ਏਤੇषਾਮੇਵ ਵਰ੍ਣਾਨਾਮਲਙ੍ਕਾਰਨ੍ਨਿਬੋਧਤ
ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਨੂੰ ਸਮਝੋ।
ਪ੍ਰਮਾਦਸ੍ਯਾਪ੍ਰਮਾਦਸ਼੍ਚ ਤੇषਾਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ ਅਤੇ ਗਲਤੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਆਵਰ੍ਤ੍ਤਸ੍ਯਾਕ੍ਰਮੋ ਤ੍ਵਾਕ੍ਸ਼ੀ ਵੇਕਾਰ੍ਯਾਂ ਪਰਿਮਾਣਤਃ
ਦੁਹਰਾਈ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰਤਾ ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਮਾਪ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਏष ਵੈ ਏष ਚੈਵਸ੍ਯਕੁਤਰੇਕਃ ਕੁਲਾਧਿਕਃ
ਇਹ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ, ਇਕ ਹੀ ਉੱਤਮ ਵੰਸ਼ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਵਰੇ ਵृਦ੍ਧਿਰ੍ਨਿष੍ਟਪ੍ਤੇ ਤਦ੍ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਉਸੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਦਵਾਨ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਮਾਣਘਸਬਿਨ੍ਦੁਰ੍ਨਾ ਜਾਯਤੇ ਵਿਦੁਰੇ ਪੁਨਃ
ਮਾਪ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਬਿੰਦੂ, ਦੂਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ।
ਵਿਪਰ੍ਯਯਸ੍ਯ ਰੋਪਿਸ੍ਯਾ ਦ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਘਟੀ ਮਮ
ਉਲਟਣ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਤਾਲ ਦੀ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ੇਪਸ੍ਕਨ੍ਦਨਾਕਾਰ੍ਯਂ ਕਾਕਸ੍ਯੋਯਚਪੁष੍ਕਲਮ੍
ਹਟਾਉਣ ਅਤੇ ਛੱਡਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ, ਕਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਆਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਮਵਰੋਹ੍ਯਾਸੀਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਮਦ੍ਯਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਹਟਾਈ ਹੋਈ ਉਤਰਾਈ ਨੂੰ ਛਿੜਕਣ ਅਤੇ ਮਸਤ ਹੋਣ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਮਝੋ।
ਪ੍ਰੇਸ਼ੋਲ੍ਲਿਖਿਤਮਲਙ੍ਕਾਰਮੇਵਸ੍ਵਰਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਸਜਾਵਟ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਭੇਜੀ ਜਾਂ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਮੇਵ ਕਲਯਾਚੋਪਾਦਾਨਾਰਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਕਲਾ ਨਾਲ ਉਤਾਰਿਆ ਜਾਂ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਚ੍ਚਰਾਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਰਾਰੂਢਾਤਥਾਯਾष੍ਟਸ੍ਵਰਾਤਥਾ
ਉਚਾਰਣ ਤੋਂ, ਵਿਸ਼ਵ ਚੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਅੱਠ ਸੁਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ।
ਏਕਾਨ੍ਤਰਂ ਚ ਹ੍ਯੇਤੇਵੈਤਮੇਵਸ੍ਵਰਸਤ੍ਤਮਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਬਦਲ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਅਲਙ੍ਕਾਰਾ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਦੇਵੈਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ
ਇਹ ਗਹਣੇ ਤੀਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸਂਸ੍ਥਾਨਂ ਚ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚ ਵਿਕਾਰੋ ਲਕ੍ਸ਼ਣਸ੍ਤਥਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਣावट, ਮਾਪ, ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ।
ਯਥਾਤ੍ਮਨੋ ਹ੍ਯਲਙ੍ਕਾਰੋ ਵਿਪਯਸ੍ਤੋ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਅਣਉਚਿਤ ਗਹਣਾ ਨਿੰਦਨਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਨਾਨਾਭਰਣਸਂਯੋਗਾ ਯਥਾ ਨਾਰ੍ਯਾ ਵਿਭੂषਣਮ੍
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ, ਔਰਤ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਨ ਪਾਦੇ ਕੁਣ੍ਡਲਂ ਦृष੍ਟਂ ਨ ਕਣ੍ਠੇ ਰਸਨਾ ਤਥਾ
ਪੈਰ 'ਤੇ ਕਦ ਵੀ ਕੁੰਡਲ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਅਤੇ ਗਲ੍ਹ 'ਤੇ ਹਾਰ ਨਹੀਂ।
ਕ੍ਰਿਯਮਾਣੋ ऽਪ੍ਯਲਙ੍ਕਾਰੋ ਨਾਗਂ ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤ੍
ਜੇ ਗਹਣਾ ਬਣਾਇਆ ਵੀ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਅਜਗਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਲਕ੍ਸ਼ਣਂਪਰ੍ਯਵਸ੍ਯਾਪਿਵਰ੍ਤ੍ਤਿਕਾ ਮਪਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ਤਿਸ਼ੀਤਿਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞਾਤਪਵਦੈਵਤਮ੍
ਤੇਈ ਠੰਢੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਯੋਰ੍ਵਿਭਾਗੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਲਾਵਣ੍ਯੇ ਮਾਰ੍ਗਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਖਰੀਅਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।
ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ ਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤੋ ਚ ਸਪ੍ਤਸ੍ਵਰਪਦਕ੍ਰਮਮ੍
ਉਲਟਾਅ ਅਤੇ ਲੀਨ ਹੋਣਾ ਸੱਤ ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਞ੍ਚਮਂਮਧ੍ਯਮਞ੍ਚੈਵਧੈਵਤਂ ਤੁ ਨਿषਾਦਤਃ
ਪੰਜਵਾਂ, ਮੱਧਲਾ ਅਤੇ ਧੈਵਤ, ਨਿਸਾਦ ਤੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵੇਵ੍ਦ੍ਯਪਰਤੁਕਿਂਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਯਮੁष੍ਣਨ੍ਤਿਕਸ੍ਯਤੁ
ਦੋ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋ ਗਰਮਾਂ ਨਾਲ।
ਪਦਸ੍ਯਾਤ੍ਯਯਰੂਪਨ੍ਤੁਸਪ੍ਤਰੂਪਨ੍ਤੁਕੌਸ਼ਿਕੀਮ੍
ਸੁਰ ਦੀਆਂ ਅਤਿ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪਾਂ ਸੱਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਵੀ।
ਏषਚੈਵਕ੍ਰਮੋਦ੍ਦਿष੍ਟੋਮਧ੍ਯਮਾਂਸ਼ਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯਮਃ
ਇਹ ਕ੍ਰਮ ਮੱਧਮ ਦੇ ਮੱਧਲੇ ਭਾਗ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸਪ੍ਤਸ੍ਵਰਙ੍ਕਾਰ੍ਯਂਸਪ੍ਤਰੂਪਞ੍ਚਕੌਸ਼ਿਕੀ
ਫਿਰ, ਸੱਤ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਮਾਸਮਾਤ੍ਰਾਣਾਭਿਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ
ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਮਾਪਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਥਾਹਤਾਨੋਪਿਡਕੇਯਤ੍ਰਮਾਯਾਂਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਮਾਇਆ ਦੁਆਰਾ ਹਰ ਥਾਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।