ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਪਞ੍ਚਾਨਾਂ ਯਯਾਤਿਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਯਯਾਤੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।
ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾਮਾਸੁਰੀਂ ਚੈਵ ਤਨਯਾਂ ਵृषਪਰ੍ਵਣਃ
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਆਸੁਰ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।
ਦ੍ਰੁਹ੍ਯੁਂ ਚਾਨੁਂ ਚ ਪੂਰੁਂ ਚ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਵਾਰ੍षਪਰ੍ਵਣੀ
ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ, ਨੇ ਦ੍ਰੁਹਯੁ, ਅਨੁ ਤੇ ਪੂਰੁ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਰਥਂ ਤਸ੍ਮੈ ਦਦੌ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਪਰਮਭਾਸ੍ਵਰਮ੍
ਇੰਦਰ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾਰ ਰਥ ਦਿੱਤਾ।
ਯੁਕ੍ਤਂ ਮਨੋਜਵੈਰਸ਼੍ਵੈਰ੍ਯੇਨ ਕਨ੍ਯਾਂ ਸਮੁਦ੍ਵਹਤ੍
ਉਹ ਰਥ ਮਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਯਯਾਤਿਰ੍ਯੁਧਿ ਦੁਰ੍ਦ੍ਧਰ੍षੋ ਦੇਵਦਾਨਵਮਾਨਵੈਃ
ਯਯਾਤੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕੇ।
ਯਾਵਤ੍ਸੁਦੇਸ਼ਪ੍ਰਭਵਃ ਕੌਰਵੋ ਜਨਮੇਜਯਃ
ਸੁਦੇਸ਼ਾ ਤੱਕ, ਕੌਰਵ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਜਨਮੇਜਯ ਜਨਮਿਆ।
ਜਗਾਮ ਸਰਥੋ ਨਾਸ਼ਂ ਸ਼ਾਪਾਦ੍ਗਾਰ੍ਗ੍ਯਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਉਹ ਆਪਣਾ ਰਥ ਲੈ ਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਗਾਰਗਿਆ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਹਿਂਸਯਾ ਮਾਸ ਲੋਹਗਨ੍ਧੀ ਨਰਾਧਿਪਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਮੰਦੇ ਮਨ ਤੇ ਹਿੰਸਕ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਲੋਹਾ ਦੀ ਵਾਸ ਆਉਂਦੀ ਸੀ।
ਪੌਰਜਾਨਪਦੈਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਨ ਲੇਭੇ ਸ਼ਰ੍ਮ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਸ ਪ੍ਰਾਯਾਚ੍ਛੌਨਕਮृषਿਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਯਥਿਤਸ੍ਤਦਾ
ਉਹ ਸਮੇਂ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ੌਨਕ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪਾਸ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਗਿਆ।
ਯੋਜਯਾਮਾਸ ਚੈਨ੍ਦ੍ਰੋਤਃ ਸ਼ੌਨਕੋ ਜਨਮੇਜਯਮ੍
ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਜਨਮੇਜਯ ਨੂੰ ਇੰਦਰੋਤ ਯਜਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ।
ਸ ਲੋਹਗਨ੍ਧੋ ਵ੍ਯਨਸ਼ਤ੍ਤ ਸ੍ਯਾਵਭृਥਮੇਤ੍ਯ ਹ
ਉਹ ਲੋਹੇ ਦੀ ਵਾਸ਼ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼, ਅੰਤਮ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ।
ਦਤ੍ਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰੇਨ ਤੁष੍ਟੇਨ ਲੇਭੇ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬृਹਦ੍ਰਥਃ
ਇੰਦਰ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦਿੱਤੀ, ਬ੍ਰਿਹਦਰਥ ਨੇ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਲੈ ਲਈ।
ਪ੍ਰਦਦੌ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਕੌਰਵਨਨ੍ਦਨਃ
ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਪੁਤ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਟਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਚ ਯਦੁਮਿਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਚਃ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਯਦੁ ਹੈ।'
ਕਾਵ੍ਯਸ੍ਯੋਸ਼ਨਸਃ ਸ਼ਾਪਾਨ੍ਨ ਚ ਤृਪ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਯੌਵਨੇ
ਕਾਵਿਆ ਉਸ਼ਨਸ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਜਰਾਂ ਮੇ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣੀष੍ਵ ਤਂ ਯਦੁਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ
'ਮੇਰੀ ਬੁਢਾਪਾ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲੋ,' ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ; ਯਦੁ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਸਾ ਤੁ ਵ੍ਯਾਯਾਮਸਾਧ੍ਯਾ ਵੈ ਨ ਗ੍ਰਹੀष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਜਰਾਮ੍
'ਉਹ ਬੁਢਾਪਾ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਮੇਹਨਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗਾ।'
ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਰਾਂ ਨ ਤੇ ਰਾਜਨ੍ਗ੍ਰਹੀਤੁਮਹਮੁਤ੍ਸਹੇ
'ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਬੁਢਾਪਾ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।'
ਵਲੀਸਂਤਤਗਾਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਨਿਰਾਸ਼ੋ ਦੁਰ੍ਬਲਾਕृਤਿਃ
ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਡੂੰਘੀਆਂ ਸੁਰੱਖੀਆਂ ਨਾਲ, ਨਿਰਾਸ਼ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿੱਖ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸਹੋਪਵੀਤਿਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਤਾਂ ਜਰਾਂ ਨਾਭਿਕਾਮਯੇ
ਉਪਵੀਤ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ, ਮੈਂ ਉਹ ਬੁਢਾਪਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਨ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਪੁਤ੍ਰਮਨ੍ਯਂ ਵृਣੀष੍ਵ ਵੈ
'ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਬੁਢਾਪਾ ਲੈ ਲੈਣ; ਤੂੰ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਚੁਣ ਲੈ।'
ਉਵਾਚ ਵਦਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਟੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਤਂ ਗਰ੍ਹਯਨ੍ਸੁਤਮ੍
ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ, ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਡਾਂਟਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਹਾ।
ਮਾਮਨਾਦृਤ੍ਯ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਯਦਹਂ ਤਵ ਦੇਸ਼ਿਕਃ
'ਮੂਰਖ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ—'
ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਤ੍ਦृਦਯਾਜ੍ਜਾਤੋ ਵਯਃ ਸ੍ਵਂ ਨ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਸਿ
'ਤੂੰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।'
ਤੁਰ੍ਵਸੋ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਸ੍ਵ ਪਾਪ੍ਮਾਨਂ ਜਰਯਾ ਸਹ
'ਤੁਰਵਸੁ ਬੁਢਾਪਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਪ ਵੀ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਵੇ।'
ਜਰਾਯਾਂ ਬਹਵੋ ਦੋषਾਃ ਪਾਨਭੋਜਨ ਕਾਰਿਤਾਃ
ਬੁਢਾਪਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਖਾਮੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਪੀਣ ਤੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਪੈਦਾਂ ਹੋਈਆਂ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਤ੍ਦृਦਯਾਜ੍ਜਾਤੋ ਵਯਃ ਸ੍ਵਂ ਨ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਸਿ
'ਤੂੰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।'
ਸਂਕੀਰ੍ਣੇषੁ ਚ ਧਰ੍ਮੇਣ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਨਰੇषੁ ਚ
ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਉਲਟ ਵੰਸ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਅਧਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ—