ਪ੍ਰਯਤਿष੍ਯਾਮਿ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤ੍ਵਦ੍ਧਿਤਾਰ੍ਥਂ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੇ
ਹੇ ਦੇਵਿੰਦਰ, ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।
ਤਥਾ ਸ਼ਕ੍ਰ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਮਾ ਭੂਤ੍ਤੇ ਵਿਕ੍ਲਵਂ ਮਨਃ
ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਤੇਰਾ ਮਨ ਘਬਰਾਏ ਨਾ।
ਤੇषਾਂ ਚ ਬੁਦ੍ਧਿਸਂਮੋਹਮਕਰੋਦ੍ਬੁਦ੍ਧਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਭਟਕਾਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਦ੍ਵਿषਸ਼੍ਚ ਸਂਬृਤ੍ਤਾ ਹਤਵੀਰ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਤਾਕਤ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਹਤ੍ਵਾ ਰਜਿਸੁਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਪਰਾਯਣਾਨ੍
ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ृਣੁਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਵਯੇਦ੍ਵਾਪਿ ਨ ਸ ਦੌਰਾਤ੍ਮ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਇਹ ਸੁਣੇ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਏ, ਉਹ ਨਸੀਬ ਦੀ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਵਾਯੁਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇ ਮਧ੍ਯਮਭਾਗੇ ਤृਤੀਯ ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਸਂਭਵਾਦਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤषष੍ਟਿਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਮੱਧ ਭਾਗ, ਤੀਜੇ ਉਪੋਧਾਤ ਪਾਦ ਵਿਚ, ਵਾਯੂ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਕਹੀ 'ਧਨਵੰਤਰੀ ਆਦਿ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ' ਵਾਲਾ ਸਤਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਕਿਂਵੀਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਜਾਤਾ ਮਰੁਤਕਨ੍ਯਯਾ
ਮਰੁਤ ਦੀ ਕੁੜੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਸੀ?
ਮਾਸਿਮਾਸਿ ਮਹਾਤੇਜਾਃ षष੍ਟਿਸਂਵਤ੍ਸਰਾਨ੍ਨृਪ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਮਹੀਨੇ-ਮਹੀਨੇ, ਸਠ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ—
ਅਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਾਨ੍ਨਂ ਦਦੁਃ ਪ੍ਰੀਤਾਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪਰਿਚ੍ਛਦਮ੍
ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹਰ ਚਾਹੀ ਗੱਲ ਨਾਲ, ਅਖੂਤ ਰੋਟੀ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ।
ਕੋਟਿਸ਼ੋ ਦੀਯ ਮਾਨਂ ਚ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯੋਦਯਨਾਦਪਿ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦਾਤ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਵਿਚ ਸੀ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਵੀ।
ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਤਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ
ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਮੋਖਸ਼ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਜਨਮੇ।
ਯਤਿਧਰ੍ਮਮਵਾਪ੍ਯੇਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਯਾਯ ਤੇ ਗਤਾਃ
ਇੱਥੇ ਯਤੀ ਧਰਮ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰ੍ਮਸੁਤੋ ਜਾਤਃ ਪ੍ਰਤਿਪਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਕਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਤਿਪਕਸ਼ਾ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸृਂਜਯਸ੍ਯ ਜਯਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਿਜਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞਿਵਾਨ੍
ਸ੍ਰੰਜਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਯਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਵਿਜਯਾ ਜਨਮਿਆ।
ਇਰ੍ਯਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਰਾਜਾ ਸਹਦੇਵਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍
ਇਰਯਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਸਹਦੇਵ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ।
ਅਹੀਨਸ੍ਯ ਚਯਤ੍ਸੇਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ऽਥ ਸਂਕृਤਿਃ
ਅਹੀਨ ਤੋਂ ਚਯਤਸੇਨ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਕ੍ਰਿਤੀ ਸੀ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰ੍ਮਾਣੋ ਨਹੁषਸ੍ਯ ਨਿਬੋਧਤ
ਇਹ ਨਹੁਸ਼ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹਨ, ਸੁਣੋ।
ਯਤਿਰ੍ਯਯਾਤਿਃ ਸਂਯਾਤਿਰਾਯਤਿਰ੍ਵਿਯਤਿਃ ਕृਤਿਃ
ਯਤੀ, ਯਯਾਤੀ, ਸੰਯਾਤੀ, ਆਯਾਤੀ, ਵਿਯਾਤੀ ਤੇ ਕ੍ਰਿਤੀ—
ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਕਨ੍ਯਾਂ ਗਾਂ ਨਾਮ ਲੇਭੇ ਪਤ੍ਨੀਂ ਯਤਿਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਯਤੀ ਨੇ ਕਾਕੁਤਥ ਦੀ ਧੀ ਗਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ।
ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਪਞ੍ਚਾਨਾਂ ਯਯਾਤਿਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਯਯਾਤੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।
ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾਮਾਸੁਰੀਂ ਚੈਵ ਤਨਯਾਂ ਵृषਪਰ੍ਵਣਃ
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਆਸੁਰ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।
ਦ੍ਰੁਹ੍ਯੁਂ ਚਾਨੁਂ ਚ ਪੂਰੁਂ ਚ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਵਾਰ੍षਪਰ੍ਵਣੀ
ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ, ਨੇ ਦ੍ਰੁਹਯੁ, ਅਨੁ ਤੇ ਪੂਰੁ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਰਥਂ ਤਸ੍ਮੈ ਦਦੌ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਪਰਮਭਾਸ੍ਵਰਮ੍
ਇੰਦਰ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾਰ ਰਥ ਦਿੱਤਾ।
ਯੁਕ੍ਤਂ ਮਨੋਜਵੈਰਸ਼੍ਵੈਰ੍ਯੇਨ ਕਨ੍ਯਾਂ ਸਮੁਦ੍ਵਹਤ੍
ਉਹ ਰਥ ਮਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਯਯਾਤਿਰ੍ਯੁਧਿ ਦੁਰ੍ਦ੍ਧਰ੍षੋ ਦੇਵਦਾਨਵਮਾਨਵੈਃ
ਯਯਾਤੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕੇ।
ਯਾਵਤ੍ਸੁਦੇਸ਼ਪ੍ਰਭਵਃ ਕੌਰਵੋ ਜਨਮੇਜਯਃ
ਸੁਦੇਸ਼ਾ ਤੱਕ, ਕੌਰਵ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਜਨਮੇਜਯ ਜਨਮਿਆ।
ਜਗਾਮ ਸਰਥੋ ਨਾਸ਼ਂ ਸ਼ਾਪਾਦ੍ਗਾਰ੍ਗ੍ਯਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਉਹ ਆਪਣਾ ਰਥ ਲੈ ਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਗਾਰਗਿਆ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਹਿਂਸਯਾ ਮਾਸ ਲੋਹਗਨ੍ਧੀ ਨਰਾਧਿਪਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਮੰਦੇ ਮਨ ਤੇ ਹਿੰਸਕ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਲੋਹਾ ਦੀ ਵਾਸ ਆਉਂਦੀ ਸੀ।
ਪੌਰਜਾਨਪਦੈਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਨ ਲੇਭੇ ਸ਼ਰ੍ਮ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।