ਰਾਜੇਯਮਿਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰ ਸਿਂਦ੍ਰਭਯਾਵਹਮ੍
ਇਹ ਰਾਜੀ ਦੀ ਰਾਜਵੰਸ਼, ਜਿਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀਅਤ ਹੈ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਦੇਵਾਸ਼੍ਚੈਵਾਸੁਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪਿਤਾਮਹਮਥਾਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਪਿਤਾਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਬ੍ਰੂਹਿ ਨਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਹੇ ਵਯਮ੍
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ; ਅਸੀਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
ਯੋਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ਤੇ ਵਿਜष੍ਯਨ੍ਤੇ ਤ੍ਰੀਂਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਲੜੇਗਾ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਯਤੋ ਧृਤਿਸ੍ਤਤੋ ਧਰ੍ਮੋ ਯਤੋ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਤੋ ਜਯਃ
ਜਿੱਥੇ ਹੌਸਲਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਧਰਮ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਹੈ, ਉਥੇ ਜਿੱਤ ਹੈ।
ਅਭ੍ਯਯੁਰ੍ਜਯਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਃ ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤੋ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਊਚੁਰਸ੍ਮਜ੍ਜਯਾਯ ਤ੍ਵਂ ਗृਹਾਮ ਵਰਕਾਰ੍ਮੁਕਮ੍
ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਸਾਡੀ ਜਿੱਤ ਲਈ, ਤੂੰ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ ਉਠਾ।'
ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਭਵਾਮਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਤਤੋ ਯੋਤ੍ਸ੍ਯੇ ਰਣਾਜਿਰੇ
'ਮੈਂ ਧਰਮਵਾਨ ਇੰਦਰ ਬਣਾਂਗਾ; ਫਿਰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਲੜਾਂਗਾ।'
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਤੁ ਸਮਯੇ ਰਾਜਂਸ੍ਤਿष੍ਠੇਥਾ ਦੇਵਨੋਦਿਤੇ
'ਇਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਟਿਕੇ ਰਹੋ।'
ਭਵਿष੍ਯਸੀਂਦ੍ਰੋ ਜਿਤ੍ਵੇਤਿ ਦੇਵੈਰਪਿ ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ
ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਤੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇੰਦਰ ਬਣ ਜਾਵੇਂਗਾ।'
ਸ ਵਿਪ੍ਰਨष੍ਟਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪਰਮਸ਼੍ਰੀਃ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਵਸ਼ੀ
ਉਸ ਨੇ, ਜੋ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗੁਆਚੀ ਹੋਈ ਵੱਡੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਤਂ ਤਥਾਹ ਰਜਿਂ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵੈਃ ਸਹ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ
ਉਥੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਰਾਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ऽਸਿ ਰਾਜਨ੍ਦੇਵਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
'ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਇੰਦਰ ਹੈਂ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਸਭ ਦਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'
ਸ ਤੁ ਸ਼ਕ੍ਰਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਞ੍ਚਿਤਸ੍ਤੇਨ ਮਾਯਯਾ
ਪਰ ਸ਼ਕ੍ਰਾ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਠੱਗਿਆ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਦੇਵਸਦृਸ਼ੇ ਦਿਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਮਹੀਪਤੌ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ,
ਤਾਨਿ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਤਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤਚ੍ਚ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸ਼ਚੀਪਤੇਃ
ਉਸ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ਚੀਪਤੀ (ਇੰਦਰ) ਦਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਤਤਃ ਕਾਲੇ ਬਹੁਤਿਥੇ ਸਮਤੀਤੇ ਮਹਾਬਲਃ
ਫਿਰ, ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਹਾਂਬਲਵਾਨ—
ਬਦਰੀ ਫਲਮਾਤ੍ਰਂ ਵੈ ਪੁਰੋਡਾਸ਼ਂ ਵਿਧਤ੍ਸ੍ਵ ਮੇ
ਮੇਰੇ ਲਈ ਬੇਰੀ ਦੇ ਫਲ ਜਿੰਨਾ ਪੁਰੋੜਾ ਬਣਾਕੇ ਚੜ੍ਹਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਕृਸ਼ੋ ऽਹਂ ਵਿਮਨਾ ਤ੍ਦृਤਰਾਜ੍ਯੋ ਹृਤਾਸਨਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਾਂ, ਮਨੋਂ ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਜ ਤੇ ਰੋਟੀ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ।
ਯਦ੍ਯੇਵਂ ਚੋਦਿਤਃਸ਼ਕ੍ਰ ਤ੍ਵਯਾਸ੍ਯਾਂ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਹਿ
ਜੇ, ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ—
ਪ੍ਰਯਤਿष੍ਯਾਮਿ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤ੍ਵਦ੍ਧਿਤਾਰ੍ਥਂ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੇ
ਹੇ ਦੇਵਿੰਦਰ, ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।
ਤਥਾ ਸ਼ਕ੍ਰ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਮਾ ਭੂਤ੍ਤੇ ਵਿਕ੍ਲਵਂ ਮਨਃ
ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਤੇਰਾ ਮਨ ਘਬਰਾਏ ਨਾ।
ਤੇषਾਂ ਚ ਬੁਦ੍ਧਿਸਂਮੋਹਮਕਰੋਦ੍ਬੁਦ੍ਧਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਭਟਕਾਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਦ੍ਵਿषਸ਼੍ਚ ਸਂਬृਤ੍ਤਾ ਹਤਵੀਰ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਤਾਕਤ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਹਤ੍ਵਾ ਰਜਿਸੁਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਪਰਾਯਣਾਨ੍
ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ृਣੁਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਵਯੇਦ੍ਵਾਪਿ ਨ ਸ ਦੌਰਾਤ੍ਮ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਇਹ ਸੁਣੇ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਏ, ਉਹ ਨਸੀਬ ਦੀ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਵਾਯੁਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇ ਮਧ੍ਯਮਭਾਗੇ ਤृਤੀਯ ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਸਂਭਵਾਦਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤषष੍ਟਿਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਮੱਧ ਭਾਗ, ਤੀਜੇ ਉਪੋਧਾਤ ਪਾਦ ਵਿਚ, ਵਾਯੂ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਕਹੀ 'ਧਨਵੰਤਰੀ ਆਦਿ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ' ਵਾਲਾ ਸਤਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਕਿਂਵੀਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਜਾਤਾ ਮਰੁਤਕਨ੍ਯਯਾ
ਮਰੁਤ ਦੀ ਕੁੜੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਸੀ?
ਮਾਸਿਮਾਸਿ ਮਹਾਤੇਜਾਃ षष੍ਟਿਸਂਵਤ੍ਸਰਾਨ੍ਨृਪ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਮਹੀਨੇ-ਮਹੀਨੇ, ਸਠ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ—
ਅਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਾਨ੍ਨਂ ਦਦੁਃ ਪ੍ਰੀਤਾਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪਰਿਚ੍ਛਦਮ੍
ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹਰ ਚਾਹੀ ਗੱਲ ਨਾਲ, ਅਖੂਤ ਰੋਟੀ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ।