ਅਨੁਕੂਲਂ ਭਵੇਦੇਵਂ ਯਦਿ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਮਯੋ ਮਤਃ
ਜੇ ਸਮਾਂ ਠੀਕ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ।
ਰੂਪਂ ਵਿਵਸ੍ਵਤਸ੍ਤ੍ਵਾਸੀਤ੍ਤਿਰ੍ਯਗੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਮਧਸ੍ਤਥਾ
ਵਿਵਸਵਤ ਦਾ ਰੂਪ ਪਾਸੇ, ਉਪਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇ ਸਮਚਕ੍ਰਂ ਤੁ ਵਰ੍ਤਤੇ ਰੂਪਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਇਕ ਅਜੋਬਾ, ਗੋਲ ਰੂਪ ਬਣਿਆ।
ਤਤੋ ऽਭ੍ਯੁਪਾਗਮਤ੍ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਮਾਰ੍ਤ੍ਤਣ੍ਡਸ੍ਯ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ
ਫਿਰ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਮਾਰਤੰਡ ਵਿਵਸਵਤ ਕੋਲ ਆਇਆ।
ਤਂ ਨਿਰ੍ਮੂਲਿਤ ਤੇਜਸ੍ਕਂ ਤੇਜਸਾਪਹृਤੇਨ ਤੁ
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਜ ਤੋਂ ਵੰਝਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਮਕ ਲੈ ਲਈ ਗਈ ਸੀ, ਵੇਖਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਯੋਗਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸ੍ਵਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਵਡਵਾਂ ਤਥਾ
ਯੋਗ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਡਵਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਅਸ਼੍ਵਰੂਪੇਣ ਮਾਰ੍ਤ੍ਤਣ੍ਡਸ੍ਤਾਂ ਮੁਖੇ ਸਮਭਾਵਯਤ੍
ਮਾਰਤੰਡ ਨੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ।
ਸਾ ਤਂ ਨਿਃਸਾਰਯਾਮਾਸ ਨੋਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਵਿਵਸਵਤ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਦੋਨੋ ਨੱਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਸਤ੍ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਦਸ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸ੍ਮृਤੌ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਮੂਰ੍ਤਿਤਃ
ਨਾਸਤਿਆ ਤੇ ਦਸਰਾ, ਉਸ ਤੋਂ, ਬਾਰਹਵੇਂ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਾਂ ਤੁ ਰੂਪੇਣ ਕਾਨ੍ਤੇਨ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਭਾਸਕਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦਰਸਾਇਆ।
ਯਮਸ੍ਤੁ ਤੇਨ ਸ਼ਾਪੇਨ ਭृਸ਼ਂ ਪੀਡਿਤਮਾਨਸਃ
ਯਮ ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਮਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੋ ऽਲਭਤ੍ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਤੇਨ ਸ਼ੁਭੇਨ ਪਰਮਾਂ ਦ੍ਯੁਤਿਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚਮਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਮਨੁਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸ੍ਤ੍ਵੇष ਸਾਵਰ੍ਣਿਃ ਸ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਇਹ ਮਨੂ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਸਾਵਰਨੀ, ਪ੍ਰਜਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਮੇਰੁਪृष੍ਠੇ ਤਪੋ ਘੋਰਮਦ੍ਯਾਪਿ ਚਰਤੇ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਅਜੇ ਵੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰੂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਤੁ ਤੇਨ ਰੂਪੇਣ ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚਕ੍ਰਮਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਤਵਸ਼ਟਾ ਨੇ ਉਹੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਬਣਾਇਆ।
ਯਵੀਯਸੀ ਤਯੋਰ੍ਯਾ ਤੁ ਯਮੁਨਾਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ
ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੋਟੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯਮੁਨਾ, ਜਨਮ ਲੈਈ।
ਯਸ੍ਤੁ ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸਰ੍ਗੋ ਯਸ੍ਯੇਤਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਜੋ ਵੱਡੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੁਣ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਇਦਂ ਤੁ ਜਨ੍ਮ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਦ੍ਵਾ ਪਠੇਚ੍ਚ ਵਾ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ,
ਆਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਚ੍ਚ ਮਹਦ੍ਯਸ਼ਃ
ਉਹ ਮੁਸੀਬਤ ਆਉਣ 'ਤੇ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਵੇਗਾ ਤੇ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਹਾਸਲ ਕਰੇਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਵਾਯੁਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇ ਤृਤੀਯ ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਨਾਮੈਕੋਨषष੍ਟਿਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਯੂ ਵੱਲੋਂ ਕਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਤੀਜੇ ਉਪੋਧਾਤ ਪਾਦ ਵਿੱਚ 'ਵੈਵਸਵਤ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ' ਨਾਮਕ ਉਣਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਵੈਵਸ੍ਵਤਾਯ ਮਹਤੇ ਪृਥਿਵੀਰਾਜ੍ਯਮਾਦਿਸ਼ਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਵੈਵਸਵਤ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰਾਜਗਦੀ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ।
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਸ਼੍ਚ ਨृਗਸ਼੍ਚੈਵ ਧृष੍ਟਃ ਸ਼ਰ੍ਯਾਤਿਰੇਵਚ
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ, ਨ੍ਰਿਗ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਸ਼ਰਿਆਤੀ ਵੀ,
ਕਰੂषਸ਼੍ਚ ਪृषਧ੍ਰਸ਼੍ਚ ਨਵੈਤੇ ਮਾਨਵਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਕਰੂਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਸ਼ਧ੍ਰਾ — ਇਹ ਨੌਂ ਮਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯष੍ਟੁਂ ਪ੍ਰਜਕ੍ਰਮੇ ਕਾਮਂ ਹਯਮੇਧੇਨ ਭੂਪਤਿਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਯੋਰਂਸ਼ੇ ਅਨਲਾਹੁਤਿਮੇਵ ਯਤ੍
ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਅਨਲਾਹੁਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
ਦਿਵ੍ਯਾਸਂਹਨਨਾ ਚੈਵ ਇਲਾ ਜਜ੍ਞ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਇਲਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਾਈ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਵੀ ਜਨਮ ਲੈਈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨੁਗਚ੍ਛਸ੍ਵ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਤਮਿਲਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ
‘ਚਲੋ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ,’ ਤਮਿਲਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਯੋਰਂਸ਼ੇ ਜਾਤਾਸ੍ਮਿ ਵਦਤਾਂ ਵਰ
‘ਮੈਂ ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਈ ਹਾਂ, ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ,’ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਦੇਵੀ ਤਯੋਰਨ੍ਤਿਕਮਾਗਮਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਮੁੜ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਆਈ।
ਅਂਸ਼ੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ਯੁਵਯੋਰ੍ਜਾਤਾ ਦੇਵੌ ਕਿਂ ਕਰਵਾਣਿ ਵਾਮ੍
‘ਤੁਹਾਡੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ?’