ਤਵਾਪਿ ਪੁਤ੍ਰਂ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਧृਤਿਮਨ੍ਤਂ ਤਪੋਧਨਮ੍
ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੀ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਜੋ ਧੀਰਜ ਤੇ ਤਪ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਮृਚੀਕੋ ਭृਗੁਨਨ੍ਦਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਚੀਕ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ੀ—
ਗਾਧਿਃ ਸਦਾਰਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ऋਚੀਕਾਸ਼੍ਰਮਮਭ੍ਯਗਾਤ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਗਾਧੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਚੀਕ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਚਰੁਦ੍ਵਯਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ऋषੇਃ ਸ੍ਤ੍ਯਵਤੀ ਤਦਾ
ਫਿਰ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਦੋ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਲਏ।
ਮਾਤਾ ਤੁ ਤਸ੍ਯੈ ਦੈਵੈਨ ਦੁਹਿਤ੍ਰੇ ਸ੍ਵਚਰੁਂ ਦਦੌ
ਇੱਕ ਦਿਵਯ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਗਰ੍ਭਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਨ੍ਤਕਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਫਿਰ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਣਿਆ, ਜੋ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤਾਮृਚੀਕਸ੍ਤਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯੋਗੇਨਾਪ੍ਯਵਮृਸ਼੍ਯ ਚ
ਰਚੀਕ ਨੇ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਿਆ।
ਮਾਤ੍ਰਾਸਿ ਵਞ੍ਚਿਤਾ ਭਦ੍ਰੇ ਚਰੁਵ੍ਯਤ੍ਯਾਸਹੇਤੁਨਾ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਬਦਲ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।'
ਮਾਤਾ ਜਨਿष੍ਯਤੇ ਚਾਪਿ ਤਥਾ ਭੂਤਂ ਤਪੋਧਨਮ੍
'ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਣੇਗੀ, ਹੇ ਤਪਸੀ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਤਦਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ,
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਪਸਦਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਤ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਮੁਨਿਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਫਿਰ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਉਗ੍ਰਕਰ੍ਮਾ ਭਵੇਤ੍ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਿਤੁਰ੍ਮਾਤੁਸ਼੍ਚ ਕਾਰਣਾਤ੍
'ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਕਰਕੇ ਪੁੱਤਰ ਉਗਰ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਇਚ੍ਛਂਲ੍ਲੋਕਾਨਪਿ ਮੁਨੇ ਸृਜੇਥਾਃ ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਸੁਤਮ੍
'ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹਵੇਂ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਰਚ ਸਕਦਾ ਹੈਂ—ਫਿਰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ?'
ਕਾਮਮੇਵਂਵਿਧਃ ਪੌਤ੍ਰੋ ਮਮ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਵ ਸੁਵ੍ਰਤ
'ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹਦਾ ਹੈਂ, ਐਸਾ ਹੀ ਮੇਰਾ ਪੋਤਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ।'
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸਾਦਮਕਰੋਤ੍ਸ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਪਸੋ ਬਲਾਤ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਤ੍ਵਯਾ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਵਚਨਂ ਤਥਾ ਭਦ੍ਰੇਭਵਿष੍ਯਤਿ
'ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਤਪਸ੍ਯਭਿਰਤਂ ਦਾਨ੍ਤਂ ਜਮਦਗ੍ਨਿਂ ਸ਼ਮਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਜਮਦਗਨੀ, ਜੋ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਸੰਯਮੀ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਜਮਨਾਦ੍ਵੈष੍ਣਵਸ੍ਯਾਗ੍ਨੇਰ੍ਜਮਦਗ੍ਨਿਰਜਾਯਤ
ਜਮਦਗਨੀ ਜਮਨਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਵੈਸ਼ਣਵ ਅੱਗਨੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ।
ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਤੁ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇਯਂ ਮਹਾਨਦੀ
ਉਹ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਨਦੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਦਰਿਆ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਵਂਸ਼ਪ੍ਰਭਵੋ ਰੇਣੁਕੋ ਨਾਮ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਇਕ ਰਾਜਾ ਰੇਣੁਕਾ, ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਸੀ, ਦਾ ਜਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਰੇਣੁਕਾਯਾਂ ਕਮਲ੍ਯਾਂ ਤੁ ਤਪੋਧृਤਿਸਮਾਧਿਨਾ
ਰੇਣੁਕਾ ਅਤੇ ਕਮਲਾ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਪ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ
ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਤਗਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਧਨੁਰ੍ਵੇਦਸ੍ਯ ਪਾਰਗਮ੍
ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗਿਆਨ, ਧਨੁਰਵੈਦ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਔਰ੍ਵਸ੍ਯੈਵਮृਚੀਕਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਵਤ੍ਯਾਂ ਮਹਾਮਨਾਃ
ਔਰਵ ਅਤੇ ਰਿਚੀਕ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਮਧ੍ਯਮਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਫਃ ਸ਼ੁਨਃ ਪੁਚ੍ਛਃ ਕਨਿष੍ਠਕਃ
ਮੱਧਲਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਫਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸ਼ੁਨਹਪੁੱਚਾ ਸੀ।
ਜਜ੍ਞੇ ਭृਗੁਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਕੌਸ਼ਿਕਾਨ੍ਵਯਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ
ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕੌਸ਼ਿਕ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ।
ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞੇ ਤੁ ਪਸ਼ੁਤ੍ਵੇ ਨਿਯਤਃ ਸ ਵੈ
ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਸ਼ੂ ਵਜੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਦੇਵੈਰ੍ਦਤ੍ਤਃ ਸ ਵੈ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਵਰਾਤਸ੍ਤਤੋ ऽਭਵਤ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੇਵਰਾਤਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।
ਮਧੁਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦਯਸ਼੍ਚੈਵ ਕृਤਦੇਵੌ ਧ੍ਰੁਵਾष੍ਟਕੌ
ਮਧੁਚਛੰਦਾ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਕ੍ਰਿਤਦੇਵ, ਧ੍ਰੁਵ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਕਾ,
ਤੇषਾਙ੍ਗੋਤ੍ਰਾਣਿ ਬਹੁਧਾ ਕੌਸ਼ਿਕਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਕਈ ਹਨ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕੌਸ਼ਿਕਾਂ ਦੇ।
ਉਦੁਂਬਰਾਸ਼੍ਚ ਵਾਤਡ੍ਯਾਸ੍ਤਲਕਾਯਨਚਾਨ੍ਦ੍ਰਵਾਃ
ਉਦੁੰਬਰ, ਵਾਤੜਿਆ, ਤਲਕਾਯਨ ਅਤੇ ਚਾਂਦਰਵਾ,