ਸ ਪਞ੍ਚਧਾ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਥੋ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਵਰ੍ਦ੍ਧਯੇਤ੍ਪੁਨਃ
ਉਹ ਪੰਜ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੁੜ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣੋ ऽਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵਰ੍ਦ੍ਧਯਨ੍ਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਣ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਨੋ ਵ੍ਯਾਨੀਯਤੇ ਯੇਨ ਸਮਾਨਃ ਸਰ੍ਵਸਂਧਿषੁ
ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਆਨ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਮਾਨ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪृਥਿਵੀ ਵਾਯੁਰਾਕਾਸ਼ਮਾਪੋ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚਮਮ੍
ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਪਾਣੀ ਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ — ਇਹ ਪੰਜ ਤੱਤ ਹਨ।
ਪਾਰ੍ਥਿਵਂ ਦੇਹਮਾਹੁਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਣਾਤ੍ਮਾਨਂ ਚ ਮਾਰੁਤਮ੍
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰੀਰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਆਤਮਾ ਹਵਾ ਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁषਿ ਕੋष੍ਠੋ ऽਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇषਾਂ ਯਨ੍ਨਾਮਤਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਰੋਸ਼ਨੀ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਖੋਖਲਾ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਤਾਨ੍ਪੁਰੁषਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸृਜਤ੍ਯੇਕਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪੁਰਖ ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਦਾ ਹੈ।
ਏष ਨਃ ਸਂਸ਼ਯੋ ਧੀਮਨ੍ਨੇष ਵੈ ਵਿਸ੍ਮਯੋ ਮਹਾਨ੍
ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਹੇ ਵਿष੍ਣੋਃ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਚ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਕਰਮ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੋਏ, ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
ਵਿष੍ਣੋਰੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਮਾਸ਼੍ਚਯ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਹਾਮਤੇ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਕਰ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਭੂਤਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮਿਹੋਚ੍ਯਤੇ
ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸਤਤਾ ਉਸ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਕਰਕੇ ਅਜੋਬਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਹਂ ਵਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਭृਗੁਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧਦੋषੇਣ ਭृਗੁਸ਼ਾਪੇਨ ਮਾਨੁषੇ
ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਅਤੇ ਔਰਤ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ—
ਤਸ੍ਯ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਤਨੁਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਗਦਤੋ ਮੇ ਨਿਬੋਧਤ
ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਦਿਵਿਆ ਅਕਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਭृਗੋਃ ਸ਼ਾਪਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਦੇਵਾਸੁਰਕृਤੇਨ ਚ
ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ-ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਕਰਕੇ,
ਏਤਦ੍ਵੇਦਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮੋ ਵृਤ੍ਤਂ ਦੇਵਾਸੁਰਂ ਕਥਮ੍
ਅਸੀਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਝਗੜਾ ਹੋਇਆ।
ਦੇਵਾਸੁਰਂ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਬ੍ਰੁਵਤਸ੍ਤਨ੍ਨਿਬੋਧਤ
ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਬਲਿਨਾਧਿष੍ਠਿਤਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪੁਨਰ੍ਲੋਕਤ੍ਰਯੇ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਬਲੀ ਦੇ ਰਾਜ ਅਧੀਨ, ਰਾਜ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਫੈਲ ਗਿਆ।
ਯੁਗਾਖ੍ਯਾ ਦਸ਼ ਸਂਪੂਰ੍ਣਾ ਹ੍ਯਾਸੀਦਵ੍ਯਾਹਤਂ ਜਗਤ੍
ਦਸ ਯੁਗ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਚੁੱਕ-ਚੁੱਕ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਬਦ੍ਧੇ ਬਲੌ ਵਿਵਾਦੋ ऽਥ ਸਂਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਃ ਸੁਦਾਰੁਣਃ
ਜਦ ਬਲੀ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਝਗੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤੇषਾਂ ਦ੍ਵੀਪਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵੈ ਸਂਗ੍ਰਾਮਾ ਬਹਵੋ ऽਭਵੇਨ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕਈ ਲੜਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਟਾਪੂਆਂ ਲਈ।
ਨਾਮਤਸ੍ਤੁ ਸਮਾਸੇਨ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਤਾਨ੍ਵਿਵਕ੍ਸ਼ਤਃ
ਹੁਣ, ਮੈਂ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਜਿਹਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸੁਣੋ।
ਤृਤੀਯਃ ਸ ਤੁ ਵਾਰਾਹਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥੋ ऽਮृਤਮਨ੍ਥਨਃ
ਤੀਜਾ ਵਾਰਾਹਾ ਸੀ, ਚੌਥਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮंथਨ।
षष੍ਠੋ ਹ੍ਯਾਡੀਬਕਸ੍ਤੇषਾਂ ਸਪ੍ਤਮਸ੍ਤ੍ਰੈਪੁਰਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਛੇਵਾਂ ਆਡੀਬਕਾ ਲੜਾਈ ਸੀ, ਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਤ੍ਰੈਪੁਰਾ ਯੁੱਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਰ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਦਸ਼ਮੋ ਘੋਰਸ੍ਤਤੋ ਹਾਲਾਹਲਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਦਸਵਾਂ ਵਾਰਤ੍ਰਾ ਸੀ, ਜੋ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਲਾਹਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਰ੍ਦੈਤ੍ਯੋ ਨਰਸਿਂਹੇਨ ਸੂਦਿਤਃ
ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦੈਤ ਨੂੰ ਨਰਸਿੰਘ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ੋ ਹਤੋ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵੇ ਪ੍ਰਤਿਵਾਦੇ ਚ ਦੈਵਤੇ
ਹਿਰਣਯਾਕਸ਼ਾ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ, ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ 'ਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਦਂष੍ਟ੍ਰਯਾ ਤੁ ਵਰਾਹੇਣ ਸ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਧਾਕृਤਃ
ਉਹ ਦੈਤ ਨੂੰ ਵਾਰਾਹਾ ਦੇ ਦੰਦ ਨਾਲ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਵਿਰੋਚਨਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਹ੍ਲਾਦਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਮਿਨ੍ਦ੍ਰਵਧੋਦ੍ਯਤਃ
ਵਿਰੋਚਨ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਭਵਾਦਵਧ੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਾਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਭਿਸ੍ਤੁ ਯਃ
ਉਹ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਥਿਆਰਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਲ ਅਮਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ।