ਦਕ੍ਸ਼ਮਤ੍ਰਿਂ ਵਸਿष੍ਠਂ ਚ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਮਾਨਸਾਨ੍ਸੁਤਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਦਕਸ਼, ਅਤ੍ਰਿ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਮਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ ਬਣਾਇਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਯਤਾਤ੍ਮਕਾਨਾਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਾਤ੍ਮਯੋਨਿਨਾਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਂ ਰੁਚਿਂ ਚੈਵ ਪੂਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਪੂਰ੍ਵਜੌ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਅਤੇ ਰੁਚਿ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਪੂਰਵਜ ਹਨ।
ਮਨਸਸ੍ਤੁ ਰੁਚਿਰ੍ਨਾਮ ਜਜ੍ਞੇ ਜੋ ऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ
ਮਨ ਤੋਂ ਰੁਚਿ ਨਾਮਕ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਣਾਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਸृਜਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਤੁ ਮਰੀਚਿਨਮ੍
ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ; ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮਰੀਚੀ ਨੂੰ।
ਸ਼ਿਰਸੋਂਗਿਰਸਂ ਚੈਵ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਦਤ੍ਰਿਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਸਿਰ ਤੋਂ ਅੰਗਿਰਸ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਅਤ੍ਰੀ।
ਸਮਾਨਜੋ ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ਚ ਹ੍ਯਪਾਨਾਨ੍ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਕ੍ਰਤੁਮ੍
ਸਮਾਨ ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਅਪਾਨ ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਕ੍ਰਤੁ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਧਰ੍ਮਸ੍ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਥਮਜੋ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਸ੍ਮृਤਸ੍ਤੁ ਵੈ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਧਰਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਜਨਮਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗृਹਮੇਧਿਪੁਰਾਣਾਸ੍ਤੇ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ
ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰਹਸਥ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਧਰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤੇषਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਤੇ ਵਂਸ਼ਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਦੇਵਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਾਰਾਂ ਵੰਸ਼ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।
ਯਦਾ ਤੈਰਿਹ ਸृष੍ਟੈਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮ੍ਮਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ
ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਆਦਿ ਮਹਾਰਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਥੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ,
ਤਮੋਮਾਤ੍ਰਾਵृਤਃ ਸੋ ऽਭੂਚ੍ਛੋਕਪ੍ਰਤਿਹਤਸ਼੍ਚ ਵੈ
ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਚ ਤਮੋਮਾਤ੍ਰਾ ਅਪਰਾ ਨਿਃਸृਤਾਭਵਤ੍
ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਰ ਹਨੇਰੇ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨਿਕਲ ਆਈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਤਿਹਤੇ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤੀਤੇ ਵਰਣਾਤ੍ਮਕੇ
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਰੋਕੀ ਗਈ, ਚੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ,
ਦ੍ਵਿਧਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਕਂ ਦੇਹਮਰ੍ਦ੍ਧੇਨ ਪੁਰੁषੋ ऽਭਵਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਅੱਧਾ ਮਰਦ ਬਣ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ਭੂਤਧਾਤ੍ਰੀ ਸਾ ਕਾਮਾਦ੍ਵੈ ਸृਜਤਃ ਪ੍ਰਭੋਃ
ਉਹ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਣੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਃ ਸਾ ਤਨੁਃ ਪੂਰ੍ਵਾ ਦਿਵਮਾਵृਤ੍ਯ ਤਿष੍ਟਤਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਤਨ ਸੀ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਾ ਦੇਵੀ ਨਿਯੁਤਂ ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪਃ ਪਰਮ ਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍
ਉਹ ਦੇਵੀ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਤਕ ਸਭ ਤੋਂ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਕੇ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ।
ਸ ਵੈ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪੁਰੁषੋ ਮਨੁਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਆਦਿ ਸਵਯੰਭੂ, ਮਨੁ ਨਾਮਕ ਮਰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਤੁ ਪੁਰੁषਃ ਪਤ੍ਨੀਂ ਸ਼ਤਰੂਪਾਮਯੋਨਿਜਾਮ੍
ਮਨੁ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮੀ, ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਥਮਃ ਸਂਪ੍ਰਯੋਗਃ ਸ ਕਲ੍ਪਾਦੌ ਸਮਵਰ੍ਤ੍ਤਤ
ਪਹਿਲਾ ਮਿਲਾਪ ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਮ੍ਰਾਟ੍ ਸਸ਼ਤਰੂਪਸ੍ਤੁ ਵੈਰਾਜਸ੍ਤੁ ਮਨੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਵਿਰਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਨੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਸੌ ਰੂਪ ਸਨ।
ਵੈਰਾਜਾਤ੍ਪੁਰੁषਾਦ੍ਵੀਰੌ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਵਿਰਾਜ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਤੋਂ, ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਨਾਮ ਦੀ ਬਹਾਦਰ ਕੁੜੀ ਜਨਮੀ।
ਕਨ੍ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਸੁਮਹਾਭਾਗੇ ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਜਾਤਾ ਇਮਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਉਹ ਦੋ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵਃ ਪ੍ਰਸੂਤਿਂ ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਾਯ ਵ੍ਯਸृਜਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਸਵਾਯੰਭੂ ਨੇ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਨੂੰ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਦਿੱਤਾ।
ਆਕੂਤ੍ਯਾਂ ਮਿਥੁਨਂ ਜਜ੍ਞੇ ਮਾਨਸਸ੍ਯ ਰੁਚੇਃ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਆਕੂਤੀ ਵਿੱਚ, ਰੁਚਿ ਤੋਂ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਜੋੜਾ ਜਨਮਿਆ।
ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਾਂ ਚ ਪੁਤ੍ਰਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਦਕਸ਼ਿਨਾ ਵਿੱਚ, ਯਜ्ञ ਤੋਂ ਬਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਯਮਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਾਮਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਯਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯਜ्ञ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਯਾਮਾ ਕਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਾਮਾਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਰਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਯੇषਾਂ ਸਂਜ੍ਞਾ ਦਿਵੌਕਸਃ
ਯਾਮਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਚਲ ਪਏ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਕਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਜਨਯਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਉਸ ਵਿੱਚ, ਦਕਸ਼ ਨੇ ਚੌਵੀ ਕੁੜੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ।