ਸ ਹਿ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪਿਤੁਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਚੇਲਾ ਸੀ।
ਪਾਰ੍ष੍ਮਿਗ੍ਰਾਹੋ ऽਭਵਦ੍ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯਾਜਗਵਂ ਧਨੁਃ
ਦੇਵ ਨੇ ਬਕਰੀ ਦੇ ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਦੇਵਾਨੁਤ੍ਸृष੍ਟਂ ਯੇਨੈषਾਂ ਨਾਸ਼ਿਤਂ ਯਸ਼ਃ
ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾ ਕੇ ਧਨੁਸ਼ ਛੱਡਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਮਿਟ ਗਈ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਚ ਲੋਕਕ੍ਸ਼ਯਕਰਂ ਮਹਤ੍
ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਬਾਹੀ ਹੋਈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ਰਣਂ ਜਗ੍ਮੁਰਾਦਿਦੇਵਂ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਦੇਵਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਆਦਿ ਦੇਵ ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਦਦਾਵਾਙ੍ਗਿਰਸੇ ਤਾਰਾਂ ਸ੍ਵਯਮੇਤ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਫਿਰ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਖੁਦ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਗਰ੍ਭਮੁਤ੍ਸृਜ ਸਦ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪ੍ਰਾਹ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
“ਤੂੰ ਤੁਰੰਤ ਗਰਭ ਛੱਡ ਦੇ,” ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਅਥੋ ਤਾਰਾਸृਜਦ੍ਗਰ੍ਭਂ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਮਿਵ ਪਾਵਕਮ੍
ਤਦ ਤਾਰਾ ਨੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਗਰਭ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਃ ਸਂਸ਼ਯਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਤਾਰਾਮਕਥਯਨ੍ਸੁਰਾਃ
ਫਿਰ, ਦੇਵਤੇ ਸਹਿਮੇ ਹੋਏ, ਤਾਰਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਹ੍ਰੀਯਮਾਣਾ ਯਦਾ ਦੇਵਾਨ੍ਨਾਹ ਸਾ ਸਾਧ੍ਵਸਾਧੁ ਵਾ
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਲੱਜਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਰਾ ਨੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਜਾਂ ਗਲਤ।
ਤਂ ਨਿਵਾਰ੍ਯ ਤਦਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਾਰਾਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਹ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸਾ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰੁਵਾਚੇਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਵਰਦਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਤਾਰਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਦਇਆਲੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।
ਤਤਃ ਸੁਤਮੁਪਾਘ੍ਰਾਯ ਸੋਮੋ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਫਿਰ, ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੋਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ।
ਪ੍ਰਤਿਘਸ੍ਰਂ ਚ ਗਗਨੇ ਸਮਭ੍ਯੁਤ੍ਤਿष੍ਠਤੇ ਬੁਧਃ
ਬੁਧ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਠ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਬਭੂਵੈਲਃ ਪੁਰੂਰਵਾਃ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਪੁਰੂਰਵ, ਜਨਮਿਆ।
ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਧਰ੍षਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਵਸ਼ੋ ਰਾਜਯਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾ
ਉਥੇ, ਉਹ ਰਾਜਯਕਸ਼ਮਾ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜਗਾਮ ਸ਼ਰਣਾਯਾਥ ਪਿਤਰਂ ਸੋ ऽਤ੍ਰਿਮੇਵ ਤੁ
ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤ੍ਰੀ ਦੇ ਪਾਸ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸ ਰਾਜਯਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰੀਯਾ ਜਜਵਾਲ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਰਾਜਯਕਸ਼ਮਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕਿਆ।
ਵਂਸ਼ਂ ਤਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਮਾਨਂ ਨਿਬੋਧਤ
ਹੇ ਦੁਜਾ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੋ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੌਮ੍ਯਸ੍ਯ ਚਨ੍ਮ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਵਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਸੌਮਿਆ ਦਾ ਜਨਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਵਾਯੁਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇ ਮਧ੍ਯਮਭਾਗੇ ਤृਤੀਯ ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਸੋਮਸੌਮ੍ਯਯੋਰ੍ਜਨ੍ਮਕਥਨਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚषष੍ਟਿਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਯੂ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮੱਧ ਭਾਗ, ਉਪੋਧਾਤ ਪਾਦ ਵਿੱਚ 'ਸੋਮਾ ਤੇ ਸੌਮਿਆ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ' ਨਾਮਕ ਪੈਂਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਦਾਨਸ਼ੀਲਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਵਾ ਵਿਪੁਲਦਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਉਹ ਤੇਜਵਾਨ, ਦਾਨੀ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੱਡੀ ਦਕਸ਼ਣਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਆਹਰ੍ਤ੍ਤਾ ਜਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਚ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਉਹ ਅੱਗ ਦੇ ਹਵਨ ਤੇ ਹੋਰ ਯਜਨਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਅਤੀਵ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮੋ ऽਭਵਤ੍
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਦਾ ਕੋਈ ਤੁਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਉਰ੍ਵਸ਼ੀ ਵਰਯਾਮਾਸ ਹਿਤ੍ਵਾ ਮਾਨਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ
ਉਰਵਸ਼ੀ, ਜੋ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਆਪਣਾ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਣ ਲਿਆ।
ਸਪ੍ਤ षਟ੍ਸਪ੍ਤ ਚਾष੍ਟੌ ਚ ਦਸ਼ ਚਾष੍ਟੌ ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਉਹ ਵਿਰਲੇ ਜੋਸ਼ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸੱਤ, ਛੇ, ਸੱਤ, ਅੱਠ, ਦਸ ਤੇ ਅੱਠ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।
ਅਲਕਾਯਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਯਾਂ ਨਨ੍ਦਨੇ ਚ ਵਨੋਤ੍ਤਮੇ
ਅਲਕਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਨੰਦਨ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ,
ਉਤ੍ਤਰਾਂਸ਼੍ਚ ਕੁਰੂਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਲਾਪਗ੍ਰਾਮਮੇਵ ਚ
ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਕੁਰੂ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਕਲਾਪਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ,
ਉਰ੍ਵਸ਼੍ਯਾ ਮਹਿਤੋ ਰਾਜਾ ਰੇਮੇ ਪਰਮਯਾ ਮੁਦਾ
ਉਰਵਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਰਾਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜੀ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਤਂ ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਤਨ੍ਨੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਚ ਦੁष੍ਕृਤਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਉਰਵਸ਼ੀ ਚਲੀ ਗਈ; ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਕਿਹੜਾ ਗਲਤ ਕੰਮ ਹੋਇਆ ਸੀ?