ਤਤ੍ਰਾਤ੍ਰਿਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਤਸ੍ਥੌ ਸ੍ਵੇਨੌਜਸਾ ਵृਤਃ
ਉਥੇ ਅਤ੍ਰਿ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਖੜਾ ਸੀ।
ਕਾष੍ਠਕੁਡ੍ਯਸ਼ਿਲਾਭੂਤ ਊਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਬਾਹੁਰ੍ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਲੱਕੜ, ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ।
ਤ੍ਰੀਣਿ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨੀਤਿ ਹਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰ੍ਹੇ ਹਨ।
ਸੋਮਤ੍ਵਂ ਤਨੁਰਾਪੇਦੇ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਸੋਮ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾ ਮਸ੍ਰਵਤ੍ਸੋਮੋ ਦਸ਼ਧਾ ਦ੍ਯੋਤਯਨ੍ ਦਿਸ਼ਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੋਮ ਵਹਿ ਨਿਕਲਿਆ, ਦਸ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿਚ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ।
ਸਮੇਤ੍ਯ ਧਾਰਯਾਮਾਸੁਰ੍ਨ ਚ ਤਾਃ ਸਮਸ਼ਕ੍ਨੁਵਨ੍
ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਤੇ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕੇ।
ਪਪਾਤ ਭਾਸਯਂਲ੍ਲੋਕਾਞ੍ਛੀਤਾਂਸ਼ੁਃ ਸਰ੍ਵਭਾਵਨਃ
ਉਹ ਠੰਢੀ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਤਤਃ ਸਹਾਭਿਃ ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਰ੍ਨਿਪਪਾਤ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਠੰਢੀ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ।
ਰਥਮਾਰੋਪਯਾਮਾਸ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਯੁਕ੍ਤੇ ਵਾਜਿਸਹਸ੍ਰੇਣ ਰਥੇ ऽਧ੍ਯਾਸ੍ਤੇਤਿ ਨਃਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ।
ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਾਨਸਾਃ ਸਪ੍ਤ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸੱਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ऋਗ੍ਭਿਰ੍ਯਜੁਰ੍ਭਿਰ੍ਬਹੁਭਿਰਥਰ੍ਵਾਙ੍ਗਿਰਸੈਰਪਿ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਤੇ ਅਥਰਵ-ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਕਈ ਸੂਕਤਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਆਪ੍ਯਾਯਮਾਨਂ ਲੋਕਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ਭਾਵਯਾਮਾਸ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਿੜਾਇਆ।
ਤ੍ਰਿਃਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵੋ ऽਤਿਯਸ਼ਾਸ਼੍ਚਕਾਰਾਭਿਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕਤਾਲੀ ਵਾਰੀ ਘੁੰਮ ਕੇ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਦਿਖਾਈ।
ਓषਧ੍ਯਸ੍ਤਾਃ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾਸ੍ਤੇਜਸਾ ਖਂ ਜ੍ਵਲਤ੍ਯੁਤ
ਉਸ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਉੱਗੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।
ਪੋष੍ਟਾ ਹਿ ਭਗਵਾਨ੍ਸੋਮੋ ਜਗਤੋ ਹਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਭਗਵਾਨ ਸੋਮ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਤਵਸ੍ਤੇਪੇ ਮਹਾਭਾਗਃ ਸਮਾਨਾਂ ਨਵਤੀਰ੍ਦਸ਼
ਉਹ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਤੇ ਦਸ ਦਿਨ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਵਿਭੁਸ੍ਤਾਸਾਂ ਮੁਦਾ ਸੋਮਃ ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਃਸ੍ਵੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਸੋਮ, ਜੋ ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬੀਜੌषਧੀਨਾਂ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਮਪਾਂ ਚ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਹ ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਲੋਕਾਨ੍ਵੈ ਭਾਵਯਾਮਾਸ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਤਪਤਾਂ ਵਰਃ
ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਤੇ ਤਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਣ ਲੱਗਾ।
ਦਦੌ ਪ੍ਰਾਚੇਤਸੋ ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣੀਤਿ ਯਾ ਵਿਦੁਃ
ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਉਹੋ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਤਾਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਮਾਰੇਭੇ ਰਾਜਸੂਯਂ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਤਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ।
ਸਦਸ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਰ੍ਨਾਰਾਯਣਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਥੇ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਸਦੱਸਿਆ ਵਜੋਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਪ੍ਰਮੁਖੈਰਾਦ੍ਯੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਭਿਰ੍ਵृਤਃ
ਉਹ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਤੇਭ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਮੁਖ੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਸਦਸ੍ਯੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਦੱਸਿਆਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ,
ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਰ੍ਧृਤਿਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚ ਨਵ ਦੇਵ੍ਯਃ ਸਿषੇਵਿਰੇ
ਕੀਰਤੀ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਨੌਂ ਦੇਵੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਅਤਿਰੇਜੇ ਹਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਦਸ਼ਧਾ ਭਾਸਯਨ੍ਦਿਸ਼ਃ
ਰਾਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਦਸੋਂ ਪਾਸੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਵਿਬਭ੍ਰਾਮ ਮਤਿਰ੍ਵਿਪ੍ਰਾ ਵਿਨਯਾਦਨਯਾਵृਤਾ
ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨੋ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਭਟਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਜਹਾਰ ਸਹਸਾ ਸਰ੍ਵਾਨਵਮਤ੍ਯਾਙ੍ਗਿਰਃਸੁਤਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬੇਅਦਬੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ।
ਨੈਵ ਵ੍ਯਸਰ੍ਜਯਤ੍ਤਾਰਾਂ ਤਸ੍ਮਾ ਅਙ੍ਗਿਰਸੇ ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।