ ਨਗ੍ਨਕਂ ਤਥਾ
ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਤੇ ਨੰਗੀ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਲਗਾ ਕੇ,
ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਦੇਵਿ ਪੁਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਮਨਸੇਪ੍ਸਿਤਾਨ੍
ਤਦ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗੀ।
ਅਪਾਨਂ ਚ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਜੁਗੁਪ੍ਸਂਤੀ ਹ੍ਯਵਰ੍ਜਯਤ੍
ਅਪਾਨ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਨਫਰਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਈ।
ਵਿਨਾਪਾਨਂ ਕੁਮਾਰਂ ਤ੍ਵਂ ਜਨਯਿष੍ਯਸਿ ਪੂਰ੍ਵਜਮ੍
ਅਪਾਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇਗੀ, ਹੇ ਕੁਮਾਰਾ।
ਨਾਰ੍ਹਸਿ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਭਾਗ ਪੁਤ੍ਰਂ ਦਾਤੁਂ ਮਮੇਦृਸ਼ਮ੍
ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਦੇਵੀਦृਸ਼ਂ ਚ ਤੇ ਪੌਤ੍ਰਮਹਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸੁਪ੍ਰਤੇ
ਪਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪੌਤ੍ਰ ਦੇਵਾਂਗਾ ਜੋ ਦੇਵੀ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਸੁਪ੍ਰਤਾ।
ਤਾਂ ਸ ਦੀਰ੍ਘਤਮਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਦੀਰਘਤਮਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਕਿਹਾ।
ਤੇਨ ਤੇ ਪੂਰਿਤੋ ਗਰ੍ਭਃ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਮਿਵੋਦਧਿਃ
ਉਸ ਨੇ ਤੇਰਾ ਗਰਭ ਭਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇਜਸ੍ਵਿਨਃ ਪਰਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਯਜ੍ਵਾਨੋ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ, ਬਹਾਦਰ, ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਵਙ੍ਗਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਲਿਙ੍ਗਸ੍ਤੁ ਪੁਣ੍ਡ੍ਰਃ ਸੁਹ੍ਮਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੰਗ, ਕਲਿੰਗ, ਪੁੰਡ੍ਰ ਅਤੇ ਸੁਹਮਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।