ਪੂਰੋ ਪ੍ਰੀਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਗृਹਾਣ ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਯੌਵਨਮ੍
“ਪੂਰੂ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ! ਆਪਣਾ ਨੌਜਵਾਨੀ ਮੁੜ ਲੈ।”
ਪ੍ਰਤਿਪੇਦੇ ਜਰਾਂ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿਰ੍ਨਹੁषਾਤ੍ਮਜਃ
ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ, ਨੇ ਪੁਰਾਣੀ ਉਮਰ ਮੁੜ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਈ।
ਅਭਿषੇਕ੍ਤੁਕਾਮਂ ਚ ਨृਪਂ ਪੂਰੁਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਕਨੀਯਸਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਪੂਰੂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਕਥਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਨਪ੍ਤਾਰਂ ਦੇਵਯਾਨ੍ਯਾਃ ਸੁਤਂ ਪ੍ਰਭੋ
“ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਕਰ ਦਾ ਪੋਤਾ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ,
ਯਦੁਰ੍ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ੍ਤਵ ਸੁਤੋ ਜਾਤਸ੍ਤਮਨੁਦਤੁਰ੍ਵਸੁਃ
ਯਦੁ, ਤੇਰਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਨਮਿਆ; ਪਰ ਤੁਰਵਸੁ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ।
ਸੁਤਃ ਸਂਬੋਧਯਾਮਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਧਰ੍ਮਂ ਸਮਨੁਪਾਲਯ
“ਪੁੱਤਰ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਾਂ: ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ।”
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪ੍ਰਮੁਖਾ ਵਰ੍ਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤੁ ਮੇ ਵਚਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਰਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨ।
ਮਾਤਾਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਵਚਨਕृਦ੍ਵੀਰਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਰਲਾ ਹੀਰੋ ਵਾਂਗ ਸਾਰੇ ਵਲੋਂ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਃ ਪਿਤੁਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਨ ਸ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਤਾਂਮਤਃ
ਪਰ ਜੋ ਪਿਓ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਯਦੁਨਾਹਮਵਜ੍ਞਾਤਸ੍ਤਥਾ ਤੁਰ੍ਵਸੁਨਾਪਿ ਚ
ਯਦੂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਤੁਰਵਸੂ ਨੇ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਕੀਤਾ।
ਪੂਰੁਣਾ ਤੁ ਕृਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਾਨਿਤਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਪਰ ਪੂਰੂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਖਾਸ ਇੱਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ।
ਸਰ੍ਵੇ ਕਾਮਾ ਮਮ ਕृਤਾਃ ਪੂਰੁਣਾ ਪੁਣ੍ਯਕਾਰਿਣਾ
ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੂ ਨੇ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪੂਰੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਪੁਤ੍ਰੋ ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਨੁਵਰ੍ਤ੍ਤੇਤ ਸ ਰਾਜਾ ਤੁ ਮਹਾਮਤੇ
ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਪਿਓ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਉਹ ਰਾਜ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਗੁਣਸਂਪਨ੍ਨੋ ਮਾਤਾਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਹਿਤਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਣ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਅਰ੍ਹੇ ऽਸ੍ਯ ਪੂਰੂ ਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯ ਯਃ ਪ੍ਰਿਯਃ ਪ੍ਰਿਯਕृਤ੍ਤਵ
ਪੂਰੂ, ਜੋ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਆਰ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।
ਪੌਰਜਾਨ ਪਦੈਸ੍ਤੁष੍ਟੈਰਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਨਾਹੁषਸ੍ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਨਾਹੁਸ਼ ਨੇ ਫਿਰ ਐਸਾ ਕਿਹਾ।
ਦਿਸ਼ਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਤੁਰ੍ਵਸੁਂ ਤੁ ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਤ੍
ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਨਾਹੁਸ਼ ਨੇ ਤੁਰਵਸੂ ਨੂੰ ਵਸਾਇਆ।
ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਯਾਂ ਚ ਦ੍ਰੁਹ੍ਯੁਂ ਚਾਨੁਂ ਚ ਤਾਵੁਭੌ
ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਦੋਵੇਂ, ਦੁਰ੍ਹਯੂ ਤੇ ਅਨੂ, ਵਸਾਏ ਗਏ।
ਵ੍ਯਭਜਤ੍ਪਞ੍ਚਧਾ ਰਾਜਾ ਪੁਤ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਨਾਹੁषਸ੍ਤਦਾ
ਫਿਰ ਨਾਹੁਸ਼ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੇਸ਼ ਪੰਜ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਯਥਾਪ੍ਰਦੇਸ਼ਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੈਰ੍ਧਰ੍ਮੇਣ ਪ੍ਰਤਿਪਾਨ੍ਯਤੇ
ਹਰ ਹਿੱਸਾ ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ।
ਪੁਤ੍ਰਸਂਕ੍ਰਾਮਿਤਸ਼੍ਰੀਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾ ਨਭਵਨ੍ਨृਪਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਗਈ, ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਨਭਵਦ੍ਰਾਜਾ ਭਾਰਮਾਵੇਸ਼੍ਯ ਬਨ੍ਧੁषੁ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਭਾਰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਈ।
ਯਾਭਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹਰੇਤ੍ਕਾਮਾਤ੍ਕੂਰ੍ਮੌਂऽਗਾਨੀਵ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਛੂਆ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਿषਾ ਕृष੍ਣਵਰ੍ਤ੍ਮੇਵ ਭੂਯ ਏਵਾਭਿਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਕਾਲੀ ਪੰਡੀ offerings ਨਾਲ ਮੁੜ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਵੀ ਮੁੜ ਫਲਦਾ ਹੈ।
ਨਾਲਮੇਕਸ੍ਯ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਿਤਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨ ਮੁਹ੍ਯਤਿ
ਇਹ ਸਭ ਇਕੱਲੇ ਲਈ ਕਦੇ ਵੀ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਭਟਕਦਾ ਨਹੀਂ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਂਪਦ੍ਯਤੇ ਤਦਾ
ਕਰਮ, ਮਨ ਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਦਾ ਨੇਚ੍ਛਤਿ ਨ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਂਪਦ੍ਯਤੇ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨਾ ਤਾਂ ਚਾਹਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਵੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯੈषਾ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਤਿਕੋ ਰੋਗਸ੍ਤਾਂ ਤृष੍ਣਾਂ ਤ੍ਯਜਤਃ ਸੁਖਮ੍
ਇਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲਾ ਰੋਗ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਿਤਾਸ਼ਾ ਧਨਾਸ਼ਾ ਚ ਜੀਰ੍ਯਤੋ ऽਪਿ ਨ ਜੀਰ੍ਯਤਿ
ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਸ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਆਸ, ਸਰੀਰ ਢਲ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਕਦੇ ਢਲਦੀ ਨਹੀਂ।
ਕृष੍ਣਾਕ੍ਸ਼ਯਸੁਖਸ੍ਯੈਤਤ੍ਕਲਾਂ ਨਰ੍ਹਨ੍ਤਿ षੋਡਸ਼ੀਮ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਅਖੂਤ ਸੁਖ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੋਲਾਂ ਹਿੱਸੇ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।