ਜ੍ਞਾਤ੍ਵੈਵਮੇਤਦਾਖ੍ਯਾਨਂ ਨਾ ਵਿਧਿਰ੍ਭਕ੍ਸ਼ਯੇਦ੍ਬੁਧਃ
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਐਸਾ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਖਾਏ।
ਏਤਨ੍ਮਾਂਸਸ੍ਯ ਮਾਂਸਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਮਨੀषਿਣਃ
ਮਾਸ ਦੀ ਅਸਲ ਸੱਚਾਈ, ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵृषਭੂਤਸ੍ਯ ਕਕੁਤ੍ਸ੍ਥੋ ਜਯਤੇ ਪੁਰਾ
ਇੰਦਰ, ਜੋ ਵੱਛਾ ਬਣਿਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਕਕੁਤਸਥ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਜਨਮਿਆ।
ਅਨੇਨਾਸ੍ਤੁ ਕਕੁਤ੍ਸ੍ਥਸ੍ਯ ਪृਥੁਸ਼੍ਚਾਨੇਨ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਕਕੁਤਸਥ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿਥੂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਧ੍ਰਾਤ੍ਤੁ ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤੁ ਸ਼ਾਵਸ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਜਃ
ਅੰਧਰਾ ਤੋਂ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਾਵਸਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰਾਵਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੁ ਦਾਯਾਦੋ ਬृਹਦਸ਼੍ਵੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਸ਼ਾਵਸਤ ਦਾ ਵਾਰਸ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ ਸੀ।
ਯਸ੍ਤੁ ਧੁਨ੍ਧੁਵਧਾਦ੍ਰਾਜਾ ਧੁਨ੍ਧੁਮਾਰਤ੍ਵਮਾਗਤਃ
ਜਿਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਧੁੰਦੂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਧੁੰਦੁਮਾਰ' ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਮਿਲੀ।
ਯਦਰ੍ਥਂ ਕੁਵਲਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਧੁਨ੍ਧੁਮਾਰਤ੍ਵਮਾਗਤਮ੍
ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਨੂੰ 'ਧੁੰਦੁਮਾਰ' ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਮਿਲੀ?
ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਦ੍ਯਾਸੁ ਨਿष੍ਣਾਤਾ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਦੁਰਾਸਦਾਃ
ਉਹ ਸਭ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਔਖੇ ਸਨ।
ਕੁਵਲਾਸ਼੍ਵਂ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਂ ਸ਼ੂਰਮੁਤ੍ਤਮਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍
ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਧਰਮੀ ਸੀ।
ਪੁਤ੍ਰਸਂਕ੍ਰਾਮਿਤਸ਼੍ਰੀਸ੍ਤੁ ਵਨਂ ਰਾਜਾ ਵਿਵੇਸ਼ ਹ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਸੀ ਮਹਿਮਾ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਮੁਤਙ੍ਕਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਾਰਯਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਉਤੰਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਨਿਰੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨਸ੍ਤਪਸ੍ਛਰ੍ਤੁਂ ਨ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ऽਪਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਹੇ ਰਾਜੇ, ਉਥੇ ਇੰਦਰ ਵੀ ਬਿਨਾ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਤਪ ਕਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਸਮੁਦ੍ਰੋ ਵਾਲੁਕਾਪੂਰ੍ਣਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ ਭੂਪਤੇ
ਉਥੇ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਰੇਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਖੜਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਭੂਮਿਗਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਾਲੁਕਾਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤੋ ਮਹਾਨ੍
ਉਥੇ, ਧਰਤੀ ਹੇਠਾਂ, ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜੀਵ ਹੈ।
ਸ਼ੇਤੇ ਲੋਕਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਤਪ ਆਸ੍ਥਾਯ ਦਾਰੁਣਮ੍
ਉਹ ਉਥੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਲਿਆਟਾ ਪਿਆ ਹੈ।
ਯਦਾ ਤਦਾ ਮਹੀ ਤਤ੍ਰ ਚਲਤਿ ਸ੍ਮ ਸਕਾਨਨਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਹੁੰਦਾ, ਉਥੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜੰਗਲ ਕੰਬ ਜਾਂਦੇ।
ਆਦਿਤ੍ਯਪਥਮਾਵृਤ੍ਯ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਭੂਮਿਕਂਪਨਮ੍
ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਸੱਤ ਦਿਨ ਤਕ ਧਰਤੀ ਕੰਬਦੀ ਰਹਿੰਦੀ।
ਤੇਨ ਰਾਜਨ੍ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਸ੍ਵ ਆਸ਼੍ਰਮੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜੇ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਤੇਜਸ੍ਤੇ ਸੁਮਹਦ੍ਵਿष੍ਮੁਸ੍ਤੇਜਸਾਪ੍ਯਾਯਯਿष੍ਯਤਿ
ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਹੇ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ; ਉਹ ਤਪ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਤਸ੍ਯ ਵਧਾਰ੍ਥਾਯ ਸਮਰ੍ਥਃ ਪृਥਿਵੀਪਤੇ
ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਨ ਹਿ ਧੁਨ੍ਧੁਰ੍ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਸ੍ਤੇਜਸਾਲ੍ਪੇਨ ਸ਼ਾਕ੍ਯਤੇ
ਧੁੰਦੂ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਥੋੜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ।
ਵੀਰ੍ਯਂ ਹਿ ਸੁਮਹਤ੍ਤਸ੍ਯ ਦੇਵੈਰਪਿ ਦੁਰਾਸਦਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਕੁਵਲਾਸ਼੍ਵਂ ਤੁ ਤਂ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਧੁਨ੍ਧੁਨਿਵਾਰਣੇ
ਪਰ ਧੁੰਦੂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਧੁਨ੍ਧੁਮਾਰੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਧੁੰਧੁਮਾਰਾ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ।
ਜਗਾਮ ਸ ਵਨਾਯੈਵ ਤਪਸੇ ਸ਼ਂਸਿਤਵ੍ਰਤਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਚਨ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸਹਕ੍ਰੈਰੇਕਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਾ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਹ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਇਕੀ ਵਿਅਕਤੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਗਿਆ।
ਤਮਾਵਿਸ਼ਤ੍ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ਸ੍ਵੇਨ ਤੇਜਸਾ
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਯਾਤੇ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षੇ ਦਿਵਿ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਮਹਾਨਭੂਤ੍
ਜਦ ਉਹ ਅਟੱਲ ਵਿਅਕਤੀ ਚਲਿਆ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ।
ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਤਂ ਦੇਵਾਃ ਸਂਮਤਾਤ੍ਸਮਵਾਕਿਰਨ੍
ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਉਸ 'ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ।