ਚਿਤ੍ਰਸੇਨਃ ਸ੍ਮृਤਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾ ਚਿਤ੍ਰਵਤੀ ਤਥਾ
ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਉਲਲੇਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਚਿਤ੍ਰਵਤੀ ਵੀ।
ਉਪਾਸਂਗਸੁਤੌ ਦ੍ਵੌ ਤੁ ਵਜ੍ਰਾਰਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰ ਏਵ ਚ
ਉਪਾਸੰਗ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ: ਵਜਰਾਰ ਅਤੇ ਕਸ਼ਿਪ੍ਰ।
ਯੁਧਿष੍ਟਿਰਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾਯਾਂ ਸੁਧਨੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਜਃ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਧੀ ਤੋਂ ਸੁਧਨੁਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ।
ਸਤ੍ਯਪ੍ਰਕृਤਯੋ ਦੇਵਾਃ ਪਞ੍ਚ ਵੀਰਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ
ਪੰਜ ਸੱਚੇ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਦੇਵਤੇ ਉਲਲੇਖ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਕੁਲਂ ਯਚ੍ਚ ਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਚੈਵ ਯੇ ਕੁਲੇ
ਸਾਰਾ ਕੁਲ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਜੋ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹਨ,
ਨਿਦੇਸ਼ਸ੍ਥਾਯਿਭਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬਧ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸੁਰਮਾਨੁषਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮਨੁष੍ਯੇषੁ ਬਾਧਨ੍ਤੇ ਤੇ ਤੁ ਮਾਨਵਾਨ੍
ਜੋ ਇਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕੁਲਸ਼ਤਂ ਯਾਦਵਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਸੌ ਵੰਸ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ।
ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨੀਯਾ ਸ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਸਿਦ੍ਧਿਮਭੀਪ੍ਸਤਾ
ਇਹ ਸਭ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਉਲਲੇਖ ਕਰੇ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਵਾਯੁਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇ ਮਧ੍ਯਮਭਾਗੇ ਤृਤੀਯ ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਦੇ ਵृष੍ਣਿਵਂਸ਼ਾਨੁਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਂ ਨਾਮੈਕਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਵਿੱਚ, ਵਾਯੂ ਵੱਲੋਂ ਕਹੀ ਮਧਯਮ ਭਾਗ ਦੀ ਤੀਜੀ ਉਪੋਧਾਤ ਪੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ ਵਾਲਾ ਇਕਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਸਂਕਰ੍षਣੋ ਵਾਸੁਦੇਵਃ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸਾਂਬ ਏਵ ਚ
ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਅਤੇ ਸਾਂਬਾ।
ਸਪ੍ਤਰ੍ष੍ਯਃ ਕੁਬੇਰਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞੇ ਮਣਿਵਰਸ੍ਤਥਾ
ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ, ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਮਣਿਵਰ ਵੀ।
ਆਦਿਦੇਵ ਸ੍ਤਦਾ ਵਿष੍ਣੁਰੇਭਿਸ਼੍ਚ ਸਹ ਦੈਵਤੈਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਦਿ ਦੇਵ ਵਿਸ਼ਨੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ।
ਭਵਿष੍ਯਾਃ ਕਤਿ ਚਾਨ੍ਯੇ ਚ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਕਿੰਨੇ ਹੋਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਹੋਣਗੇ?
ਪੁਨਃ ਪੁਨਰ੍ਮਨੁष੍ਯੇषੁ ਤਨ੍ਨਃ ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਹਿ ਪृਚ੍ਛਤਾਮ੍
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਅਸੀਂ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਵਿਸ੍ਤਰੇਣੈਵ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਰਿਪੁਘਾਤਿਨਃ
ਰਿਪੂਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਬ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਕਰ੍ਮਣਾਮਾਨੁਪੂਰ੍ਵੀਂ ਚ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਪ੍ਰਭੋ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦੀ ਵਿਧੀ—
ਕਥਂ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਸੁਰੇष੍ਵਰਿਨਿषੂਦਨਃ
ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ—
ਅਮਰੈਰਾਵृਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਕृਦ੍ਭਿਰਲਙ੍ਕृਤਮ੍
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ, ਜੋ ਅਮਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ—
ਦੇਵਮਾਨੁषਯੋਰ੍ਨੇਤਾ ਧਾਤੁਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਸਵੋ ਹਰਿਃ
ਹਰੀ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਹੈ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਪਾਲਣਹਾਰ—
ਯਸ਼੍ਚਕ੍ਰਂ ਵਰ੍ਤ੍ਤਯਤ੍ਯੇਕੋ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਮਨੋਮਯਮ੍
ਉਹ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਮਨ ਤੋਂ ਬਣੀ ਚੱਕੀ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਗੋਪਾਯਨ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਜਗਤਃ ਸਰ੍ਵਕਾਲਿਕਮ੍
ਉਹ, ਜੋ ਜਗਤ ਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਚਰਵਾਹਾ ਬਣ ਕੇ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ—
ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਯੋ ਦਧਾਰ ਚਕਾਰ ਹ
ਉਹ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਂ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਝਲਿਆ ਅਤੇ ਬਣਾਇਆ—
ਯੇਨ ਲੋਕਾਨ੍ਕ੍ਰਮੈਰ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਸ਼੍ਰੀਕਾਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਃ ਕृਤਾਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਚਮਕਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ—
ਦਦੌ ਜਿਤਾਂ ਵਸੁਮਤੀਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਃ
ਉਹ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਧਰਤੀ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ—
ਪੂਰ੍ਵਦੈਤ੍ਯੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਰ੍ਹਤਃ
ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ—
ਪਾਤਾਲਸ੍ਥੋਰ੍ऽਣਵਗਤਃ ਪਪੌ ਤੋਯਮਯਂ ਹਵਿਃ
ਜੋ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਹੋਮ ਪੀਤੀ—
ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਿਰਸਂ ਦੇਵਂ ਯਮਾਹੁਰ੍ਵੈ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਐਸਾ ਹੀ ਆਖਦੇ ਹਨ—
ਏਕਾਰ੍ਣਵਗਤੇ ਲੋਕੇ ਤਤ੍ਪਙ੍ਕਜਮਪਙ੍ਕਜਮ੍
ਜਦੋਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਕਮਲ, ਜੋ ਕਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ—
ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਯੁਧਧਰਂ ਵਪੁਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਹਰ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ—