ਅਯਾਤਯਾਮਾਨ੍ ਸृਜਤਂ ਰੁਦ੍ਰਮੇਤਾਨ੍ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਰੁਦਰ ਨੇ ਉਹ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤੇ ਬਣਾਏ ਜੋ ਹੁਣ ਤਕ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸਨ।
ਨ ਸ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਾਤ੍ਮਨ ਸ੍ਤਲ੍ਯਾ ਪ੍ਰਜਾ ਨੈਵਾਧਿਕਾ ਤਥਾ
ਆਪਣੀ ਵਲੋਂ ਅਸਥਿਰ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਜਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਨਾਰਭਨ੍ਤੇ ਹਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਪ੍ਰਜਾ ਵਿਗਤਮृਤ੍ਯਵਃ
ਜੋ ਜੀਵ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਪ੍ਰਜਾਃ ਸ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ऽਹਂ ਤ੍ਵਂ ਸृਜ ਪ੍ਰਭੋ
ਮੈਂ ਪ੍ਰਜਾ ਬਣਾਵਾਂਗਾ; ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਟਿਕਿਆ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਬਣਾਵਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਸਹਸ੍ਰਂ ਹਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਮਾਤ੍ਮਨੋ ਮਮ ਨਿਃਸृਤਾਃ
ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪ੍ਰਜਾ ਨਿਕਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਰੁਦ੍ਰਾਣ੍ਯਸ੍ਤਾਃ ਪਰਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ
ਉਹ ਰੁਦਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਯਜ੍ਞਭਾਜੋ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਗਣੈਃ ਸਹ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਗੇ।
ਤੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਿਜ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤੇ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਨ੍ਤੀਹਾਯੁਗਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਇਥੇ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਗੇ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਥਾ ਭੀਮਂ ਤ੍ਦृष੍ਯਮਾਣਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਫਿਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਭੀਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਮਨੁ ਜ੍ਞਾਤੇ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਮਭੂਤ੍ਕਿਲ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲਿਆ, ਤਦ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹੋ ਗਿਆ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਰੇਤਾਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ਸ੍ਥਾਣੁਰ੍ਯਾਵਦਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਮ੍
ਉਹ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਉਰਜਾ ਨਾਲ, ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਰਿਹਾ, ਜਦ ਤਕ ਪ੍ਰਲੈ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਪਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਹ੍ਯੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮ ਏਵ ਚ
ਗਿਆਨ, ਤਪ, ਸੱਚ, ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇ ਧਰਮ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਦੇਵਾਨृषੀਂਸ਼੍ਚੈਵ ਸਮੇਤਾਨਸੁਰੈਃ ਸਹ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
ਅਤ੍ਯੇਤਿ ਦੇਵਾ ਨੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਾਦ੍ਵਲੇਨ ਚ ਮਹਾਸੁਰਾਨ੍
ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਮਹਾ-ਅਸੁਰਾਂ ਤੋਂ ਬਲ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਾਮਨੁ ਦ੍ਯਾਮਾਂ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਰ੍ਗਾਦੁਪਰਰਾਮ ਹ
ਜਦ ਉਹ ਨੇ ਜੀਵ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਬਣਾਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਰਚਨਾ ਕਰਨੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਯ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਾਧਕੈਰृषਿਭਿਃ ਸਹ
ਮਹਾਦੇਵ ਰੁਦਰ ਦੀ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ—
ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਾਮਾਨਿ ਤਨੁਭਿਃ ਸਹ
ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਕਲ੍ਪੇष੍ਵਨ੍ਯੇष੍ਵਤੀਤੇषੁ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਕਲ੍ਪੇ ਤੁ ਤਾਞ੍ਸ਼ृਣੁ
ਪਿਛਲੇ ਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਸ ਕਲਪ ਵਿੱਚ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ।
ਪ੍ਰਾਦੁਰਾ ਸੀਤ੍ਤਤੋਙ੍ਕੇ ऽਸ੍ਯ ਕੁਮਾਰੋ ਨੀਲਲੋਹਿਤਃ
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਤੋਂ ਨੀਲ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਕੁਮਾਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੁਦਨ੍ਤਂ ਸਹਸਾ ਕੁਮਾਰਂ ਨੀਲਲੋਹਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੀਲ ਤੇ ਲਾਲ ਕੁਮਾਰਾ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਰੋਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ—
ਸੋ ऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਦੇਹਿ ਮੇ ਨਾਮ ਪ੍ਰਥਮਂ ਤ੍ਵਂ ਪਿਤਾਮਹ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਦਿਓ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ।'
ਕਿਂ ਰੋਦਿषਿ ਕੁਮਾਰੇਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ
‘ਕਿਉਂ ਰੋਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਕੁਮਾਰਾ?’ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਭਵਸ੍ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਨਾਮ੍ਨਾਸਿ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸੋ ऽਰੁਦਤ੍ਪੁਨਃ
‘ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਵ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ,’ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਫਿਰ ਰੋਣ ਲੱਗਾ।
ਤृਤੀਯਂ ਦੇਹਿ ਮੇ ਨਾਮ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸੋ ऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪੁਨਃ
‘ਮੈਨੂੰ ਤੀਜਾ ਨਾਮ ਦਿਓ,’ ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ।
ਕਿਂ ਰੋਦਿषੀਤਿ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਰੁਦਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ
‘ਕਿਉਂ ਰੋਂਦਾ ਹੈਂ?’ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਂਦੇ ਵੇਲੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਈਸ਼ਾਨੋ ਦੇਵਨਾਮ੍ਨਾਸਿ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸੋ ऽਰੁਦਤ੍ਪੁਨਃ
‘ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਾਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ,’ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਫਿਰ ਰੋਣ ਲੱਗਾ।
ਪਞ੍ਚਮਂ ਨਾਮ ਦੇਹੀਤਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਮ੍
‘ਮੈਨੂੰ ਪੰਜਵਾਂ ਨਾਮ ਦਿਓ,’ ਉਸ ਨੇ ਸਵਯੰਭੂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕਿਂ ਰੋਦਿषੀਤਿ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਰੁਦਨ੍ਤਂ ਪੁਨਰਬ੍ਰਵੀਤ੍
‘ਕਿਉਂ ਰੋਂਦਾ ਹੈਂ?’ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਰੋਂਦੇ ਵੇਲੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਭੀਮਸ੍ਤ੍ਵਂ ਦੇਵ ਨਾਮ੍ਨਾਸਿ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸੋ ऽਰੁਦਤ੍ਪੁਨਃ
‘ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੀਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ,’ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਫਿਰ ਰੋਣ ਲੱਗਾ।
ਸਪ੍ਤਮਂ ਦੇਹਿ ਮੇ ਨਾਮ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ
‘ਮੈਨੂੰ ਸਤਵਾਂ ਨਾਮ ਦਿਓ,’ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਮਿਲਿਆ।