ਸਂਕਰ੍षਣੋ ਵਾਸੁਦੇਵਃ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸਾਂਬ ਏਵ ਚ
ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਅਤੇ ਸਾਂਬਾ।
ਸਪ੍ਤਰ੍ष੍ਯਃ ਕੁਬੇਰਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞੇ ਮਣਿਵਰਸ੍ਤਥਾ
ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ, ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਮਣਿਵਰ ਵੀ।
ਆਦਿਦੇਵ ਸ੍ਤਦਾ ਵਿष੍ਣੁਰੇਭਿਸ਼੍ਚ ਸਹ ਦੈਵਤੈਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਦਿ ਦੇਵ ਵਿਸ਼ਨੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ।
ਭਵਿष੍ਯਾਃ ਕਤਿ ਚਾਨ੍ਯੇ ਚ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਕਿੰਨੇ ਹੋਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਹੋਣਗੇ?
ਪੁਨਃ ਪੁਨਰ੍ਮਨੁष੍ਯੇषੁ ਤਨ੍ਨਃ ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਹਿ ਪृਚ੍ਛਤਾਮ੍
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਅਸੀਂ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਵਿਸ੍ਤਰੇਣੈਵ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਰਿਪੁਘਾਤਿਨਃ
ਰਿਪੂਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਬ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਕਰ੍ਮਣਾਮਾਨੁਪੂਰ੍ਵੀਂ ਚ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਪ੍ਰਭੋ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦੀ ਵਿਧੀ—
ਕਥਂ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਸੁਰੇष੍ਵਰਿਨਿषੂਦਨਃ
ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ—
ਅਮਰੈਰਾਵृਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਕृਦ੍ਭਿਰਲਙ੍ਕृਤਮ੍
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ, ਜੋ ਅਮਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ—
ਦੇਵਮਾਨੁषਯੋਰ੍ਨੇਤਾ ਧਾਤੁਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਸਵੋ ਹਰਿਃ
ਹਰੀ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਹੈ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਪਾਲਣਹਾਰ—
ਯਸ਼੍ਚਕ੍ਰਂ ਵਰ੍ਤ੍ਤਯਤ੍ਯੇਕੋ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਮਨੋਮਯਮ੍
ਉਹ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਮਨ ਤੋਂ ਬਣੀ ਚੱਕੀ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਗੋਪਾਯਨ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਜਗਤਃ ਸਰ੍ਵਕਾਲਿਕਮ੍
ਉਹ, ਜੋ ਜਗਤ ਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਚਰਵਾਹਾ ਬਣ ਕੇ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ—
ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਯੋ ਦਧਾਰ ਚਕਾਰ ਹ
ਉਹ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਂ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਝਲਿਆ ਅਤੇ ਬਣਾਇਆ—
ਯੇਨ ਲੋਕਾਨ੍ਕ੍ਰਮੈਰ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਸ਼੍ਰੀਕਾਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਃ ਕृਤਾਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਚਮਕਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ—
ਦਦੌ ਜਿਤਾਂ ਵਸੁਮਤੀਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਃ
ਉਹ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਧਰਤੀ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ—
ਪੂਰ੍ਵਦੈਤ੍ਯੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਰ੍ਹਤਃ
ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ—
ਪਾਤਾਲਸ੍ਥੋਰ੍ऽਣਵਗਤਃ ਪਪੌ ਤੋਯਮਯਂ ਹਵਿਃ
ਜੋ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਹੋਮ ਪੀਤੀ—
ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਿਰਸਂ ਦੇਵਂ ਯਮਾਹੁਰ੍ਵੈ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਐਸਾ ਹੀ ਆਖਦੇ ਹਨ—
ਏਕਾਰ੍ਣਵਗਤੇ ਲੋਕੇ ਤਤ੍ਪਙ੍ਕਜਮਪਙ੍ਕਜਮ੍
ਜਦੋਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਕਮਲ, ਜੋ ਕਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ—
ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਯੁਧਧਰਂ ਵਪੁਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਹਰ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ—
ਯਃ ਸ਼ੇਤੇਸ਼ਸ਼੍ਵਤਂ ਯੋਗਮਾਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਤਿਮਿਰਂ ਮਹਤ੍
ਉਹ, ਜੋ ਮਹਾਂ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਸਦਾ ਦੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਚ ਯੋ ਦੈਤ੍ਯਗਣਂ ਚ ਰੂਦ੍ਧਂ ਗਰ੍ਭਾਵਮਾਨੇਨ ਭृਸ਼ਂ ਚਕਾਰ ਹ
ਉਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਜਣਨ ਵਾਲੀ ਅਵਮਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਰੋਕਿਆ—
ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਦੇਵਾਂਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵਸ੍ਯ ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਸੁਰੇਸ਼ਂ ਪੁਰੁਹੂਤਮੇਵ
ਸੁਰਗ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੁਰੁਹੂਤ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ—
ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਅਨ੍ਵਾਹਾਰ੍ਯੇਣ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਘਰ ਦੀ ਅੱਗ ਦੇ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਹੋਮ ਦੀ ਕਰਮ ਨਾਲ—
ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣੀਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਚੈਵ ਆਵਭृਥ੍ਯਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਛਿੜਕਾਉ, ਪਾਠ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ — ਇਹ ਸਭ ਕਰਣੇ ਹਨ।
ਭੋਗਾਰ੍ਥਂ ਯਜ੍ਞਵਿਧਿਨਾ ਯੋ ਯਜ੍ਞੋ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਣਿ
ਜੋ ਯਜਨ ਸੁਖ ਲਈ ਯਜਨ ਦੇ ਰੀਤ ਰੂਪ ਕਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞਿਯਾਨਿ ਚ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਯਜ੍ਞਿਯਾਂਸ਼੍ਚ ਤਥਾਨਲਾਨ੍
ਯਜਨ ਵਾਲਾ ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਯਜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਵੀ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਨ੍ਰਾਜਸੂਯਦੀਨ੍ਪਾਰਮੇष੍ਠ੍ਯੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਰਾਜਸੂਯ ਆਦਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਹੋਏ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾ ਨਿਮੇषਾਃ ਕਾष੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਕਲਾਸ੍ਤ੍ਰੈਕਾਲ੍ਯਮੇਵ ਚ
ਪਲ, ਅੱਖ ਦੀ ਛਪ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਿੰਨ-ਵਾਂਕਾ ਇਕਤਾ।
ऋਤਵਃ ਕਾਲਯੋਗਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਤ੍ਰਿषੁ
ਰੁੱਤਾਂ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਜੋੜ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਮਾਪ ਤਿੰਨ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ।