ਯਾਜ੍ਯੋਤ੍ਥਾਨ੍ਯਾਯਸਂਯੋਗਾਦ੍ਵਸਿष੍ਠਃ ਪਰ੍ਯਰਕ੍ਸ਼ਤ
ਯਜਨ ਤੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਵਸਿष੍ਠੇ ऽਭ੍ਯਧਿਕਂ ਮਨ੍ਯੁਂ ਧਾਰਯਾਮਾਸ ਮਨ੍ਯੁਨਾ
ਉਹ ਵਸੀਸ਼ਠ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਵੱਧ ਗੁੱਸਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਨ ਵਾਰਯਾਮਾਸ ਮੁਨਿਰ੍ਵਸਿष੍ਠਃ ਕਾਰਣੇਨ ਵੈ
ਮੁਨੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ।
ਏਵਂ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਸ੍ਤਾਂ ਵੈ ਹृਤਵਾਨ੍ਸਪ੍ਤਮੇ ਪਦੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਤਯਵ੍ਰਤ ਨੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪੈਰ ਤੇ ਉਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਇਤਿ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤੋ ਰੋषਂ ਵਸਿष੍ਠੇ ਮਨਸਾਕਰੋਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਤਯਵ੍ਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸੀਸ਼ਠ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਰੱਖਿਆ।
ਨ ਤੁ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤੋ ऽਬੁਧ੍ਯਦੁਪਾਂਸ਼ੁਵ੍ਰਤਮਸ੍ਯ ਵੈ
ਪਰ ਸਤਯਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਚੁਪ ਚਲ ਰਹਾ ਵ੍ਰਤ ਸੀ।
ਤੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵਰ੍षਾਣਿ ਨਾਵਰ੍षਤ੍ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਮੀਂਹ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੀਂਹ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ।
ਕੁਲਸ੍ਯ ਨਿष੍ਕृਤਿਃ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਸृਤੇਯਂ ਚ ਭਵੇਦਿਤਿ
ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਸੀ, 'ਇਹ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਅਭਿषੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਨष੍ਟੇ ਪਸ਼੍ਚਾਦੇਨਮਿਤਿ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਸ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਅਵਿਦ੍ਯਮਾਨੇ ਮਾਂਸੇ ਤੁ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਪਰ ਜਦੋਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੇ ਮਾਂਸ ਦੀ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ,
ਤਾਂ ਵੈ ਕ੍ਰੋਧਾਚ੍ਚ ਮੋਹਾਚ੍ਚ ਸ਼੍ਰਮਚ੍ਚੈਵ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਤਾਂ ਗੁੱਸੇ, ਭਟਕਾਵੇ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਦੇ ਕਾਰਨ,
ਸਤੁ ਮਾਂਸਂ ਸ੍ਵਯਂ ਚੈਵ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਜਾਨ੍
ਉਹ ਆਪ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਮਾਂਸ ਬਣ ਗਏ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਚੈਵ ਭਗਵਾਨ੍ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਤਂ ਨृਪਾਤ੍ਮਜਮ੍
ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਬਚਨ ਕੀਤਾ,
ਯਦਿ ਤੇ ਤ੍ਰੀਣਿ ਸ਼ਙ੍ਕੂਨਿ ਨ ਸ੍ਯੁਰ੍ਹਿ ਪੁਰੁषਾਧਮ
'ਜੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਤਿੰਨ ਸੂਈਆਂ ਨਾ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਹੇ ਨਿਕੰਮਾ ਮਨੁੱਖ,'
ਅਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤੋਪਯੋਗਾਚ੍ਚ ਤ੍ਰਿਵਿਧਸ੍ਤੇ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮਃ
'ਤੂੰ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਮਾਂਸ ਵਰਤਿਆ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।'
ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੁਰਿਤਿ ਹੋਵਾਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੁਸ੍ਤੇਨ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਸ ਨੇ 'ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ' ਆਖਿਆ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਤਦਾ ਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕਵੇ
ਫਿਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਸ਼ਰੀਰੋ ਵ੍ਰਜੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਿਤ੍ਯੇਵਂ ਯਾਚਿਤੋ ਵਰਃ
ਉਸ ਨੇ ਵਰ ਮੰਗਿਆ, 'ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਇਸ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਜਾਵਾਂ।'
ਅਭਿषਿਚ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯੇ ਪਿਤ੍ਰ੍ਯੇ ਯੋਜਯਾਮਾਸ ਤਂ ਮੁਨਿਃ
ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੇ ਬੈਠਾਇਆ।
ਸਸ਼ਰੀਰਂ ਤਦਾ ਤਂ ਵੈ ਦਿਵਮਾਰੋਪਯਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਤ੍ਰਾਪ੍ਯੁਦਾਹਰਨ੍ਤੀਮਂ ਸ਼੍ਲੋਕਂ ਪੌਰਾਣਿਕਾ ਜਨਾਃ
ਇਥੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣਕ ਜਨ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ:
ਦੇਵੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਮਹਾਤੇਜਾਨੁਗ੍ਰਹਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਵੱਡੇ ਤੇਜ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ
ਕੁਮਾਰਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਕਲ੍ਮषਮ੍
ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਹਰਿਸ਼ਚੰਦ੍ਰ, ਜੋ ਪਾਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ।
ਅਹਰ੍ਤਾ ਰਾਜਸੂਯਸ੍ਯ ਸਮ੍ਰਡਿਤਿ ਪਰਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਉਹ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਰਾਜ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਹਰਿਤੋ ਰੋਹਿਤਸ੍ਯਾਥ ਚਞ੍ਚੁਰ੍ਹਰੀਤ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਹਰੀਤ, ਰੋਹਿਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਰੀਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚੈਤਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਜਯਸ੍ਤੇਨ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੁਰੁਕਾਤ੍ਤੁ ਵृਕਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬਾਹੁਰ੍ਵਿਜਜ੍ਞਿਵਾਨ੍
ਰੁਰੁਕਾ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵ੍ਰਿਕਾ ਜਨਮਿਆ; ਵ੍ਰਿਕਾ ਤੋਂ ਬਾਹੁ ਜਨਮਿਆ।
ਸ਼ਕੈਰ੍ਯਵਨਕਾਂਬੋਜੈਃ ਪਾਰਦੈਃ ਪਹ੍ਲਵੈਸ੍ਤਥਾ
ਸ਼ਕ, ਯਵਨ, ਕਾਂਬੋਜ, ਪਾਰਦ ਅਤੇ ਪਹਲਵ ਵੀ—
ਸਗਰਸ੍ਤੁ ਸੁਤੋ ਬਾਹੋਰ੍ਜਜ੍ਞੇ ਸਹ ਗਰੇਣ ਵੈ
ਬਾਹੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਗਰ ਗਰੇਣਾ ਦੇ ਨਾਲ ਜਨਮਿਆ।
ਅਗ੍ਨੇਯਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਤੁ ਭਾਰ੍ਗਵਾਤ੍ਸਗਰੋ ਨृਪਃ
ਭਾਰਗਵ ਤੋਂ ਅਗਨੀ ਦਾ ਅਸਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਸਗਰ—