ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਵਾਯੁਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇ ਮਧ੍ਯਮਭਾਗੇ ਤृਤੀਯ ਉਵੋਦ੍ਧਾਤ ਪਾਦੇ ਭਾਰ੍ਗਵਚਰਿਤੇ ਅਮਾਵਸੁਵਂਸ਼ਾਨੁਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਂ ਨਾਮ षਟ੍षष੍ਟਿਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਭਾਰਗਵ ਚਰਿਤਰ, ਤੀਜੇ ਭਾਗ, ਮੱਧਲੇ ਹਿੱਸੇ, ਵਾਯੂ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ, ਅਮਾਵਸੁ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ ਵਾਲਾ ਛਿਆਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੁਤ ਨਯਾਯਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਯਾਂ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਨृਪਾਃ
ਸਵਰਭਾਨੁ ਤੋਂ, ਪ੍ਰਭਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਰਾਜੇ ਜਨਮੇ।
ਰਂਭੋ ਰਜਿਰਨੇਨਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ
ਰੰਭਾ, ਰਜਿਨ ਅਤੇ ਅਨੇਨਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਸੁਨਹੋਤ੍ਰਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ
ਸੁਨਹੋਤ੍ਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰਸ ਬਹੁਤ ਧਰਮੀ ਸਨ।
ਪੁਤ੍ਰੋ ਗृਤ੍ਸਮਦਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ੁਨਕੋ ਯਸ੍ਯ ਸ਼ੌਨਕਃ
ਗ੍ਰਿਤਸਮਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਨਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸ਼ੌਨਕ ਜਨਮਿਆ।
ਏਤਸ੍ਯ ਵਂਸ਼ੇਸਂਭੂਤਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰੈਃ ਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਇਸ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਵਿਖੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਨਮੇ।
ਸ਼ੌਨਕਾਸ਼੍ਚਾਰ੍ष੍ਟਿषੇਣਾਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੋਪੇਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ
ਸ਼ੌਨਕ ਅਤੇ ਸ਼ਟੀਸ਼ੇਣ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨ,
ਧਨ੍ਵਸ਼੍ਚ ਦੀਰ੍ਘਤਪਸੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰੀਸ੍ਤਤਃ
ਧਨਵਾ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਧਨਵੰਤਰੀ,
ਅਥੈਨਮृषਯਃ ਪ੍ਰੋਚੁਃ ਸੂਤਂ ਵਾਕ੍ਯਮਿਦ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੂਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ:
ਏਤਦ੍ਵੇਦਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਸ੍ਤਨ੍ਨੋਬ੍ਰੂਹਿ ਪਰਨ੍ਤਪ
ਅਸੀਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ; ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ!
ਸ ਸਂਭੂਤਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਮਥ੍ਯਮਾਨੇ ऽਮृਤੇ ਪੁਰਾ
ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਥਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸਦ੍ਯਃਸਂਸਿਦ੍ਧਕਾਰ੍ਯਂ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਖਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸਦਾ ਕੰਮ ਤੁਰੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਸੀ,
ਅਬ੍ਜਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਿष੍ਣੁਂ ਤਂ ਤਨਯੋ ऽਸ੍ਮਿ ਤਵ ਪ੍ਰਭੋ
ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਤਥ੍ਯਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੀ ਉਹੀ ਕਿਹਾ।
ਵੇਦੇषੁ ਵਿਧਿਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਵਿਧਿਹੋਤ੍ਰਂ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ
ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਜਨਾ ਦੀ ਰੀਤ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਅਰ੍ਵਾਕ੍ਸੂਤੋ ऽਸਿ ਹੇ ਦੇਵ ਤਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ਨ ਵੈ ਪ੍ਰਭੋ
ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਸੁਤਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੋ; ਤੁਹਾਡਾ ਮੰਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਅਣਿਮਾਦਿਯੁਤਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਗਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਉਥੇ ਤੁਸੀਂ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਸਿਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ।
ਚਾ (ਚ) ਤੁਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਘृਤੈਰ੍ਗਵ੍ਯੈਰ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਤ੍ਵਾਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ
ਚਾਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ, ਘੀ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ, ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ।
ਅਵਸ਼੍ਯਭਾਵੀਹ੍ਯਰ੍ਥੋ ऽਯਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਦृष੍ਟਸ੍ਤ੍ਵਬ੍ਜਯੋਨਿਨਾ
ਇਹ ਗੱਲ ਹੋਣੀ ਹੀ ਹੈ; ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮੈ ਵਰਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਰਨ੍ਤਰ੍ਦਧੇ ਤਤਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਫਿਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਸ੍ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਨृਪੋ ਦੀਰ੍ਘਤਪਾਸ੍ਤਥਾ
ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਲੰਬਾ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਵਰੇਣ ਚ੍ਛਨ੍ਦਯਾਮਾਸ ਤਤੋ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਰ੍ਨृਪਮ੍
ਫਿਰ ਧਨਵੰਤਰੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚੋਣ ਦਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਥੇਤਿ ਸਮਨੁਜ੍ਞਾਯ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧਾਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਹਾਂ ਜੀ ਕਹਿ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਾਸ਼ਿਰਾਜੋ ਮਹਾਰਾਜਃ ਸਰ੍ਵ ਰੋਗਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਃ
ਕਾਸ਼ੀ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤਮष੍ਟਧਾ ਪੁਨਰ੍ਵ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਾਦਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਅੱਠ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥ ਕੇਤੁਮਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਜਜ੍ਞੇ ਭੀਮਰਥੋ ਨृਪਃ
ਫਿਰ ਕੇਤੁਮਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭੀਮਰਥਾ ਰਾਜਾ ਜਨਮਿਆ।
ਦਿਵੋਦਾਸ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਧਿਪੋ ऽਭਵਤ੍
ਉਹ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਵੋਦਾਸਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।
ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਯਾਮਾਸ ਕ੍ਸ਼ੇਮਕੋ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਕਸ਼ੇਮਕਾ ਨਾਂ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਖਾਲੀ ਹੋਣ ਤੇ ਵੱਸਾਇਆ।
ਸ਼ੂਨ੍ਯਾ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਵੈ ਭਵਿਤ੍ਰੀਤਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਬਾਰ-ਬਾਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਖਾਲੀ ਰਹੇਗਾ।
ਵਿषਯਾਨ੍ਤੇ ਪੁਰੀਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਗੋਮਤ੍ਯਾਂ ਸਂਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਗੋਮਤੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਸੁਹਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਸਾਇਆ।