ਸ ਵਿਪ੍ਰਨष੍ਟਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪਰਮਸ਼੍ਰੀਃ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਵਸ਼ੀ
ਉਸ ਨੇ, ਜੋ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗੁਆਚੀ ਹੋਈ ਵੱਡੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਤਂ ਤਥਾਹ ਰਜਿਂ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵੈਃ ਸਹ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ
ਉਥੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਰਾਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ऽਸਿ ਰਾਜਨ੍ਦੇਵਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
'ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਇੰਦਰ ਹੈਂ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਸਭ ਦਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'
ਸ ਤੁ ਸ਼ਕ੍ਰਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਞ੍ਚਿਤਸ੍ਤੇਨ ਮਾਯਯਾ
ਪਰ ਸ਼ਕ੍ਰਾ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਠੱਗਿਆ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਦੇਵਸਦृਸ਼ੇ ਦਿਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਮਹੀਪਤੌ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ,
ਤਾਨਿ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਤਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤਚ੍ਚ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸ਼ਚੀਪਤੇਃ
ਉਸ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ਚੀਪਤੀ (ਇੰਦਰ) ਦਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਤਤਃ ਕਾਲੇ ਬਹੁਤਿਥੇ ਸਮਤੀਤੇ ਮਹਾਬਲਃ
ਫਿਰ, ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਹਾਂਬਲਵਾਨ—
ਬਦਰੀ ਫਲਮਾਤ੍ਰਂ ਵੈ ਪੁਰੋਡਾਸ਼ਂ ਵਿਧਤ੍ਸ੍ਵ ਮੇ
ਮੇਰੇ ਲਈ ਬੇਰੀ ਦੇ ਫਲ ਜਿੰਨਾ ਪੁਰੋੜਾ ਬਣਾਕੇ ਚੜ੍ਹਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਕृਸ਼ੋ ऽਹਂ ਵਿਮਨਾ ਤ੍ਦृਤਰਾਜ੍ਯੋ ਹृਤਾਸਨਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਾਂ, ਮਨੋਂ ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਜ ਤੇ ਰੋਟੀ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ।
ਯਦ੍ਯੇਵਂ ਚੋਦਿਤਃਸ਼ਕ੍ਰ ਤ੍ਵਯਾਸ੍ਯਾਂ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਹਿ
ਜੇ, ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ—
ਪ੍ਰਯਤਿष੍ਯਾਮਿ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤ੍ਵਦ੍ਧਿਤਾਰ੍ਥਂ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੇ
ਹੇ ਦੇਵਿੰਦਰ, ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।
ਤਥਾ ਸ਼ਕ੍ਰ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਮਾ ਭੂਤ੍ਤੇ ਵਿਕ੍ਲਵਂ ਮਨਃ
ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਤੇਰਾ ਮਨ ਘਬਰਾਏ ਨਾ।
ਤੇषਾਂ ਚ ਬੁਦ੍ਧਿਸਂਮੋਹਮਕਰੋਦ੍ਬੁਦ੍ਧਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਭਟਕਾਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਦ੍ਵਿषਸ਼੍ਚ ਸਂਬृਤ੍ਤਾ ਹਤਵੀਰ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਤਾਕਤ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਹਤ੍ਵਾ ਰਜਿਸੁਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਪਰਾਯਣਾਨ੍
ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ृਣੁਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਵਯੇਦ੍ਵਾਪਿ ਨ ਸ ਦੌਰਾਤ੍ਮ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਇਹ ਸੁਣੇ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਏ, ਉਹ ਨਸੀਬ ਦੀ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਵਾਯੁਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇ ਮਧ੍ਯਮਭਾਗੇ ਤृਤੀਯ ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਸਂਭਵਾਦਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤषष੍ਟਿਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਮੱਧ ਭਾਗ, ਤੀਜੇ ਉਪੋਧਾਤ ਪਾਦ ਵਿਚ, ਵਾਯੂ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਕਹੀ 'ਧਨਵੰਤਰੀ ਆਦਿ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ' ਵਾਲਾ ਸਤਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਕਿਂਵੀਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਜਾਤਾ ਮਰੁਤਕਨ੍ਯਯਾ
ਮਰੁਤ ਦੀ ਕੁੜੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਸੀ?
ਮਾਸਿਮਾਸਿ ਮਹਾਤੇਜਾਃ षष੍ਟਿਸਂਵਤ੍ਸਰਾਨ੍ਨृਪ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਮਹੀਨੇ-ਮਹੀਨੇ, ਸਠ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ—
ਅਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਾਨ੍ਨਂ ਦਦੁਃ ਪ੍ਰੀਤਾਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪਰਿਚ੍ਛਦਮ੍
ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹਰ ਚਾਹੀ ਗੱਲ ਨਾਲ, ਅਖੂਤ ਰੋਟੀ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ।
ਕੋਟਿਸ਼ੋ ਦੀਯ ਮਾਨਂ ਚ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯੋਦਯਨਾਦਪਿ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦਾਤ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਵਿਚ ਸੀ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਵੀ।
ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਤਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ
ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਮੋਖਸ਼ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਜਨਮੇ।
ਯਤਿਧਰ੍ਮਮਵਾਪ੍ਯੇਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਯਾਯ ਤੇ ਗਤਾਃ
ਇੱਥੇ ਯਤੀ ਧਰਮ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰ੍ਮਸੁਤੋ ਜਾਤਃ ਪ੍ਰਤਿਪਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਕਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਤਿਪਕਸ਼ਾ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸृਂਜਯਸ੍ਯ ਜਯਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਿਜਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞਿਵਾਨ੍
ਸ੍ਰੰਜਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਯਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਵਿਜਯਾ ਜਨਮਿਆ।
ਇਰ੍ਯਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਰਾਜਾ ਸਹਦੇਵਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍
ਇਰਯਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਸਹਦੇਵ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ।
ਅਹੀਨਸ੍ਯ ਚਯਤ੍ਸੇਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ऽਥ ਸਂਕृਤਿਃ
ਅਹੀਨ ਤੋਂ ਚਯਤਸੇਨ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਕ੍ਰਿਤੀ ਸੀ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰ੍ਮਾਣੋ ਨਹੁषਸ੍ਯ ਨਿਬੋਧਤ
ਇਹ ਨਹੁਸ਼ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹਨ, ਸੁਣੋ।
ਯਤਿਰ੍ਯਯਾਤਿਃ ਸਂਯਾਤਿਰਾਯਤਿਰ੍ਵਿਯਤਿਃ ਕृਤਿਃ
ਯਤੀ, ਯਯਾਤੀ, ਸੰਯਾਤੀ, ਆਯਾਤੀ, ਵਿਯਾਤੀ ਤੇ ਕ੍ਰਿਤੀ—
ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਕਨ੍ਯਾਂ ਗਾਂ ਨਾਮ ਲੇਭੇ ਪਤ੍ਨੀਂ ਯਤਿਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਯਤੀ ਨੇ ਕਾਕੁਤਥ ਦੀ ਧੀ ਗਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ।