ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥੇ ਦਸ਼ ਵਰ੍षਾਣਿ ਜਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਪ੍ਰੇਮ ਲਈ ਅਤੇ ਜਯੰਤੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਦਸ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ।
ਕਾਵ੍ਯਸ੍ਯ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸੋ ऽਸੁਰਾਨ੍ਸਮਭਾषਤ
ਕਾਵਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਮਮ ਯਾਜ੍ਯਾਨਾਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਹਿਤਾਯ ਚ
ਮੇਰੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵਾਗਤ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਹृष੍ਟਮਨਸੋ ਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥਮੁਪਪੇਦਿਰੇ
ਫਿਰ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਆਏ।
ਸਮਯਾਨ੍ਤੇ ਦੇਵਯਾਜੀ ਸਦ੍ਯੋ ਜਾਤਮਤਿਸ੍ਤਦਾ
ਸਮਾਂ ਮੁਕਣ ਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਯਜਮਾਨ ਅਚਾਨਕ ਸੂਝ ਗਿਆ।
ਦੇਵਿ ਗਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਤਵ ਯਾਜ੍ਯਾਞ੍ਛੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਏष ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਸਤਾਂ ਧਰ੍ਮੋ ਨ ਧਰ੍ਮਂ ਲੋਪਯਾਮਿ ਤੇ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਤੋੜਦਾ।
ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਾਚਾਰ੍ਯੇਣ ਧੀਮਤਾ
ਫਿਰ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਦੇਵ-ਆਚਾਰਯ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਗਿਆ।
ਕਾਵ੍ਯਂ ਮਾਮਨੁਜਾਨੀਧ੍ਵਮੇष ਹ੍ਯਾਙ੍ਗਿਰਸੋ ਮੁਨਿਃ
ਕਾਵਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ; ਇਹ ਆਂਗੀਰਸ ਮੁਨੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਤਂ ਸਂਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਦਿਤਿਜਾਸ੍ਤਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਹੋ ਗਏ।
ਸਂਪ੍ਰਮੂਢਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਪਦ੍ਯਨ੍ਤ ਨ ਕਿਞ੍ਚਨ
ਸਭ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਕੇ-ਬੱਕੇ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।
ਆਚਾਰ੍ਯੋ ਯੋ ਹ੍ਯਯਂ ਕਾਵ੍ਯੋ ਦੇਵਾਯਾਰ੍ਯੋ ऽਯਮਙ੍ਗਿਰਾਃ
ਇਹ ਕਾਵਿਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਆਚਾਰਯ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਆਂਗੀਰਸ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਆਚਾਰਯ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਤੁ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਤਾਵੁਭੌ ਸਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਨੇ ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰੁਵਾਚੈਨਾਮਂ ਭ੍ਰਾਤੋ ऽਯਮਙ੍ਗਿਰਾਃ
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਅੰਗਿਰਾ ਹੈ।'
ਸਂਮੋਹਯਤਿ ਰੂਪੇਣ ਮਾਮਕੇਨੈष ਵੋ ऽਸੁਰਾਃ
ਇਹ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਭੁਲਾਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ, ਅਸੁਰੋ, ਧੋਖਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਯਂ ਨੋ ਦਸ਼ਵਰ੍षਾਣਿ ਸਤਤਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤਿ ਵੈ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਸਾਨੂੰ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤੇਦਾਨਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯਾਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਨਮ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਊਚੁਸ੍ਤਮਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਃ ਸਂਰਕ੍ਤਲੋਚਨਾਃ
ਸਾਰੇ ਅਸੁਰ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲੇ:
ਭਾਰ੍ਗਵੋ ऽਗਿਰਸੋ ਵਾਯਂ ਭਵਤ੍ਵੇषੈਵ ਨੋ ਗੁਰੁਃ
ਭਾਰਗਵ ਜਾਂ ਅੰਗਿਰਾ ਹੀ ਸਾਡਾ ਗੁਰੂ ਬਣ ਜਾਵੇ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਪਦ੍ਯਨ੍ਤ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਕੋਲ ਆ ਗਏ।
ਚੁਕੋਪ ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਤੇ षਾਮਵਲੇਪੇਨ ਵੈ ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਭਾਰਗਵ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਘਮੰਡ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਣष੍ਟਸਂਜ੍ਞਾ ਵੈ ਪਰਾਭਵਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਥ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਹੋਸ਼ ਤੋਂ ਵੰਞ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਹਾਰ ਪਾ ਲੋਗੇ।
ਸ਼ਪ੍ਤਾਂਸ੍ਤਾਨਸੁਰਾਞ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕਾਵ੍ਯੇਨ ਤੁ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਕਾਵਿਆ ਵਲੋਂ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਜਾਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ
ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾਸੁਰਾਂਸ੍ਤਦਾ ਬ੍ਰष੍ਟਾਨ੍ਕृਤਾਰ੍ਥੋਂऽਤਰ੍ਦ੍ਧਿਮਾਗਮਤ੍
ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਨਚਾਹਾ ਫਲ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਮੁੜ ਪਾ ਲਈ।
ਅਹੋ ਧਿਗ੍ਵਞ੍ਚਿਤਾਃ ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਪਰਸ੍ਪਰਮਥਾਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਹਾਏ! ਅਫਸੋਸ! ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਧੋਖਾ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।
ਦਗ੍ਧਾਸ਼੍ਚੈਵੋਪਧਾਯੋਗਾਤ੍ਸ੍ਵੇਸ੍ਵੇ ਕਾਰ੍ਯੇ ਤੁ ਮਾਯਯਾ
ਚਲਾਕੀ ਦੇ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਰਾਹੀਂ ਸੜ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਮਗ੍ਰਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਵ੍ਯਸ੍ਯਾਨੁਗਮਂ ਪੁਨਃ
ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਕਾਵਿਆ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਪਏ।
ਤਾਨਾਗਤਾਨ੍ਪੁਨਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਾਵ੍ਯੋ ਯਾਜ੍ਯਾਨੁਵਾਚ ਹ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਾਵਿਆ ਨੇ ਯਾਜਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਤਤਸ੍ਤੇਨਾਵਲੇਪੇਨ ਗਤਾ ਯੂਯਂ ਪਰਾਭਵਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਘਮੰਡ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤੁਸੀਂ ਹਾਰ ਪਾ ਚੁੱਕੇ ਹੋ।
ਸ੍ਵਾਨ੍ਯਾਜ੍ਯਾਨ੍ਭਜਮਾਨਾਂਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਯਾਜਕਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਭਗਤ ਹਨ,