ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਕਾਮਂ ਪ੍ਰਜਜ੍ਞੇ ऽਥ ਦਰ੍ਪੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀ ਸੁਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਸ਼ਰਧਾ ਨੇ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁष੍ਟ੍ਯਾ ਲਾਭਃ ਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮੇਧਾਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼੍ਰੁਤਸ੍ਤਥਾ
ਪੁਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਲਾਭ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਮੈਧਾ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਜਨਮ ਲੈ ਗਈ।
ਬੁਦ੍ਧੇਰ੍ਬੋਧਃ ਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਅਪ੍ਰਮਾਦਸ਼੍ਚ ਤਾਵੁਭੌ
ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਬੋਧ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਅਪਰਮਾਦ ਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੋਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।
ਕ੍ਸ਼ੇਮਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤੇਃ ਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸੁਖਂ ਸਿਦ੍ਧੇਰ੍ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਕਸ਼ਮ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਆਇਆ, ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਤੋਂ ਸੁਖ ਜਨਮਿਆ।
ਕਾਮਸ੍ਯ ਤੁ ਸੁਤੋ ਹਰ੍षੋ ਦੇਵ੍ਯਾਂ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਕਾਮ ਤੋਂ ਹਰਸ਼ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਦੇਵੀ ਸਿੱਧੀ ਤੋਂ।
ਜਜ੍ਞੇ ਹਿਂਸਾ ਤ੍ਵਧਰ੍ਮਾਦ੍ਵੈ ਨਿਕृਤਿਂ ਚਾਨृਤਂ ਚ ਤੇ
ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਹਿੰਸਾ ਜਨਮ ਲੈ ਗਈ, ਨਾਲ ਹੀ ਧੋਖਾ ਤੇ ਝੂਠ ਵੀ।
ਮਾਯਾ ਚ ਵੇਦਨਾ ਚਾਪਿ ਮਿਥੁਨਦ੍ਵਯਮੇਤਯੋਃ
ਮਾਇਆ ਤੇ ਦਰਦ, ਇਹ ਦੋ ਜੋੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।
ਵੇਦਨਾਯਾਂ ਤਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਜੇਜ੍ਞ ਦੁਃਖਂ ਤੁ ਰੌਰਵਾਤ੍
ਦਰਦ ਤੋਂ ਦੁੱਖ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਰੌਰਵ ਤੋਂ ਆਇਆ।
ਦੁਃਖੋਤ੍ਤਰਾਃ ਸ੍ਮृਤਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਚਾਧਰ੍ਮਲਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇष ਤਾਮਸਃ ਸਰ੍ਗੋ ਜਜ੍ਞੇ ਧਰ੍ਮਨਿਯਾ ਮਕਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਾਮਸ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਧਰਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜਨਮ ਲੈ ਗਈ।
ਸੋ ऽਭਿਧ੍ਯਾਯ ਸਤੀਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਚਾਤ੍ਮਸਂਭਵਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਤੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਸੰਤਾਨ ਜਨਮਾਈ।
ਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਮਸृਜਤ੍ਕृਤ੍ਤਿਵਾਸਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਚਮੜੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਥਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।
ਪਿਙ੍ਗਲਾਨ੍ਸਨਿषਙ੍ਗਾਂਸ਼੍ਚ ਕਪਰ੍ਦੀ ਨੀਲਲੋਹਿਤਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਿੰਗਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਕਪਾਰਦੀ, ਤੇ ਨੀਲੇ-ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਬਣਾਏ।
ਮਹਾਰੂਪਾਨ੍ਵਿਰੂਪਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਸ਼੍ਚ ਰੂਪਿਣਃ
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਵਿਅੰਗ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਬਣਾਏ।
ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਤਬਾਹੂਂਸ਼੍ਚ ਦਿਵ੍ਯਭੌਮਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਗਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਬਣਾਏ।
ਅਨ੍ਨਾਦਾਨ੍ਪਿਸ਼ਿਤਾਦਾਂਸ਼੍ਚ ਆਜ੍ਯਪਾਨ੍ਸੋਮਪੋਸ੍ਤਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਘੀ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਬਣਾਏ।
ਸਨਿषਙ੍ਗਤਨੁਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਧਨ੍ਵਿਨੋ ਹ੍ਯਸਿਚਰ੍ਮਿਣਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਪਤਲੇ ਹਨ, ਤੀਰਚਲਾਵਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਢਾਲ ਹੈ।
ਅਧੀਯਾਨਾਸ਼੍ਚ ਜਪਤੋ ਯੁਞ੍ਜਤੋ ਧ੍ਯਾਯਤਸ੍ਤਥਾ
ਜੋ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਜਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਬੁਦ੍ਧਾਨ੍ਬੁਦ੍ਧਤਮਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ
ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗਿਆਨੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ।
ਅਦृਸ਼੍ਯਾਨ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਮਹਾਯੋਗਾਨ੍ਮਹੌਜਸਃ
ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਯੋਗੀ ਜੋ ਬਹੁਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਅਯਾਤਯਾਮਾਨ੍ ਸृਜਤਂ ਰੁਦ੍ਰਮੇਤਾਨ੍ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਰੁਦਰ ਨੇ ਉਹ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤੇ ਬਣਾਏ ਜੋ ਹੁਣ ਤਕ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸਨ।
ਨ ਸ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਾਤ੍ਮਨ ਸ੍ਤਲ੍ਯਾ ਪ੍ਰਜਾ ਨੈਵਾਧਿਕਾ ਤਥਾ
ਆਪਣੀ ਵਲੋਂ ਅਸਥਿਰ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਜਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਨਾਰਭਨ੍ਤੇ ਹਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਪ੍ਰਜਾ ਵਿਗਤਮृਤ੍ਯਵਃ
ਜੋ ਜੀਵ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਪ੍ਰਜਾਃ ਸ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ऽਹਂ ਤ੍ਵਂ ਸृਜ ਪ੍ਰਭੋ
ਮੈਂ ਪ੍ਰਜਾ ਬਣਾਵਾਂਗਾ; ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਟਿਕਿਆ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਬਣਾਵਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਸਹਸ੍ਰਂ ਹਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਮਾਤ੍ਮਨੋ ਮਮ ਨਿਃਸृਤਾਃ
ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪ੍ਰਜਾ ਨਿਕਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਰੁਦ੍ਰਾਣ੍ਯਸ੍ਤਾਃ ਪਰਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ
ਉਹ ਰੁਦਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਯਜ੍ਞਭਾਜੋ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਗਣੈਃ ਸਹ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਗੇ।
ਤੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਿਜ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤੇ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਨ੍ਤੀਹਾਯੁਗਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਇਥੇ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਗੇ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਥਾ ਭੀਮਂ ਤ੍ਦृष੍ਯਮਾਣਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਫਿਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਭੀਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਮਨੁ ਜ੍ਞਾਤੇ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਮਭੂਤ੍ਕਿਲ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲਿਆ, ਤਦ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹੋ ਗਿਆ।